mikudagur 1. oktober 1997síða 7

Nr. 186 — 1. OKTOBER 1997 BP- og Shellfólk á skúlabonki í Havn: — Vit eru komin fyri at læra um landið og fólkið Herfyri vórðu umboð fyri oljufeløgini Shell og BP á vitjan í Fóroyum. Fyrsta uppgáva teirra var at kunna seg við fóroysk viðurskifti. Feløgini í næstum fara undir framleiðslu á Foinaven-feltinum JAN MÚLLER Tvey av heimsins størstu oljufeløgum, Shell og BP, eru nú av álvara farin at vísa Føroyum ans. Feløgini hava nú í nøkur ár arbeitt við tí føroyska økinum, men tað er ikki fyrr enn nú, at fel øgini eru farin meira mið víst til verka Bæði feløgini arbeiða saman vestan fyri Hetland og eru við í báðum teimum fyrstu oljufeltunum, sum byrja framleiðslu í næstum, nevniliga Foinaven og Schiehallion. Hesi feltini liggja skamt frá føroyska fiskimarkinum Herfyri gjørdu feløgini av, at Shell skal hava leik- lutin sum operatørur å før- oyskum øki. Frammanund- an hevði BP hesa uppgåv- una. -Vit eru fegnir um sam- starvid, og at Shell hevur operatøruppgåvuna å før- oyskum øki i sambandi vid eitt 1. útbjóðingarumfar sig- ur Brian C. Mitchener, leit- ingarstjóri hjá BP fyri At- lantsmótið og Clair. Hann hevur júst vitjað í Føroyum saman við umboðum fyri Shell. Talan var um fleiri av oddafólkunum hjá BP og Shell, ið fyrst og fremst vóru komin til Føroya fyri at kunna seg við landið og fólkið her býr. Útlendsk oljufólk á skúlabonki í Føroyum Umboðsmaðurin hjá nýggja samtakinum í Føroyum er Hjarnar Djurhuus, stjóri í Shell. Hann hevði lagt skránna til rættis fyri vitj- anina. Har varð eitt sindur av hverjum. Umframt at vitja úti um landið og hitta umboð fyri oljufyrisitingina varð skipað fyri fleiri fyri- lestrum. Rólant í Skorini tosaði um søgu, mentan og mál, Halgir W. Poulsen greiddi frá Heimastýrislóg- ini og undirgrundaravtaluni við danir, Jógvan Mørkøre tosaði um føroyskan poli- tikk, Klaus Rasmussen um skattalóggávu og oljuskatt og Martin Heinesen, Her- ólvur Joensen og Karin Toftegaard tosaðu um olju- lóggávuna, føroyskan idn- að, útbúgving í idnadinum og um komandi útbjóðing- arumfarið Vit eru komnir til Føroya fyri at hyggja, lurta og læra og fyri at skilja føroyska mentan, politikk og søgu - og ikki fyri at prædikka ella siga, hvussu tit eiga at gera sigur Gordon R. Taylor, geofysikkkari hjá Shell og við í bólkinum, sum ar- beiðir við tí føroyska ok inum Sjålvur er hann hugtikin av bæði náttúruni og fólk- inum her og sigur, at teir hava fingið ómetaliga nógv burtur úr hesum fáu døg- unum. Hann sigur í sama við- fangi, at tá hugsað verður um viðkvæma og vakra um- hvørvi' her, so hava bæði Shell og BP sum fremsta prioritet at fara væl um umhvervi - tá og um talan verður um leiting og seinni framleiðslu á føroyskum eki. Sosialurin skilur, at tað er í sátt og semju, at BP og Shell hava gjørt av, at Shell skal vera operatørur í eini komandi útbjóðingarrundu á føroyska landgrunninum Samarbeiðsavtalan mill- um feløgini letur tá eisini møgulerkan vera opnan fyrr, at BP kann verða operatørur við eitt næsta umfar og somuleiðis, tá talan verður um at fara inn í Hvíta ekið. Tann spurningurin verður tíkin upp til ta tíð. Drúgvar royndir á djúpum vatni Tað er neyvan nøkur loyna, at júst BP og Shell teljast millum tey oljufeløgini í heiminum, sum hava flestu tíðindablaðið royndir á djúpum vatni. Tey eru undangongufeløgini vestan fyri Hetland og aðrastaðni í verðini, eitt nú í Mexikanska flógvanum Tað er við hesum drúgvu royndunum sum barlast, at tey nú seta kós móti tí djúpa vatninum á føroyskum eki eisini. Men Brian Mitche- ner frá BP er tó ikki bangin fyri at viðganga, at eisini onnur oljufeløg og samtøk, sum teir kappast vid, eru komin langt vid sinum kanningum á Atlantsmót- inum og nevnir her serstak- liga Statoilbólkin og Ame- rada Hess-bólkin Stórar avbjóði Gordon Taylor frá Shell sig- ur, at føroyski landgrunn- urin bjóðar uppá stórar tøkniligar avbjóðingar. Tað ber ikki til í dag at siga nak- að við vissu um møguleikan at finna olju og gass. Fyri at kunna koma einum svari nærri hava feløgini útvegað sær nógv seismiskt tilfar, sum tey so tulka. Høvuds- trupulleikin hjá teimum eins og ødrum feløgum er at kunna síggja nóg væl niður gjøgnum tjúkku basaltfláir- nar og royna Shell og BP eisini at brúka sín serstaka teknikk fyri at koma longur á hesum eki Enn eru tað „very early days“ sum Gordon Taylor málber seg. Men fyri at kunna vera við í eini fyrstu útbjóðingarrundu mugu teir eisini brúka nógvar kreftir til kanningarnar. Brian Mithener frá BP sígur annars, at teir meta seg at vera á rættari kós