fríggjadagur 10. oktober 1997síða 14

Nr. 194 — 11. OKTOBER 1997 14 tíðindablað Menniskjað í tí reyða rúminum i hesum døgum hevur Gunleif Grube spennandi framsýning í Listaskálanum Tað er sjáldan, at hann sýnir fram undir einum tema, men hesaferð er hann ..í tí reyða rúminum“. Har er pláss fyri øllum - undantikð líkasæluni K List litir og rørslur í eina mynd, ok efok føl: eg tað T.d g spenningarnar eins og tað k du kunnu vera spenningar i kjas tonleiki I øllum F kk! heilt málningunum er eitt sindur niliga av mær sjålvum við. annars sad við heyði tað verið handverk } ella teknikkur. og so vantar tann iístaliga dimenstónin Í og abstraktionin, men eisini 3 feeling“ og persónligheit | ing: fortelur Gunleif Grube + kk t Vektloysi | kk I myndunum hjå Gunleifi er g ett ávíst vektlovsi, tvs. at í stødum kann onkur vera u } i, saktans sveima oman fyr 7 hina, og, sigur hann, at hetta 1 avgjørt er tilvitad: Tyngd | armegin er avtikin, tí um ein i í plaseraði tað, ein málar i Ø leiðis sum vit vanliga kenna kur ur kenna tað frá gerandis | k : a £ degnum ella onkrum åvi | ar um tíðarskeiði, hevði talan | 3 elur ur verið um endurtøku. Vit eru | D, te gg Í uttan fyri tíð og stað, so tað | rube eitur hesin fry framvegis kann hava virði, fyrikomandi maðurin Føddur á Skála í 1947. men vatum g almennum ístassvnum um allan heim Men upprunastødid er norðurlendska, fortelur hann mær, nú hini eru við at gera seg til at fara, og eg eri komin í prát við hann. Hetta er rótfestið, hóast grímurnar hjá mær tosa eitt nál, sum fólk allastaðni vert eg sýni fram í Tysk andi ella Fraklandi - kunnu skilja. Fólk eru fólk, og øll hava okkurt handan grím- > leiðis hava tær eitt mál fortelur una Gunleif A , VU Sigur TU grimur men eg hugsaði eisini um andlit? Ja, men grímur eru fasadur, og eg fari aftur um tí har er meira enn bert tað ytra. Í tí liggur eitt huglag Vit ferðast á fleiri planum, fyrst á tí visuella - myndini sjálvari - síðani tí psyko logiska. og so smeltar alt í eina eind, ger Gunleif greitt Minti um Munch Tey fyrstu árini málaði eg naturalistiskar, føroyskar myndir vid sjógvi og fjøll um. Síðani var eg í tíðar- skeiðum, tá eg bara teknaði svart-hv ítar myndir, og eis int brúkti eg meira bláligar g grønligar litir Men einaferð kom ein vinur til mín og segði, at hetta minti sera nógv um Edvard Munch, og eg bleiv forvitin, tí tá visti eg ikki hver hesin málarin var. So eg fór á bókasavnið, kann aði málið og mundi svímað Gunleif dámar væl føroyskar málarar og heldur stødid verður høgt tí tað var fantastiskt, øgiliga sterkt, og eg var åvirkadur av Munch i eini 2-3 år Heima 5-10 år frammanfyri Ég vaks altso bart út sagt frá teimum føroysku myndunum, og so gjørdi eg tað í fleiri år, at eg heima við hús royndi nógv eksperiment. Men alment mál- aði eg føroysk biløt, meðan eg heima í etelierinum var 5-10 ár frammanfyri Miðskeiðis í åttatiårunum sýndi eg so fram við gðrum beininum í tí gamla og hinum í tí nýggja, men bert eitt ár seinni tók eg avleiðingarnar. Ég búgvi í tí reyða rúminum, segði eg, og kann ikki gera nakað hálvt Og gjørdi tað. Men eg varð revsadur, tí eg seldi so at síga eingi biløt í næstan tvey år, og tá er tað, at ein fer at ivast, um tú fert at klára tað og skalt standa við títt. Men har var einki at gera. Nú var eg komin inn í mítt reyða rúm og helt fast við tað. Eitt súmbolskt rúm, har eg eri hvønn einasta dag brenni fyri tí eg geri - og geri tað 100% Reyða rúmið »Menniskju i tí reyða rúmi num« er eisini temað og heitið á hesi framsýningini, sum nú er í Listaskálanum. Hetta er eitt evni hann ferð eftir ferð vendir iftur til, og er „ein ímynd av lívsins tydningarmiklastu løt- um - tað er har, ein rennur seg í brennandi åsttøku. Tað er rúmið, har ein kann vinna ella tapa alt Í tí reyða rúminum búgva tær stóru avgerð- irnar hjá mannaættini, av góðum og illum Tað reyða rúmið kundi verið ein ímynd av tí elektriska stólinum - ella lívsins fødistovu! Tað einasta, ið ikki kann búgva í tí reyða rúmi num er líkasælan“, sum Gunleif einastaðni greiðir frá um hetta reyða rúmið Teoretiskt kundu vit kortini flutt okkum