týsdagur 14. oktober 1997síða 19

Nr. 195 — 14. OKTOBER 1997 tíðindablaðið x tr 19 Ingeborg Vinther, Verkamannafylkingin: Pensionistarnir skulu hava frið * - Kann vera, at eingin kreppa er á midstadarøkinum, har alt tað almenna heldur til, men úti á utjadaraøkjunum er stóðan ein onnur, segði Ingeborg Vinther undir orðaskiftinum um fíggjarlógina Sagt verður í almennu við merkingunum til figgjar- lógaruppskotið, at vanliga hevur nógv verið gjarað út á seinastu fíggjarlógini fyri val, soleiðis verður ikki hesa ferð Men hyggur ein at hvussu tølini síggja út. so er væl gjarað út á hesum figgjarlogaruppskoti, ongin ivi um tað, 43 mill. kr. meira eru nettoútreiðslurnar fyri 1998 í mun til hetta árið Fara okur víðari í al mennu vidmerkingunum verður sagt, at henda sam gonga setti sær fyri at spara á teimum lógarbundnu út reiðslunum Sagt plagar at verða, ilt er at spáa um framtíðina, men landsstýrismaðurin í almannamálum veit longu nú, hvat fer at henda um 20- 30 år, tí høggurhann nú eftir teimum, ið gjøgnum eitt langt arbeiðslív hava spart sær upp til eina eftirløn, ella spar sær nakrar krónur saman til teirra eldru dagar Hetta tolir landsstýris- maðurin ikki, so nú skal toppurin skerast av hjá teimum, ið hava upparbeitt eina eftirløn, tí honum vantar 12 mill. kr. her og nú, 12 mill., sum fyri at brúka hansara egnu orð, skulu nýtast til bjálvingar- stuðul og dement senil fólk, hesi skulu hava eitt heim her í Tórshavn Attað mangla 12 mill. kr til hesi nevndu endamál er ein trupulleiki hjá lands- stýrinum, hví hevur lands- stýrið ikki funnið henda pening, áðrenn fíggjarlógar- uppskotið varð framlagt Hava okur ráð at brúka 8 mill. til ítróttarstadion, 1,8 mill. meira til ferðavinnuna, 40 mill. kr. í einari játtan, sum ikki er útgreina til hvar peningur skal nýtast, so hava okur eisini ráð til hesar 12 mill. kr. ul tey verku At landsstýrismaðurin skal seta ein arbeiðsbólk at fyrireika nýggja, tvungna pensiónsuppsparingarskipan nú flest oll felag í landin um hava, ella eru í ferð við at gera sínar egnu pensions skipanir, er at leggja seg út í arbeiðsmarknaðin, tað er ógvuliga smart at seta eima slíka nevnd, tí tá henda nevnd kemur við einum uppskoti um pensionsskip an, vaskar landsstýrismað urin hendur og sigur, hatta eru tit sjålvi komin við, ar beiðsmarknaðurin = eigur uppskotið, soleiðis roynir hann at bóndafanga partar nar á arbeiðsmarknaðinum Nú segði landsstýrismaður in Kristian Magnussen við útvarpið í gjárkveldið, at hann hevði politiska upp bakking fyri sínum upp skoti, samgongan stóð aft an fyri. So veit man tað,at henda samgongan ætlar at tvinga eina penstónsskipan á arbeiðsmarknaðin móti okra vilja Það, sum eigur at verða gjørt, er at bóta um tå al mennu pensionina, ið er í dag, gerið nakrar batar fyr tey, ið onga eykapension hava, og latið tey, ið hava eykapension og land tey ið hava spart upp gjøgnum eitt langt arbeidsliv, fáa frið at hava sína eftirløn Tann lógfesta pensions skipan, ið landsstýrismað urin Kristian Magnussen ætlar at seta í verk, skal vera persónlig, t.v.s. ein fær út goldið eftir tí viðkomandi hevur goldið. tá man mangur pensionistur. ið hevur arbeitt sum tíma løntur, fara at stta svangur á ellisårum, tað arbeiðara- feløgini fara at gera, er nevniliga solidarisk, øll skulu fáa tað sama útgoldið | pension So eg vil geva samgong uni eini góð ráð, haldið