hósdagur 16. oktober 1997síða 7

Nr. 197 — 16. OKTOBER 1997 tíðindablaðið af fr Vit eiga at gjalda aftur av skuldini Okkurt er, sum bendir á, at rentan fer at hækka. Tað er tí av týdningi, at vit fara undir at gjalda av skuldini, heldur Sigurð Poulsen, landsbankastjOri. Hækkar rentan t. d. 4%, merkir tað, at vit í år 2000 hava 100 milliónir krónur í eykarentu av lánum upp á 2,3 milliardir krónur EIRIKUR LINDENSKON Tað rætta heyði verið, at pengar voru settir av at gjalda landskassaskuldini aftur fyri Hesi greiðu niðurstøðu er Sigurð Poulsen, landsbank astjóri komin til. Hann vísir á, at nú tað sær út til at rent ustødi úti í heimi kvinkar uppeftir, er tað av týdningi at vit fara undir at gjalda skuldina sum skjótast. so hon ikki veksur enn meira Hann sigur, at vit altíð verða noydd at meta um ella finna eitt kompromi i millum at minka skuldina og at liva við teirri fíggjar ætlan, sum nú einaferð er løgd Vil tað siga, at vil i stað in fyri at gera iløgur, at veit a skattalætta o. s. fr. skulu fara at gjalda uttanlands skuld? Uttan at siga, at hasi tingini ikki hava tydning so verða vit noydd at minka um skuldina, sigur Sigurð Poulsen, sum tá skattalættin upp á 100 mió varð givini Í. januar 1995 segði at skuldi skattalætti var tað tá rætta løtan Vit hava ein grundleggj andi feil í okka figgjarpoli tikki, sigur Sigurð Poulsen sum leggur dent á, at hann ikk: kastar nøkrum ávísum fyri hetta Vit stramma altíð, tá tað gongu illa, og lætta um, tá búskapurin aftur lætnar Hetta er íkki rætt. Vit áttu at gjørt beint tað øvugta Trupulleikin er bara tann, at politikararnir uppfata tað sum eitt fólkakrav, at lætt verður um, tá tað búskapar liga gongur betur. Kreditor arnir krevur samstundis, at vit skulu stramma um, tá tað gongur illa, vísir Sigurð Poulsen á vertast Eingin imyndar sær, at aldast skal i 99 ann visir å ein vantandi politiskar vilja Vilja vit hava handli frælsi, tá tað gongur niður á bakka, mugu vit ganga ímóti fólkafatanini, tá tað gongur betur, heldur Sigurð Poulsen Men hetta krevur nógv av politikarunum, men ikki minst av almennu uppfatan ini millum manna og av al menna kjakinum sum heild, vísir Sigurð Poulsen á Sigurð Poulsen heldur, at tað rætta hevði verið, at skuldini nú minkad við ein um talið millum 100 og 200 mió um árið Lán falla til gjaldingar longu i 1999. Lånsbrøv falla til gjaldingar i desember i år og i april komandi år Statslánini, sum gjaldast skulu í 1999 og 2000 eru upp á 2,3 mia og falla til gjaldingar innan tveir mán aðir, sigur Sigurð Poulsen, sum kortini vísir á, at eingin ímyndar sær, at vit skulu gjalda tey aftur tá - tað fara helst komandi avtalur at verða gjørdar um Kann ávirka sethúsalánini Men kunnu vit rokna við at rentustóðið í Førovum fer at hakka í Landskassin verður so íkki ávirkaður av tí, tí stórsti parturin av lánunum hevur fastlagda rentu. Men skulu vit umfíggja lán í 1999, og rentan t. d. verður 4% hægr i, so fer tað at kosta okkum dýrt. Taka vit tær 2,3 mia sum falla til gjaldingar um árskiftið 1999/2000 - so kostar ein rentuhækking upp á 4% okkum 100 mió í eykaútreiðslum, sigur Sig- urð Poulsen Men veksur rentustigið varandi, kann tá ávirka set- húsalánini. Tað hevur týdn ing, hvussu skjótt ein rent- uhækking forplantar seg til økt tryst å innlånsrentuna i peningastovnunum - og tå hækkar sjálvandi