leygardagur 8. november 1997síða 9

Nr. 214 - 8. NOVEMBER 1997 Nr. 214 - 8. NOVEMBER 1997 Fyri fyrstu ferð er ein fløga komin út við føroyskum manskóri, og er tað Tórshavnar Manskór, sum hevur tikið hetta stigið Kórið hevur tíggju ár baki, men mansrøddir hava verið at hoyrt í høvudsstadnum áður Kórið hevur ferðast nógv, og í næstum gongur leiðin til tey baltisku londini. Men havi verður eisini hjá føroyingum at hoyra mMmenninir syn)pgaå, áðrenn farið verður avstað Tórshavnar Manskór hevur nú givið út flogu THeopor E. D. OLSEN Nógvar eru fløgurnar, sum floyma inn å tann føroyska marknadin i hesum døgum Summar eru tó forkunnug ari enn aðrar , og ein søg ulig útgáva kemur út í dag Talan er nevniliga fløguna hjá Torshavnar Manskóri, og er hendan eisini tann fyrsta útgávan við einum manskóri í Føroyum Tórshavnar Manskór sang fyrstu ferð alment tann 22. mars 1987 í Norður- landahúsinum og hevur so statt 10 ár á baki. Men eina heila eld framman undan, í 1886, tá fólkatalið í høvuds- staðnum var um 1200, átti Havnin eitt manskór. Menn vita líuð um søguna hjá hes- um kóri, og hvat mundi vera á skránni hjá tí, men í øllum førum hevur Anton Degn verið ein av aðalkreftunum Hann gjørdi fleiri útseting- ar, teirra millum eina til Kvívíkstátt Vistu hvat fyrifórst úti í heimi Sangararnir í Havnini sein- ast í undanfarnu øld fylgdu tó eisini væl við í tí, sum hendi útí í verðini, og fyrst í hesari øldini framførdu teir m.a. >Pílagrímskórið< hjá Wagner, sum annars doyði í 1883, so hetta hevur verið rættiliga feskt í Utnorði tá Í 1920'unum var Jógvan Waagstein kórleiðari, og hann eigur eisini trý tey fyrstu løgini á hesi nýggju fløguni Manskórið var tå partur av »Thorshavns Musikfor ening« sum annars var try ár yngri enn sjálvt kórið, men í 20'unum var heitið føroyskad til >Tórshavnar Sang- & Musikkfelag« og seinni broytt til »Havnar Sangfelag« I fyratiårunum og fram til 1957 var Gunnar Mikkelsen leiðari hjá Havnar Manskór, sum tað kallaðist tá, men síðani var tað bert til serstøk høvi, at manskórsangur hoyrdist í Havnini. Í seksti- árunum og fram til áttati- árini vóru bert tvey almenn kór í høvudsstadnum, og vóru tey bæði blandað Talið ferfaldaðist Fyrst í 80'unum kom ein nýggj frítíðarskipan í gildi fyri ta gomlu kveldskúla- lógina, sum hevði verið galdandi síðani miðskeiðis tíðindablaðið / ('arin Tórshavnar Manskór á lerð og á fløgu í 30'unum. Henda skipan gav nýggjar møguleikar, tí m.a. feyndi hon eisini um kórvirksemi. Urslitid var, at umframt at kórini øktust sera nógv - mitt 80'unum vóru 8 almenn kór í Havn - so broyttust rerpertoire og klangurin, eins tann saml aða heildin bleiv munandi tambað Mansreddir í Havnini aftan á 30 ár 30 ár eftir at eitt manskór seinast hevði sungið reglu- liga í Havnini, kundi ein so aftur hoyra mansrøddir Sum nevnt varð Tórs- havnar Manskór stovnað í 1987 - tó ikki undir fritid- arskipanini - og sungið varð fyrstu ferð á konsert saman við harmoniorkestrinum GHM Hesi 10 árini hava sang- ararnir verið við til mong tiltók. Sjålvir meta teir, at talið man liggja um tey tveyhundrað, og hava tey verið til bæði gaman og ålv- ara. Eitt ið eyðkennir Tørshavn- ar Manskór er at sangskráin fevnir rættiliga víða - ikki minst kronologiskt. Tí um- framt at syngja føroyskar fólkaognir og fosturlands- sangir, kvæðaútsetsetingar, negro spirituals og sálmar, er kórið eisini nýhugsandi og torir at gloppa hurðini fyri nýggjum tilfari, eins og teir „gomlu“ gjørdu fyrst í øldini við at syngja verk hjá samtíðarkomponistum Hetta prógvaði kórið í fjør, tá skipað varð fyri sang- kapping, og tað sermerkta hendi, at tveir blaðungir komponistar, Tróndur Bog- ason og Leif Hansen, vunnu åvikavist fyrstu og tridju virðislen Fólkaognir á flegu Men eisini hendan nýggja fløgan er fjølbroytt. 16 sangir eru tiknir vid og sungið verður bæði á før- oyskum og útlendskum. Umframt at syngja sum kór burturav, sleppa eisini sol- istar framat, og manskóri- num vant, er javnvág mill- um tað nýggja og tað gamla. Fleiri av teimum føroysku sangunum á plátuni hava ongantíð áður verið til taks á nøkrum elektroniskum midli sum plåtu ella fløgu, hóast teir eru væl kendir, og er talan tí eisini um nýbrot og slóðbrótandi virksemi hjá manskórinum Upplýsandi húsi I fløguhusanum eru frá- greiðingar um sangir, tóna- smiðir og søguligar umstød- ur, ið siga eitt sindur um upprunan hjá tilfarinum, ið manskórið syngur á fløguni Harumframt eru myndir av kóri, solistum og kórleiðar- anum, Bjarna Restorff Hesa uppgávu hevur hann røkt øll árini, undantíkið eitt tíðarskeið fyrst í nitiåru- num, tá Knút Olsen hevði leiðsluna. Teir, ið hava tíkið fløguna upp, eru Kartni Fornagarð, Kári Olsen og Jóhannus á Rógvu Joensen, sum eisini hevur ljóðblandað Umboðað Feroyar Seinastu árini hevur kórið ferðast í Íslandi, Danmark, Onglandi, Wales, Skotlandi og Hetlandi. Sum vit nevndu í blaðnum í gjár, gongur leiðin seinast í hes- um mánaðinum til Estlands, Letlands og Litava í sam- bandi vid tað nýsprotna mentunarsamstarvið millum Baltikum og Utnorður. Baltisku tjóðirnar eiga ein ríkan arv á hesum økinum, og ikki munnu teirra songskattir vera teimum føroysku sangarunum púra fremmandir. Kórstjórin, ið leiddi kórstevnuna í fjør var nevniliga ættaður hadani, og hevði hann nógvar sangir og tilfar við sær til Føroya Til hesa ferðina er gjørd ein serstøk skrå Fleiri føroyskar fyritøkur hava sýnt hesum túri áhuga og nyta høvid at gera vart við seg har yviri. Men áðrenn farið verður av landinum, er hevi at hoyra tað fløguaktuella Tórshavnar Manskór framføra smakkiroyndir úr hesi skránni. Í morgin tann 9. november kl. 16.00 verður nevniliga konsert í Norðurlandahúsinum við manskórinum. Harumframt luttaka eisini nakrir av solistunum, sum syngja á fløguni, og Tórshavnar Kamartrio, fer at spæla verk eftir Schubert.