inn í eitt svart rúm, men, sigur Gunleif, at hann hevur valt reytt, tí honum dám- ar so væl tann reyða lítin, umframt at hann er fyltur við psykologi og súmbolum, og nevnir kærleika romantikk, eld, blóð og tað, sum á nýdonskum verður kallað „fight“ Kvinkaði aftur uppeftir Síðani gingu eini tvey ár afturat, og tá byrjaði so spakuliga at glógva í. Eg fekk eitt annað publi- kum, onnur altjóða sam bond og tilknyti og varð so bjóðaður til Tysk- lands. Fraklands og aðrastaðni at sýna fram, og í dag havi eg gallerí í Týsklandi fimta árið á rað. Aftan á hesa fram- sýningina í Listaskálanum fari eg niður til Lúbeck og síðani til Essen, heldur Gunleif Grube fram Umframt at finna út- gangssteði í sær sjálvum og sum sagt tí norrøna, kallar Gunleif seg sjálvan dramat ikara. Og sum áskoðari má eg viðganga, at í myndum hansara er ikki sørt av ferð og action Tá bílætið er stilt, má tað snarast eitt sindur, sigur listamaðurin. Og har skal einki hár ella eingin nes vera, skal ein at abstrahera tað longur út, sigur hann um sínar grímumálningar Nøkulunda sama teknikk síggja vit í teimum afrik ansku maskunum, og á henda hátt kann kropsmálið ersini fáa sítt Tí gert tú eitt bílæt, ið líkist tær, fær ein beinan- vegin associatiónir: ja, hatta er hann ella hon, og so órógvar tað. Sum saman- berandi dømi nevnir mál- arin filmin um Barbaru, har tey flestu munnu kenna onkran av statistunum, ið kanska kann taka eitt sindur av tí listaligu upplivingini Men samstundis sum heilin sær, „at tað íkki er nakað“, kann tað eins væl vera tú sjálvur. Ein er noyddur at associera, fola, kenna og merkja. Tá tosa vit ikki við høvdinum, men við associatiónum heldur enn nøkrum konkretum. Tí er tað konkret, má tað vera „hatta og hatta ella tú og tú,,, men tá ið tað konkreta er burtur, kann heilin íkki plasera tað, og so mást tú assoctera ella varnast, og tað er tað Gtilvitada og lista liga málið vit kunnu brúka, tí jú meira tú kennir aftur tess færri verða tær sálar fréðiligu fláirnar, og tess veikari verður tann psykol ogiska orkan. Tí málar tú eitt hús, sum er eitt konkret hús er eingin mystikkurí tí, minni verður spenningurin og hugflogið og færri verða associationsmøguleikarnir. sigur Gunleif Framhaldandi gåtuført Abstraktiónin ger, at tú fært sagt so nógv. Td. um tú ert yrkjari og skrivar, at tú ert forelskaður, er tað ikki nóg mikið, men megnar tú at fáa „luft milum orðini“, kann tað knappliga síga sera nógv. Heilin er kanska ov bundin. Tað steðgar ov skjótt, men lesur tú eina yrking, hoyrir tónleik ella sær eitt bílæt, so liggur tað har og sveimar onkustaðni og um fimm ella tíggju ár er tað framvegis mystiskt, sigur skálamaðurin, sum er yrkislistamaður í Danmark Ekspressionistur Eg eri ekspressivur málari Listin er hugbråd, og ein leggur kenslur í tað, sum verður gjørt. So tá eg leggi sigur Gunleif Tad finst eingin konkretur veruleiki. Tað finst bara sum ímyndar tað, ið kundi verið veruligt, og tað tað sum kundi ímyndað at verið veruligt, er altíð tann veg urin tú hyggur. Tað veldst íkki bert um eygað, sum sær, men hvussu langt og hvagar tað hyggur Givið bøkur út Umframt at fólk hava skriv að um Gunleif, er hann eisini rithøvundur og hevur millum aðrar latið úr huga og hondum bøkurnar „Livs masker“ í 1991, „Kaos“ í 1992 og „The MASK“ í ár Men sjálvur vil hann heldur kallast skrivandi málari enn málandi høvundur. Harum framt nýtir Gunleif eisini ein part av síni tíð til tón leikin Tann næsta bókin skal snúgva seg meira um heim speki. Arbeiðsheitið nevnir hann „kreativt kaos“ - og skal hon vera um ta kreativu processina við filosofiskum sjónarhornum. Upphavs stødid er, at eingin veruleiki finst yvirhøvur, men bara tað vit kunnu ímynda okk- um, og nýta vit tað sum stæði í eitt nú gransking o.9 er tað sera áhugavert, sigur Gunleif Men hann leggur afturat at alt eksisterar, bæði tað. ið er nakað lort, og eydnan, sum er tað besta í verðini Tað ræður um at finna hana. tí um eydnan er hjá granna num, ert tú granni hansara, og um báðir hugsa tað sama, kann hon eins væl vera hjá tær. Grasið er ikki altíð grønari hinumegin kundu vit sagt ;