týsdagur 11. november 1997síða 15

Nr. 215 — 11. NOVEMBER 1997 tíðindablaðið var Fr 15 Patent - TK-stovan - Jydsk Teknologisk Institut Tað mundu vera útvið 150 spentir og yvirhøvur ungir føroyingar, ið fyri o.u. 4 vikum síðani møttu upp á Hotel Hafnia br at hoyra eitt umboð fyri Jydsk Teknologisk Institut greiða frá, hvussu tú søkir patent og hvat tað kotar. Nýstovnaða >TK- stovan« stóð fyri hesum | framtaki. | Útvið 150 áhoyrarar fóru av stað aftur frá fyrilestrinum bebba- ræddir bert við tankan- um um at søkja um patent, tí sambært flog- vitinum frå Jydsk Teknologisk Institut kom tað fyri tað fyrsta at kosta teimum o.u. kr. 200.000 áðrenn komið var á mál bert í Dan- mark. Skuldi patentið síðani víðkast til eisini at fevna um onnur lond (Ld. USA, Japan, EF- londini og Noreg), kom kostnaðurin skjótt yvir milliónina. Tað var sera trupult at orða eina patentumsókn rætt, men fyri serfrødingarnar hjá Jydsk Teknologisk Insti- tut var tað eyðsæð ein uppgåva, teir megnaðu sum fótur í hosu Flest all mundu upp- liva fyrilesturin hjá hes- um »serfrødingi« sum eitt samanhangandi, neyðarsligt reyp av egnum dugnaskapi kryddað við onkrum miseydnaðum royndum at vera stuttligur (pa- tenteraðar hítir o.1.). Tú sat og hugsaði við tær sjálvum: »Harragud fyri nakrir apukøddir danir mugu halda okkum vera/«. Men hvat? — Tá vit rópa neyðarróp eftir teimum fyri at hjálpa okkum at drepa rottur, og hava latið upp í teirra hendur at avgera, hvat sum er førøyskt og hvat sum er óferoyskt í okk ara náttúru (Yvirfriðing- arnevndin), hvat er tå annað at vænta? Nú eri eg sannførdur um at »vanligi« føroy- ingurin í stórri mun enn danir yvirhøvur hevur bæði beinini á jørdini, so tað er ikki har hund- urin liggur grivin. Nei, »hundurin« eru teir mongu nýklaktu bú- skaparfrødingarnir, ið tey seinastu 10-12 árini eru settir at stýra skjótt alt og øllum her í land- inum, eins og prestarnir gjørdu tad i Gabels- tíðini. Men hevur tú nakr- antíð frætt um, at hesir frødingar sjålvir hava havt eitt nytiligt vinnu- hugskot og harafturat kanska megnað at framt tað í verki? Ongantíð! — Veruligar lívsroyndir hava flestir teirra ongar Teir hava hvorki pissað í sjógv, hildið í einum spaka, sligið ein seym í ella fangað ein glasáll. Teirra víðskygni er tí ikki rúmari, enn at tað illa nokk kann nýtast til annað enn sum gloriu kring egnu hevur. Kort- ini verður latið upp í | júst teirra hendur at meta um og avgera okk- ara framtíð — avgera um hugskot og verkætlanir hjá okkara royndu kvinnum og monnum skulu verða lív lagað ella ikki! Aftur til patentini Sama um ein patent- umsókn til Patent- direktoratet, Danmark verður góðkend ella ikki, so skalt tú rinda kr 3.000 til henda stovnin, tá umsóknin verður innsend. Verður tín upp- finning góðkend, so skalt tú afturat gjalda kr 2.850 fyri »publicering af patentskriftet«, sum tað eitur. Tað stendur tær nú frítt at royna at selja patentið, ella at víðka tað til eisini at fevna um lond uttan fyri Danmark. Men nú ganga vanliga í minsta lagi 20 mánaðir frá tí degi umsóknin verður innsend, til hon er liðugt vidgjørd og góðkend, so tú hevur í veruleikanum góða tíð at hugsa teg um. Her skal ti ikki vera komið nærri inn á, hvussu tú í eina ávísa tíð (og ódýrt) kann tryggja tær, at eingin »stjelur« patentið frå tær í lond- unum uttan fyri Dan mark, og hvat ein upp- finning kostar at paten tera í øðrum londum Tað eg her fremst vil fram til er, at:tað í flest øllum førum er full komuliga oneydugt og alt ov dyrt at leita sær rådgeving uttanlands Danska Patentdirekto- ratid hevur givið út hópin av leiðbeiningar- hókkngum við góðum dømum, har tú sjálvur kanst lesa tær til, hvussu ein patentumsókn skal orðast. Ivast tå, ber eisini til at spýrja seg fyri hjá Patentdirekto- ratets Kundecenter Mínar royndir eru, at starvsfólkini har eru sera beinasom, kanska ser- stakliga mótvegis okk- um, tí vit hava sum kunnugt einki tøkniligt bókasavn, har tú kanst kanna upplýsingar á tí eki, tú hevur áhuga fyri. Føroyskar uppfinning- ar eru mær kunnugt allar meira og minni beinleið- is knýttar at hugsjónum um hvussu ting, tól og framleiðslur evnisliga kunnu gerast munandi x í skilabetri enn gjørt verð- ur. Hesi andabornu >finna-uppá<-menniskj- ur eru ikki »frødingar«, men »vanlig« fólk við drúgvum lívsroyndum, oftast frá einum um- hvørvi, har fjølbroytt náttúruviðurskifti gav teimum stødugar nýggj- ar avbjóðingar í upp- vøkstrinum Bara seinastu 2 árini veit eg um 6 patentum- sóknir. ið eru sendar beinleiðis frá uppfinn arum í Føroyum til Patentdirektoratet. 