í kann- ingararbeiðinum. -Eg kann bert siga, at vit høvdu ikki verið her, um vit ikki hildu møguleikar eru fyri, at olju- og gassberandi løgini eyst- an fyri halda fram móti Før- oyum. Hann vísir annars á, at tað hevur stóran týdning fyri teir at kunna byggja upp eitt samstarv við føroyingar, ið byggir á kunnleika og sínamillum álit. Loysið marknatrætu Vit spurdu tey bæði umboð- ini fyri Shell og BP, hverja ávirkan tey meta óloysta marknatrætan kann hava á eina komandi leiting við Føroyar! Gordon Taylor, Shell Tað hevði verið gott, um marknatrætan varð loyst skjótt, so vit vistu, hvar vit standa Brian Mitchener, BP: -Øll feløgini, sum hava åhuga i hesum økinum, hava sett nógv fólk av til kanning- arnar, og skulu tað so fara at ganga eini 5 ár við einum sakarmáli, so kann tað merkja, at kanningarnar verða lagdar á hyllina, og tað ynskja vit helst íkki. Vit vilja tverturímóti sleppa at arbeiða víðari og frameftir. Uppá fyrispurning um ikki ein óloyst marknatræta kann seinka ella heilt taka áhugan frá oljufeløgunum at gera stórar fløgur í møgu- ligan infrastruktur, sum byggir å møguligar goymsl- ur í øllum økinum tvs. bæði tí bretska, Hvíta økinum og komandi føroyskum ski sigur hann, at tað enn er óvist, hver skipan fer at vera í skinum fyri bæði måttøku, framleiðslu og flutningi av olju og gassi. Her kann koma at vera alt frá festum pallum til framleiðsluskip og víðari til rørskipanir á havbotninum (pipe-lines). Hann viðgongur tó, at tess betri vitan teir hava um meguligar kolvetnis- goymslur í øllum økinum, tess lættari er at gera sær eina meining um, hvussu tú skal menna infrastrukturin í øllum økinum. Við øðrum orðum kann ein markna- ósemja, sum leggur hald á stór øki við møguligum olju- og gassgoymslum, seta forðingar í vegin fyri, hvat slag av infrastrukturi ein ynskir at gera fløgur. -Um so er, at tú nýtist at hava stórri goymslur fyri at kunna forsvara bygging av infrastrukturi, og har hvørki Hvita økid ella føroyska økid eru vid, so kann tad vera ein fording, at markna- trætan ikki er loyst sigur Brian C. Mitchener. Gordon Taylor frá Shell heldur annars, at uttan mun til um tíðarætlanin við 1. útbjóðing heldur ella ikki, so verður neyvan talan um at bora fyrr enn eftir ár 2000. Neyðugt verður við fleiri seismiskum kanning- um, áðrenn ein kann fara undir veruliga boring Byrja vestan fyri Hetland BP og Shell eru vid i bådum feltunum vestan fyri Het- land, sum eru undir útbygg- ing. Foinaven-feltið, har BP er operatørur, er seinkað meira enn eitt ár. Fyrsta oljar kemur tó upp í hesum árinum. Teir hava havt nógv fleiri trupulleikar enn rokn- að varð við eitt nú við tí harða streyminum, sum er í økinum. Hetta hava teir nú fingið bilbukt við. Schie- hallion, sum Shell er opera- tørur fyri, fer undir fram- leiðslu miðskeiðis í 98. Har gongur alt sum ætlað. Eitt annað áhugavert felt er Suilven, sum liggur nær hendis Foinaven og Schie- hallion, men longur út móti Hvíta økinum. Hetta feltið gongur út í Hvíta økid, og gjørdi bretska stjórnin tí herfyri av at designera ein part av Hvíta økinum og er ætlanin, at fleiri blokkar har verða bodnir út í oktober mánað. Freistin at bjóða uppá blokkarnar er úti 3 okt. Umframt BP og Shell eru eisini fleiri onnur olju- feløg, sum helst vilja hava hesar nyggju blokkarnar. Eitt teirra er Total, sum hev- ur fleiri av lisensunum nær- hendis. Conival møguliga fram i ljósið skjótt Vit spurdu Brian Mitchener, nær BP fer at koma við upp- lýsingum um eitt annað felt teir hava funnið og sum er »tight hole“, nevniliga Conival, sum eisini liggur heilt tætt upp at Hvíta øki- num! -Vit hava tosad um at sleppa upplýsingum út um Conival, men hava íkki avgjørt nær. -Er nakað í tíðindunum um, at:tit hava funnið eina stóra kolvetnisgoymslu, ið heldur fram inn á tað Hvíta økid? -Eg kann bert siga til tað, at møguleikin fyri, at ein goymsla heldur fram inn á eitt annað eki, í hesum føri- num Hvíta gkið, sjálvandi altíð er til steðar Sosialurin skilur annars, Shell- og BP umboðini sum vórðu á kunningarvitjan í Føroyum herfyri saman vid fóroyska Shell stjóranum. Fv. Brian Darracott, Shell, Stewart Petri, BP, Hjarnar Djurhuus, stjóri i Shell, Gordon Taylor, Shell, Bob Hartstra, Shell, Brian Mitchener, BP og Bob Kelley, Shell at BP og Shell fara at leggja stóra orku í fyrireikingarnar til tað fyrsta útbjóðing- arumfarið á føroyskum eki Í hesum sambandi hevur Shell júst fingið eitt for- kanningarloyvi á føroysk- um øki. Tað hevur ikki eydnast okkum at fáa at vita, hvat slag av kann- ingum hetta loyvið snýr seg um.