leygardagur 18. oktober 1997síða 15
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
mentir eru Minni enn
nøkur heiðurstráan hjá mær
um skal vera søgufrøding
ur og poliukan (um umstød
urnar loyva tað
Maximurnar hjá franska
rattønalistinum La Roche
foucauld vóru sum ein Bi
blia fyri Jørgen-Frantz
hann vísir í heilum til hesar
Tað, sum mær dámar hjá
La Rochefoucauld. er
sum skilst, hansara óprydda
sannferi. hansara figeginda
kapur móti øllum ófrískum
vanahugsanum um deyða
mer herdi hett
heskna móáteitrið rr
nskapi rpni hett
ikna Í > kki al
' mpa. á ið
i Y sg I
bak u í* f | i
Í 1 }
r sk 10 Í %
kd er
hvu pynta Okkur }
ekrur runder
fyri hesum ella hasu if
fyri bvr líð kkar r
fåfongd. Just hetta
tðallindin í skaldsøgur
Barbara
Fyrstu ferð Jorgen- Frantz
Jacobsen nevnir, at hann
umhugsar at fara undir eitt
skaldaverk er i brævi frá
10.- 11. dec. 1933. Hann
hevur verið saman við Otte
Gelsted, og hesin hevur bið
ið hann lova sær, at:fara í
holt skaldsøguna longu í
morgin. Men Jørgen-Frantz
er í iva: »Skal eg skriva ta
bókina? Tað er ikki so lætt
ført. Eg havi hverki hegn
islag ella skapandi hugflog
til at birta í eina søgugongd
Mitt hugflog er lyriskt, ikki
episkt ella dramatiskt. Tað
er líuð fyri hjá mær at
klamsa saman nakrar nátt
úrulýsingar. Men tað er ikki
taðs
Í tí nevndu samrøduni við
Bjarne Nielsen Brovst sigur
William Heinesen, at tad er
sjúkan sum ger, at Jørgen
Frantz sleppur blaðmanna
yrkinum. Stóran part av tíð
ini lå hann á song, og tí
gjørdist fíktiónin meiri
sjålvsøgd. Kortini sigur
William seg vera blivnan
líka bilsnan sum Christian
Matras, tá ið hann frættir,
at vinmaðurin ætlar sær
undir eina skaldsøgu. Men
bæði hann og Christian Ma-
tras royna at koyra undir
Jørgen-Frantz, tí teir skilja
á lagnum, at hann kennir
seg ótryggan í hesum sam
anhangi
Men enn ivast hann, hóast
hann sigur frå, at fyrsta
kveikingin kom av >vetrar
hásum másum á Peblinge
Nr. 199 - 18. OKTOBER 1997
søen. Eg hugsaði mær bóki
na at byrja ein summar
run kl 3-4 úti á Reyni
við másagólan. Víst er tað
kortin: ikki. minni enn so
at eg fari undir skaldsøguna
nú. Kanska er meira skil í
fyrst at skriva Cin doktara
i putåts
Tad tendur honum
nevniliga í boði fyri góða
løn at skriva søguna hjá
monopolhandinum i Grøn
landi. men - sum William
Heinesen greiðir frá er
hetta emastu ferð, at Jørgen
Frantz nevnir sina uppgåvu
Dankarnir hjá honum vóru
heilt aðrastaðni. Nevniliga
hjá henni sum gjørdist fyn
Barbaru í skald
921 vitjaðu sy
ir Maru g Estrid sam
við mammur Thoru
Ferovar. Thora var abba
lótur gamla Restorff og fyr
part ppvaksin í Havn
Mamma Will am Hein
var ersimi av Restorff!
