leygardagur 18. oktober 1997síða 16

gg e Z rå 3 avi beyðst fort at hugsa ur se erk«. Hann leggu erg I ? kk t seg kug gnunar } iðin s eð g vndir øgugong Og tað cg arts nu. € ið er nes g nevu ið ta i % ær psyk Ina øvouspers i 1 £ frá 24 334 »rgen-Frantz seg ve A } T in g st Cir ið k sær Me k - VR y CY } Ww i k i i k ik 3 } SKE ilmasongi og uppressand gavottum. A. hann su rk ið EIKA seg mettar SI Jac bsen komin í við skrivingina, og að er púra greitt, at hann ur at skriva seg igjøgn leysan av øllum sum Estrid vekir i veit, hver g sigur, at or »sum ein Upp å sin spurning i nakað hann: »Tykni, særdur Itleiki, vónbrot, saknur honum. Hann vkraftin er ni um Beintu, men gin roynd at end irskapa tær ngar ella ta søguligu Beint Í veruligu hend Eftir eina líuð hugaliga skurðviðgerð skrivar Jørg en- Frantz Jacobsen tann 20/ 2 1935 til William Heine- sen: »Men annars vil eg ikki i bæði fyri móður coyggja >...tann livandi Barbara bliknadi, og fyrimyndin fánaði burtur, tann skaldsliga Barbara yvirtók pallin, og á hesa skaldsligu Barbaru legði hann nú allan sín kærleika«, segði William Heinesen um ávirkanina tað hevði, at tað varð liðugt millum Jergen-Frantz og Estrid, ið annars segðist vera fyrimyndin til Barbaru mínar sakir, og tí at eg eisini fegin vildi sæð útgongdina á míni lívsfúsu bók, sum er bygd á tað stóra menniskja liga temað Fåfongd« Tað gongur stútt framå við skaldsøguni, hóast sjúk an javnan forðar honum í at arbeiða. 26. februar 1936 skrivar hann til William Heinesen, at Christian Matras hevur lisið tey skriv aðu kapitlini út í eitt fyri konuni, og at hetta er tekin um, at bókin fangar Til Christian Matras skrivar hann 20. august 1937: >Ég havi nú leing hvønn dag ivast, antin skuldi skriva bræv til tín ella eina síðu av Barbarubókini Og Barba (bókin) hevur higartil vunnið! Eg havi so mikið útróðrarblóð í mær at eg ikki gjarna liggi ein dag av mær, tá líkindi ann ars eru tolulig Fu skilir meg altso, síggi eg av øllum brøgdum: at tað ikki einans er eina søgu eg vil skriva, ikki heldur einans eima mynd eg vil ge Føroyum, men eina djúpa lívskenslu eg vil royna at fáa fram, ja at endanum kanska eina tøkk til lívið eg vil siga. Um hetta innasta endamálið kann náast, er kanska ein stórur spurning ur, men einki kann gleða va av meg meira enn at frætta, at Tu hómar eitt perspektiv Uttan perspektivið verður bókin einans hålv. (...) Ein sterkur drykkur er lív ið, í góðum og illum menn- andi fyri tann, ið ikki fær ilt fyri hjartað av at drekka hann. Hetta skuldi verið perspektivið, eitt sindur banalt kanska, men alt sum skal hava alment gildi er á tromini av tí banala. Høv udssakin er, hvussu tad verður ført fram« Tad komandi tíðina er tað skiftandi sum hann boðar vinfólkunum frå. Aðr hverja ferð gongur tað væl framå, og adruhvørja ferð fær hann einki gjørt vegna sjuku, ella tí at hann hevur mist áhugan fyri bókini > Tað tvørliga er, at Barbara nu er farm at vera mær so undarliga Oavvardandi, er ikki í leikinum longur. Men tá ið ein bara nóg mikið »tries and tries again< man fara at bera til upp“. Soleiðis skrivar hann í juli 1937, og eitt hålvt ár seinni í januar 1938 er søg- an tann sama: >Tað versta er bert tað at eg tími ikki longur at skriva hesa bók ina. Mundi hetta kunnað komið av tí at sál mín hevur vent sær frá Barbaru? Ringt skil. Eg má royna at øsa at øsa seg meg eitt sindur upp aftur í listar halga navni« Tað er púra liðugt millum Jørgen-Frantz og Estrid og harvið hvørvur ein partur av ákoyringini at skriva bók ina, men sambært William Heinesen tekur listin yvir » tann livandi Barbara bliknadi, og fyrimyndin fánaði burtur, tann skalds liga Barbara yvirtók pallin, og á hesa skaldsligu Barbar- u legði hann nú allan sín kærleika« William Heinesen ger annars vart vid, at Barbara ikki bara hevur havt eina einstaka fyrimynd, men at høvundurin hevur drigid fler upplivingar uppí »Hann bleiv ógvuliga for elskaður í eini kvinnu og hon spælir avgjørt eisini ein leiklut í myndini av Barbu nettupp teir vøkru mið partarnir í skaldsøguni« Nú gongur tað eina tíð framå vid skrivingirii, og Jørgen-Frantz hevur góðar vónir um at gera bókina lidna. 