eisini út- lánsrentan, vísir Sigurð Poulsen á næstum Rokna longu við hækkaðari rentu Sigurð Poulsen væntar ikk i, at vit fara at varðveita lága rentustøðið í langa tíð - og Sigurð Poulsen, landsbankastjóri ávarar um, at vit eiga at gjalda av skuldini skjótast hugsa vit í einum fimm ára perspektivi, væntar hann at rentan er hækkað Sum nú er er tað tann stutta rentan, vit kalla, sum hækkar fyrst. T. v. s. tey stuttfreistadu lánini. Men longu nú sæst, at markn- aðurin er farin at rokna við eini hægri rentu á teimum longru lánunum Forwardrentan, sum tann væntaða rentan verður kallað, er longu hækkað frá 6 - 7%, sigur Sigurð Poul- sen - og spennið gongur heilt niður í lán sum eru upp á 4 ár Sigurð Poulsen vísir kort- ini á, at hetta kann broytast upp á stutta tíð - upp á eina fýra mánaðir Men vit hava eina søgu liga lága rentu. Fyri at sam- anbera skulu vit heili 40 ár aftur í tíðina, og er orsøkin tann, at vesturheimurin hev- ur fingið styr á inflatiónini og at teir hava fingið ein ávísan vøkstur í búskapin uttan inflatión — Men fáa vit nú ein 6 kontrolleraðan vøkstur í USA ella í einum týðandi landi í Europa, so fáa vit eina hægri rentu Gjaldið skuld heldur enn Kanska at keypa bil og møblar Landsbankastjórin heldur, fólk heldur eiga at gjalda skuld aftur, enn at keypa nýggjan bil ella møblar. Men hann heldur ikki, at nýtsla er ov stór EIRIKUR LINDENSKOV Hava sethúsaánarar stórri rásarum, eiga eisini teir at hugsa um at fáa goldið skuld niður, heldur enn at gera aðrar ílegur, heldur Sigurð Poulsen, landsbank astjór Hann heldur tað vera skilabetri, at gjalda skuld, enn eitt nú at keypa ein nýggjan bil Havid heldur møblarnar eitt ár longur, enn at skifta út, og nyud teir pengarnar at gjalda skuld niður við, heldur hann Men nýtslan í Føroyum er ikki ov stór, leggur Sig urð Poulsen dent á. — Men vit mugu ikki droyma um at tað fer at lætta um enn Hyggjuráðini frå Sigurði Poulsen eru tí, at fólk skulu vera eins fyrivarin, sum tey hava verið seinnu árini Vit eru á rættari leið, men enn er áhugin fyri at gera fløgur í vinnulívið ikki nóg stórur. Tí er tað ein vandi, um áhugin brádliga fer at vaksa - og ov nógvar fløgur verða gjørdar í senn Sigurð Poulsen heldur, at fólk hava lært at kreppuni Men vidhvørt verður lær- dómurin lagdur til viks i eini veikari løtu, vísir hann á EIRIKUR LINDENSKOV Rentan er higartil hækk- að minni enn 1/2%, men tað er upp á stutta tíð, sig- ur Sigurð Poulsen, lands- bankastjóri. Tað er tí ilt at meta um, hvussu fer at verða í framtíðini. — Men tað eru ymsar meiningar, vísir hann á. — Summi halda, at tað er Týski tjóðbankin, sum hevur ætlað at skapt ein hvøkk, fyri á tann hátt at steðga skeivu gongdini. Um so er, fær hetta ó- ivað positiva ávirkan, roynir týski tjóðbankin at loypa hvokk á Men er rentuhækkingin ein ten- densur, so er vandi á ferð, heldur Sigurð Poulsen, sum ræður lands- kassa, virkjum og privatfólki til at gjalda sum mest av skuld heldur Sigurð Poulsen Men er tað ein wen- densur, so fer rentan at hækka enn meira. Tað er kortini ikki vist, at vit skulu upp á eina høga rentu beinan vegin. Men kortini eiga vit at vera fyrivarin og minka um byrðuna - gjalda av lán- unum, heldur landsbank- astjórin. Hann sígur, at hetta er galdandi fyri landskass- an, fyri virki eins væl og fyri hin einstaka sethúsa- ánaran.