mikudagur 8. oktober 1997síða 16

16 Steinbjørn B. Jacob 7 storvirk sum hevur ð úr hondum skald- sløg: skaldsøgur, stutt- søgur, leikir, barnabøk- ur, ferdafråsøgn og so vrkingar so fjølbroyttar í skapi og innihaldi TINNA OG TAM« er heildarsavn av yrk- ingum, ið eru vorðnar til yvir stívliga eitt tríati ára skeið. Í bókini eru tey sjey søvnini, Stein- bjørn hevur latið úr hondum,og sum nú eru útseld >Heimkoma 1966. >Fræ< 1968 »Kjøkr«, 1974, Tægr«, 1980, »Liv«, 1981, »Læraramyndir«, 1984, »Tungl«, 1987 Umframt tað eru nýggj- ari yrkingar, týðingar, sangir og barnasangir Hevundurin hevur sjálvur skrivað stuttar viðmerkingar um, nær og í hverjum sambandi yrkingarnar eru vorðnar til. Heðin M. Klein hev- ur skrivað inngang, har hann m.a. sigur >Lisnar í síni heild Heildarsavn á seksti ára degi TINNA = TAM ber til at siga, at yrk- ingarnar fevna frá tí ein- falda og sinniliga til tað inniliga, tí támlætta og yndisliga til tað duld- arfulla, tí dagliga og gerandisliga til tað ágangandi, politiska og bastanta< Bárður Jákupsson hevur evnað til snøgga kápu. Hestprent hevur sett og brotið um, og bókin er prentað á Estra og bundin inn hjá Helge Justinussen Forlagið FANNIR gevur út bókina »TINNA OG TAM«, sum er 331 sidur i stiv- ari permu og kostar kr 299,- Framhøld - ella? Fyrsta prosabókin hjá Tóroddi Poulsen, »REGLUR« fekk uppiborið góð ummæli, hon varð skotin upp Í norður lendsku bókmentavirð- islønina og kom fyrr í sum evn »Onkra løtuna hugs- aði eg, at hetta skuldi vera framhald av »Reglum«, heldur undir heitinum »Framhøld«, men tað varð tað kortini ikki. »Lat »Reglur« vera reglur«, sigur Tór- oddur i inngangi sinum f hesum nyggja prosa- verki, sum eitur »SOT OG SØGN«, og heldur fram: »Um hetta er eitt framhald. so er hetta fyrst og fremst eitt framhald av mær sjálv- um« Bókin er ein blend- ingur av ymiskum tekstsløgum, ein sam- anrenning av småsøg- um, samrødum, rit- royndum, hittinorðum og yrkingum. Hon er — vegur 10 B, er opin kveld kl. 19-23. | Deyvafelag Føroya Skrivstovan í Deyvahúsinum »Effata«, íslands: månadag-friggjadag kl. 9-15. Telefon 17597. Telefax 13609. Teksttelefon, ring 0032 og bið um 16929. Limafundur hvert måna- sum nevnt ikki fram- hald av brotsverkinum Onkur heldur kanska, at hetta eru bygdasøgur úr Havn og Keypmanna- havn, men sum skald- sega skal hon helst íkki lesast. Kanska ber tað kortini til Eftir áheitan hevur Jóanes Nielsen uttan yvirhøvur at vita um innihaldið í hesi bókini skrivað eftirmæli. Forlagið FANNIR gevur bókina út. Anker Mortensen hevur evnað til kápuna. Bókin er 144 síður og kostar kr. 170. tíðindablaðið + 1 Nr. 191 — 8. OKTOBER 1997 Neyðugt er at leggja framtidarætlanir Ov ofta eru vit vitni til at stórar avgerðir verða tiknar í eimi handavending Ein tílík avgerð kann møguliga vera røtt og argu mentini fyri at gera hana eru ofta, at hon er átrokandi neyðug Men hetta er ikki skyn- samiligur politikkur. Mang an er als ikki pláss fyri allari fløguni á fíggjarlógini Mangar ferðir betur er at gera eina langtíðarætlan og so seta neyðugu játtanina á fíggjarætlanina yvir fleiri ár Fyri nøkrum árum síðan