fingrarnar burtur frá pen sionini, latið arbeiðsmarkn- aðin fáa frið at gera sínar eftirlønarskipanir Undir mentan samskifti . og játtaðar 8 mill. til Tórs- vallar stadion. Tað er heilt ótrúligt, at man nú á fíggj- arlógini skal játta 8 mill. kr til ítróttarstadion, tå vil longu hava eitt stadion, eg haldi at pening-urin kann nýtast ul okkurt meira átrokandi í samfelagnum Eg havi onki ímóti at vit stuðla okkara ítrótti, men soleiðis sum okkara fíggjar- stóða er, må ein við ábyrgd umhugsa, hvussu vit priori tera tann skattapening, ið kemur inn. Tað er meira brúk fyri peningi eitt nú á ti sostala økinum, og fyri at nevna eitt dómi, so hava vit eitt nidurslitid landssjúkra hús, har ótal av sparingum eru gjørdar seinastu árini Vit hava eisini vegir millum bygdir, ið eru alt annað enn tryggir at koyra eftir, serliga á vetrardegi her hugsi eg um vegin millum Øravik og Hov, ið er smalur og vandamikil Til Strandferðsluna eru játtaðar 46.000 mill. kr eimki ul nyføgur, hóast fleiri av strandfaraskipun um eru niðurslitin. Hvat ætlar landsstýrismaðurin í samferðslumálum at gera á hesum eki. hverjar ætlanir fyriliggja? Tå okur koma til tað sum eitur jåttan til ferðavinnuna er játtanin hækkað frá 7 mill. kr. til 8,8 mill. kr. Tað nyttar lítið, harra lands styrismaður, at hækka játt anina til ferðavinnuna vid ti fyri eyga at menna hesa vinnu, tá landsstýrismaður- in samstundis hevur klárað hesi árini, hann hevur havt samferðsluna um hendi í Tinganes, at sett okkum 30 ár aftur í tíðina. Besta strandfaraskipið, vit høvdu, Teistin, seldi hann av land- inum, efur at nógvur peningur var nýttur at gera bátin í stand Skotlandssiglingina fekk hann eisini saboterað og Skipafelagið at yvirtaka, so strandfaraskipini, ið eru við at verða kaput, eru tey nakað at bjóða ferðafólki, ið skal koma til landið, royn heldur fyrst at fáa hesi viðurskifti í rættlag og tosa so um at menna ferðavinn una A síðu 160 stendur eitt punkt, ið eitur Nýggj lóg- gáva (lógarbundin jåttan), har eru heilar 40 mill. kr játtaðar. Kundi verið áhuga vert at fingið at vitad, hvat landsstýrið ætlar at stuðla við heilum 40 mill. kr., visti ikki betur enn at aðalmálið var at vinnan skuldi klára seg uttan stuðul, fríu mark- naðarkreftirnar skulu jú virka frítt. hevur verið sagt Men her hevur landsstýrið kanska broytt ætlan? Feroya Studenta og HF-skeið (lógarjáttan) 3 mill. kr. ul kanningar- arbeidi, projektering og keyp av grundøki til bygg- ing av nyggjum Studenta- skula Er tað rætt — nú at fara og játta pening tl nýggjar íløgur til skúlar, vanar ikki annað á skúlagkinum, áðrenn ein kann fara at tosa um at projektera nýggjar skúlar? Okur hava útbúgvingar, ið liggja á láni, ið lands- stýrið hevur játtað at seta á stovn, her hugsi eg um út- búgving av heimahjálpar- um, hvat ætlar landsstýris- maðurin á hesm øki, soleið is sum staðan er í dag er als á ” 7 eingin útbúgving. nær verður útbúgvingin fyri heimahjálpararnar sett á stovn? Kann landsstyris maðurin í skúlamálum svara upp á tað, er nakað játtað á fíggjarlógini tl hesa útbúgving, eg havi ikki funnið nakra játtan má eg siga. Hvat við útbúgving fyri tey ófaklærdu? Hvat hugsar landsstýrismaðurin í skúlamálum um tann spurningin á hesm økinum? Eru vit eftirbátar í mun til onnur lond har nógv verður gjørt fyri at útbúgva ta ófaklærdu arbeiðsmeg ina Til dagpeninga skipanina