€ttini, og sostatt vóru Will
tam og gestirnir slekt. Ta
tíðina William Hein sen
hevði gingið á handilsskúla
Keypmannahavn, heyði
hann ersimi fem ferðir hitt
móður og døtur Og nú
gleddu bæði William og
Jørgen-Frantz seg ómetalig
a at taka sær av teimum
næstan javnaldrandi systr
unum - Marie var fødd í
1902 og Estrid í 1904. Tær
vóru nevniliga vakrar - ser
hga Marie - og sjarmerandi
serliga Estrid - og hartil
rættar verðinsdamur, sum
høvdu sæð fittan part av
heiminum
William Heinesen fortel
ur í brævi frá apríl 1977 ul
Estrid Bannister Good - so
leiðis eitur hon nú - at hann
sjálvur sveimaði eitt sindur
fyri systrunum bådum, men
at:tað ikki bleiv til meiri enn
tað sama. Hvat viðvíkti
Jørgen-Frantz var søgan ein
onnur
ja, at hann hitti teg
gjørdist hartil fatalt, og
hansara veikleiki fyri tær
ein stak týdningarmikil
partur av hansara lívs inni
haldi - sum skjótt øll verðin
veit. Tú bleivst ikki tann
burturav einasta kvinnan í
hansara lívi, tí tað var ein
rød av ødrum frá ymiskum
sanatorum og kurstødum,
men tú bleivst tann avger
andi. Hann bleiv ongantíð
móður av at tosa og mølma
um teg og royna at ætla um
og lýsa teg. Ikki altíð uttan
atfinningar, tí viðhvert tá ið
hann, ikki uttan grund, feldi
seg vrakaðan, gjørdi hann
ágrýtnar royndir at minka
um teg, tó altíð ul fånytis,
ti tín sess á fremsta rað í
hansara hjarta kundi einki
vika
I 1922 gifust Estrid ti
eingilska handilsmanninum
Don Bannister, men i 1928
er hon fråskild og aftur i
Danmark. Jørgen-Frantz
roynir at liggja framvid,
men hennara hugur stendur
tl sterkar og múgvandi
menn, hóast hon fegin vil
vera vinur Jørgen-Franiz. I
1934 hevur hann fingið eina
íbúð í Klampenborg, og hon
hjálpir honum at innrætta
hana. Dreymurin hjá honum
er, at tey saman skulu búgva
í íbúðini, men aftur kemur
sjúkan tvert fyri
Jørgen-Frantz verður inn
lagdur å Vejlefjord Sanator
ium, og Estrid vitjar hann í
12 dagar og roynir at stuðla,
har hon kann. Hann skal
vera liggjandi eina drúgva
tíð og tískil tekur Estrid yvir
íbúðina í Klampenborg. Um
Estrid skrivar hann til Will-
jam Heinesen: >Tær dámar
tad kanska ikki rættiliga,
men kanska hevur tå eitt
sindur av samhuga vid stød-
una, tå ið tú í huganum tek
ur aftur í minnið um 1921
Barbara hevur somu ríkj
andi rødd sum tá. Og nett
somu eyguni. Hon er av
Mozart«
Men medan Jørgen
Frantz Jacobsen fær viðgerð
á Vejlefjord finnir Estrid
sær sjálvari lík ein nýggjan
mann. Í sambandi við eina
kanning ger Jørgen-Frantz
eina stutta ferð til Keyp
mannahavn, og hann støkk
ur eisini inn á gólvið hjá
Estrid, at vita hvussu stend-
ur til. Har stendur væl til,
nýggi maðurin er fluttur inn
í íbúðina í Klampenborg
Sambært William Heinesen
angrar Estrid og fer aftan á
Jørgen-Frantz til Vejlefjord,
har hon steðgar í triggjar
dagar
Í brævi til vinmannin frá
heystinum 1934 sigur Jørg
en-Frantz Jacobsen seg vera
greiðan yvir, at einki er at
gera: >31. aug. kom Barbara
yvir higar at greiða frá stød-
uni, og í gjár fór hon avstað
aftur. Tað vikast ikki, at nú
eigur annar maður hana, eg
hevði frammanundan tikið
av sum beyðst, eg havi jú
ongan rætt at krevja hjá
henni«. Sama brævið endar
»Ætlanin eg áður havi havt
um at skriva eina skaldsøgu
um Beintu í søgnini fekk
aftan á tað sum her fór fram
eina skúgvan framå«
Og 2. oktober 1937 tekur
hann samanum, hvussu Es-
trid hevur ávirkað hann og
bókina: >Nei, mínum moz-
artska lívssýni skalt tú dek-
an fari einki stúra fyri. Eitt
gamalt egocentriskt konso-
liderð firma í anda, hugflogi
og søgu fer ikki av knór-
anum av eini damu sum
Barbaru. Ein góð transakti-
Hendan myndin av Jerg-
en-Frantz Jacobsen er
helst tikið av einum
>kanónfotografi< - á
getuni í Stockhólki fyrr-
apartin í triatiårunum
én hevur hon verið, sum
hevur givið nógvan poetisk
an umsetning. Eg havi enntá
liggjandi á goymslu avlop,
sum eg vóni framvegis at
vera kurant. Men hetta er
ein spurningur um mínar
gávur, ikki um hvert Bar-
bara er hjá ella frå«
William Resen hevur
fleiri ferdir sagt frå, at ar-
beiðslagið hjá Jergen-
Frantz Jacobsen kravdi
fødslu úr veruleikanum, og
um persónarnar í >Barbaru<
sigur hann, at teir eru allir
teknaðir eftir livandi fyri-
mynd, >og Barbara sjálv er
sum vitiligt einki undan-
tak<. Men leggur hann aftr-