blivu flestu grunnar avtik- nir. Sagt varð, at teir blivu misbrúktir. Nakað kundi kanska vera um tað. Men bruktir við skili. ber til við teimum at gera framtíðar ætlanir. Ein stór ílega gerst møgulig, tí hon kann toygg jast yvir fleiri ár “Tróndur" hevur nú akut tar trupulleikar og ætlanir eru um bráðkeyp av skipi Hvat er so næsta skip sum er skrottverdugt. Hverjar iløgur eru neyðugar koman- di 10 árini. Hetta eru spurn- ingar, sum landsstýrið má hava fram Samferðslan er eitt eki, har skipaðar framtidarætl- anir eru ynskiligar Vit vita hvussu gomul skipini eru og vita kanska nær tey skulu skiftast út. Til ber eisini atleggja ein poli- tikk og avgera, at skip skulu ikki verða longri í flotanum enn eitt ávíst áratal. Síðan er neyðugt ár um ár at seta pening av til seinri fløgur Hetta er so tann årligi kost- naðurin av at hava samferð sluna á tí fastlagda stød num. Avsetingin skal vera oyramerkt til hesa íleguna I SUMUM londum er vanligt at tað um åvis sam felagsmál verður gjørd avtala millum flest allar flokkar um ætlan, sum varar yvir fleiri ár og fleiri val skeið t.d. “forsvarsforliget" í Danmark Munnu vit í Føroyum ikki vera so búnir, at møguleiki er at gera okkurt líknandi td. innan samferðsluna. So var nógv vunnið Terje Davidsen, legtingsmaður Jú, fleiri skeinkiloyvi, tess meiri verður drukkið Í hesi greinini, sum Petur Skeel Skarðsá hevur sent okkum, sigur hann seg hava ringar royndir av rúsdrekka, og tí kennir hann tað sum sína skyldut ávara onnur ímóti misnýtslu av hesum. Petur Skeel Skarðsá skrivar: Nógvar føroyskar familjur hava havt ógvuliga trupult við at fáa endarnar at røkka seinastu árini. Samstundis, sum arbeiðsloysi gjørdist ein stórur trupulleiki í okk- ara samfelag, øktu landsins myndugleikar skatt gjøld. og tað gjørdist stein ur oman á byrðu, serliga hjá barnafamiljunum og teimum figgjarliga veiku i samfelagnum. Arbeiðs- loysi og økti skatturin høv- du við sær, at fólk kláraðu ikki sínar figgjarligu skyld- ur. Familjur mistu hús og heim, og tað vóru mong, sum ikki sóu seg før fyri at lívbjarga sær her á landi At enda noyddust tey at bera peningastovnunum lyklarnar til hús síni og fóru. Men ikki man tað hava verið so lætt hjá nógv- um av hesum familjum at fallið til í einum gráum betongblokki á flatlondum Tað var tó ikki bara ar- beidsloysi og methøgur skattur, ið festu røtur og gjørdu um seg í Føroyum hesi neydars år. Samstun- dis, sum tíðirnar versnadu, og fólk gjørdust meiri og meiri mótfallin, stríddist Javnaðarflokkurin við Maritu Petersen á odda av øllum alvi fyri at fáa Rús- drekkasølu Landsins upp at standa. Og tað var, sum fryktandi var fyri: Sum at stroya salt í sárið, sum gg av- føroyska samfelagid longu hevði fingið av stóra ar- beiðsloysinum og methøga skattinum Henda nýggja "fyritøkan hjá Javnaðarflokkinum fekk eina byrjan, sum mong, ið óttaðust avleiðingarnar av rusdrekkasølunum kring landið, bóru ótta fyri. Sum em av teimum heilt fáu fyrttøkunum í Føroyum í nitiårunum fekk Rusdrekkasølan so stóra undirtøku, at hon gav stórt yvirskot. Kurvin yvir sølu- na av rúsdrekka fór beint uppefur og afturyvir, sum