eru játtaðar 45 mill. kr. fyri 1998 móti 36.320 mill. í hesum árinum, sagt verður í viðmerkingunum, at vaks- andi vinnumøguleikar á ar beiðsmarknaðinum gera, at røknast kann við munandi stórri útgjaldingum fyri 1998. Tað er positivt, at tað verður játtaður peningur til sjúkradagpeningaskipanina Men sum eg vísti á í byrj- anini, verður sagt i almenn- um viðmerkingunum til fíggjarlógaruppskotið, at samgongan heyði sett sær fyri at spara á lógarbund- num útreiðslum??? So fyrikemur tað mær, at tað er júst tað, sum hendir nú á økinum, ið eitur sjúkra dagpeningur Har hendir neynliga tað, at arbeiðsfólk, ið verða sjúk undir arbeiði, og verða sjúkrameldað, fáa eitt skriv frá almannastovuni, sum spyr, um viðkomandi hevur verið í summarfrí, hava tey ikki verið í summarfrí, fáa tey at vita, at dagarnir tey skuldu hava hildið summar frí, verða mótroknaðir í sjúkradagpeninginum, hesi boð eru komin frá løgfrød ingi í landsstýrinum fyri góðum mánaði síðan, verður upplýst frá almanna stovuni. Tað verður farið so langt, at váttan frá arbeiðs- gevara verður ikki góðkend, at persónur hevur verið í summarfrí Eg fari at spyrja lands stýrismannin í almannamål um, um hetta er ein nýggjur háttur at fremja sparingar á almannagkinum uppá, ella er hetta reinur ágangur móti teimum, ið ikki annað hava undir sjúku uttan sjúkra dagpening, tey 80% av tí tey hava forvunnið seinastu 5 vikurnar áðrenn sjúku. Hesi hava ongar møguleikar til fasta løn í 3 mánaðir undir sjúku, sum aðrir stættir í samfelagnum Bjálvingarstuðul hjá pensionistum, har verður sagt í viðmerkingun- um, at nú hevur Bjálving- arstuðulsgrunnurin hetta um hendi og verður játtanin til persónligt ískoyti minni, kann landsstýrismaðurin í almannamálum, Kristian Magnussen, svara uppá, hví persónliga ískoytið verður minni? Samanumtikid kann sig- ast um hetta fíggjarlógar- uppskotið, at gjara út har tað ikki er átrokandi neyðugt skuldi landsstýrið latið vera við, hetta fíggjarlógarupp- skot ber eisini dám av, at hver landsstýrismaður hev- ur, hver í sínum lagi, roynt at fingið so stórar játtanir sum gjørligt til síni målsøki, uttan nøkur semja er gjørd um uppskotið, áðrenn tað er borið niðan í Løgtingid Samgongan sær heldur ikki veruleikan í eyguni nevniliga at arbeiðsloysið er nógv stórri enn tey 7%, sumsagt verður í hagtølun um, eg havi víst á hetta fyrr, tølini eru rong, tí tey, ið eru dottin út úr arbeiðsloysis skipanini, er ikki við i nøkrum hagtølum, bert tey fáu, ið eru komin undir for sorg, tað eru fleiri hundr að, ið ikki eru tald við í talið av arbeiðsleysum, hesi koma ikki undir tey krøv, sum verða sett, nevnliga at neyðin og >elendigheitin< skal vera so stór, at ein skal onki eiga ul livsins uppi- hald, um tað er so, at annar hjúnafelagin hevur arbeiði fæst eingin hjálp frá tí al- menna So at siga at alt er bert ljósareytt, og vit eru komin burtur úr kreppuni, er at billa fólki nakað inn, ið er ósatt, kann vera at ongin kreppa er her í miðstaðar økinum, hvar allur tann al- menn sektorurin liggur, men um farið verður út til útjaðaragkini, er stødan ein heilt onnur Ingeborg Vinther Suðuroyingar Marknaðardagur verður í Ítróttarhollini í Trongisvågi 15. nov. frá kl. 14.00—20.00 Tey, sum hava hug at selja eitthvort, skulu siga frá á tlf. 72480 millum kl. 10.00 og 12.00 og kl. 14.00 og 16.00 áðrenn 1. nov. Suðuroyar Kunningarstova