15. februar 1938 boð ar hann Williami frá: >Og so, mín harri, eru bert eftir teir tveir triðingarnir í myk ineskapitlinum, og so tey trý endakapitlini Í sama brævi skrivar hann, at tað eisini eru onnur vidurskiftir hann kundi hugsa sær at havt á munni >M.a. spurningurin um meg sjálvan sum skald. Harra gud William, nú hevur tú kent meg í 37 ár (rødd sum Tom) og kortini er tað ikki fyrr enn stutt síðani riva fyri tær, at eg var skald…« Hetta gjørdist tað seinasta brævið til vinmannin. Jørg en-Frantz Jacobsen doyði tann 24. mars 1938, og so- statt nåddi hann ikki at gera skaldsøguna hjá sær lidna Utgáva Vanligast man vera at skriva eina skaldsegu úr enda í annan, tvs. tú skrivar fyrsta kapittul fyrst og seinasta kapittul seinast - í hvussu er so nøkulunda. Men í »Barbarus« føri eru kap itlini skrivað hvert um ann að, og tey eru síðani hvort í sínum lagi - hóast tað bara fanst tað eina eintakið send til vinfólk at meta um Fyrst og fremst til William Heinesen og Christian Matras, men eisini til Trónd Olsen og danskaran Peter Stavnstrup. So tað má sigast at vera ein guds lukka, at handritið er til í heilum líki Christian Matras fór á Gyldendals forlag við hand ritinum, men synd er at siga, at ráðgevin Paul la Cour var ovurfegin, hóast hann eisini Nr. 199 - 18. OKTOBER 1997 helt ymiskt gott vera í skald søguni. Ein atfinning var, at bókin var ikki nyskapandi, ein onnur - og kanska tann týdningarmiklasta - var, at bókin var ikki liðug Nú verður handritið sent ul William Heinesen, sum tettar nøkur glopp og skriv ar alt inn á maskinu. Í eini samrødu vil hann vera við, at tað var júst tí at handritið var so ringt at lesa - tað var á tremur av utstrikingum og uppískoytum - at Gyldendal hevði víst tað frá sær. Hann fortelur somuleiðis, at: »Tå ið Jørgen-Franiz Jacobsen var deyður, bleiv eg biðin um at gera ein enda - tað haldi eg, at eg tori at opin bera í dag -, men eg tordi ikki. Og í dag eri eg fegin um, at eg ikki gjørdi tað Skaldsøgan hevur klárað við tí endanum, sum Jørgen-Frantz sjálvur skriv aði< Hesum á baki fortelur William Heinesen: »Annars hendi tad vitleysa, at Vald emar Koppel å Politiken hevði fingið hugskotið, at rithøvundurin Palle Rosen krantz skuldi skriva bókina um. Hetta bleiv - lova Hari anum! lukkutíð ikki til nakað Það rættaða og innskriv aða handrið verður sent Gyldendal, og nú er viðvent í holuni. Aftur hesaferð er tað Paul la Cour: >William Heinesen hevur arbettt í gjógnum handritið sum lá eftir Jørgen-Frantz Jacob sen. skrivað eitt ógvuliga vakurt fororð og aligan góðan og neutralan hátt fylt út tað ógvulig: seg 4 em omet nervandi gloppið ímóti end anum. Ein enda hevur hann harafturímóti ikki kunnað veitt skaldseguni. Enn end ar hon opið, men við teim um smáu sneiðingunum, sum eru farnar fram, við utlinum, sum veruliga ger tað til eina skaldsøgu um Barbaru og leggur allan dent á hana, hevur skald- søgan hóast alt fingið eina avrundan, sum tað ber til at verja< (5/3 1939) Viðvíkjandi titlinum, so hevði Jørgen-Frantz Jacob- sen eitt skifti í hyggju at geva skaldsøguni heitið »Far, verøld, far væl« eftir sálminum hjá Thomas Kingo, sum hevur so stóran leiklut í bókini. Men hann helt, »at hesin tittulin var ov átrokandi, ov langtandi«. I brævaskiftinum sínámillum kallaðu Jergen-Framtz og William aloftast bókina fyri Barbaru ella Barbubók, so tað var rættiliga líkatil at navngeva skaldsøguna »Barbara« kom ut tann 6 september 1939 og fekk eina framúr måttøku frá bæði ummælarum og lesar um. Utgávumánaðin bleiv hon prentað í 4 ferðir 2.000 eintøkum, restina av árinum í 3 ferðir 4.000 eimøkum og bara á donskum er hon komin í væl omanfyri 200.000 eintókum. Sostátt er >Barbara< ein av mest seldu skaldsøgum í Dan mark yvirhevur