onkur tók til. Ja, so væl eydnaðist tað Maritu Pet- ersen og Javnaðarflokki- num við nýggju Rúsdrekk- asøluni at fáa føroyingar og har ímillum tey ungu at keypa og drekka brennivín Gud viti, um Marita hev- ur hugsað um, hvussu nógv- ir ungdómar ganga fullir og vála um dagarnar, ella hvussu nógvar familjur hvert vikuskifti liva í bren- nivínsótta og í ringasta føri eru upploystar av hesi or- søk? Tað skerst ikki burtur, at tað við hesum politikki Javnaðarflokksins er lættari í dag enn nakrantíð at fáa fatur á rúsdrekka. Tað verður grenjað um, at ov fá skeinkiloyvi eru í høv- uðsstaðnum og kring landið annars. Tey, sum tala fyri, at loyvini áttu at verið fleiri, endurtaka upp í saman, at fólk, sum vilja keypa sær eina øl, eitt glas av víni ella ein snaps, kunnu bara drekka á einum staði í senn Men eftir mínum tykki er hetta ein bæði láturlig og gråtulig undanførsla, tí tað er heilt vist, at tess fleiri "tilboð" eru av slíkum slagi — jú, fleiri lata seg freista Eg veit persónliga, hvat tað er at drekka, og eg sigi bara fyri mítt viðkomandi, at tað hevði verið ein sonn vanlukka fyri meg, um vit høvdu rusdrekkasølur og skeinkiloyvir kring landið tey årini, eg drakk. Eg ivist ikki f, at fleiri, sum eru sloppin burtur úr rúsdrekka- trupulleikunum og í dag eru edrú, siga tað sama sum eg Soleiðis er tað bara, Marita Persónliga havi eg einki ímóti, at tilkomin fólk í onkrum serligum føri fáa sær ein lítlan, um tað annars er við skili, men eg vil bara vísa á vandan sum lúrir, hverja ferð hetta verður gjørt og serliga millum tey ungu. Í dag sært tú ungar dreingir og ungar gentur vanligar arbeiðsdagar og enntá mitt á degi sita og drekka gl á stóðum, sum hava skeinkiloyvi. Tú sært eisini fólk, sum drekka seg frá viti og skili at kalla hvert vikuskifti, tí tað nú er so lætt at fáa fatur á rúsdrekka. Og tað verður neyvan ein veit- sla hildin uttan, at rúsdrekka er á borðinum. Var tað meiningin við nýggju rús- drekkalógini, Marita Peter- sen? Ég havi ringar royndir av rúsdrekka, og tí kenni eg tað sum mína skyldu at ávara onnur ímóti misnýtslu av hesum. Tá ið eg havi sagt hetta, fari eg í sama viðfangi at mæla Javnaðarflokki num, sum syrgdi fyri at fáa rusdrekkasøluna higar til lands, til at avskaffa hana aftur. I minsta lagi fari eg mæla flokkinum ul at senda málið út til fólkaatkveðu, tí Føroya fólk er ikki sloppið at siga sína meining um hetta skaðiliga fyribrigdi í okkara samfelag. So leingi, rúsdrekkasglan er ein veruleiki, fari eg at heita á politisku myndug- leikarnar um at nýta yvir- skotið av søluni til upplys- ing um vandarnar við rús- drekka og annars at bóta um teir syndarligu skaðar, sum rúsdrekka elvir. Hesin pen- ingur hevði frið best, um hann fór til at útbyggja við- gerðarstovnarnar í Føroy- um. nú kenni eg td. til arbeiðið, sum Heilbrigdi ger, og eg veit, at hesin stovnur hevur góð úrslit at vísa á. Eg haldi, at tað skuldi ikki verið meiri enn rímiligt, at yvirskotið av råsdrekkasøluni fer til upp- lýsing og viðgerð av teim- um, sum longu eru komin so langt út í misnýtsluna, at tey íkki megna at koma aftur á rættkjøl við egnari hjálp.