2 eru longu góðkendar, 2 verða tað í næstu fram- tíð, Í er ikki liðugt við- gjørd, og I kundi ikki góðkennast, tí meinlik uppfinning var longu patenterað. Mín leik- lutur í sambandi við tílíkar umsóknir, hevur í høvudsheitinum verið at hjálpa uppfinnarunum eitt sindur við ordingini, so frágreiðingin sam- svaraði við ásettu krøv im. Yvirhøvur er tað tíbetur eisini enn so í Føroyum, at um upp finnarin sjålvur ikki er so kringur at tekna, so kennur hann altíð onkran, ið dugur henda kynstur, og sum við gleði hjálpir honum, uttan at krevja tað stóra afturfyri Samanumtikið vil eg tí siga til okkara uppfinn arar Patent i Danmark og í týdningarmestu út- londunum eigur í flest ollum forum ikki at kosta tykkum stórt meira enn umleið 10% redda fundi. Hetta er tó | tre av, al tit hugsa egnar tankar, hava ålit á egið hugflog og ikki innflyta sírongdar busi- nesstankar frá út lendskum rúðgevum. Ella sagt eitt sindur ødrvisi: At tit gagnnýta (ikki misnyta!) tær mongu hjålpandi hend- ur, id altid eru og hava verid i tykkara nærum- hvørvi, og sum eru ein | hin týdningarmesti tátturin í okkara ment- Fyri okkara vinnulív eru dygd (kvalitet). nýggjar framleiðslu, vørumenn- ing og uppfinningar fremsta treytin fyri framburð. Størsta forð- ingin er nevndi stóri riðilin av songantíð- pissad-i-sjøgv-frøding- unum«, ið skjótt stýra alt og øllum her á landi. Endamálsgreinirnar og vidtøkurnar fyri vinnu- stovurnar og -grunnar- nir, ja, sjálvt fyri Fram- taksgrunnin eru helst á góðari leið, men sum kunnugt kann hvorki ein »Stova« ella ein >grunn- ur< hugsa. Tað kunnu bert tær menniskjur, ið stýra grunnin/stovuna. Ti hjálpir lítið at broyta vidtøkur og endamáls- greinir, verður ikki sam- stundis skorið inn á bein júst her. Men dirvi til tess hava flest allir politikarar ikki, og krógva sítt dirv- isloysi aftan fyri orða- vavstrinum: >soleiðis er nú einaferð politikk- ur<. Tí er eisini at vænta, at tann positiva búskaparliga gongdin í landinum, ið okkara fólkavaldu reypa av í dag, og sum vit kunnu takka toskinum og makrelinum fyri, skjótt verður størsta búskapar- liga marran nakrantíð, tá toskurin og makrelurin aftur leita sær nýggjar leiðir Eg havi her óivað verið í so bersøgin mótvegis okkara óroyndu frød- ingum, og tað er heldur ikki rætt at dóma allar eins, tí undantøkini eru fleiri. Men settir í týð- andi størv her heima, tykist tað sum flestir teirra taka botn fyri eyguni fyri alt, ið bert ber roykin av at vera føroyskt, beinanvegin onkur (fyri teir) trupul spurningur stingur seg upp. Tá venda teir sær til Danmarkar (ella Svø- riki/Noregi) fyri at fåa hjálp, hóast besta hjálp- in fyri allar partar kanska var at finna í grannahúsinum. >Pre- stigan« hevur alt at siga her, og lætt er at krógva egnu tørvandi lívsroynd- ir og víðskygni, tá tú hevur útlendskan »ser- frøding« (helst frá kend- ari stórfyritsku) undir liðini. Í okkara grannalond- um varð > Ýuppi-tíðin< gravløgd fyri 7 árum síðani. Her stendur hon enn í fullum blóma. Blás í hornið Ólivant! Tormóður Dahl Skráseting Foroya hevur í dag skrásett niðanfyr standandi smápartafelag Skrásetingar-nr. | Sp/ 2677 Navn: | Sp SHS Adressa: Tórsgota 16 Kommuna: Tórshavnar Kommuna Stovningardato: 03.11.1997 Viðtokudato: 03.11.1997 Kapitalur: Kr. 80.000,00 Kontant kr. 80.000,00 til kurs 100 Stovneri: Helgi Brekku, Heinagøta 12, 100 Tórshavn Stjórn: Helgi Brekku, Heinagøta 12, 100 Tórshavn Tekningarreglur: Felagið verður teknað av stjóranum Grannskoðari: P/f Kg gr Inpact, lag rann- skoðarar, C. Efferso- esgøta 26, 100 Tórshavn Roknskaparár: 01.01.-31.12. Fyrsta roknskaparár: 03.11.1997-31.12.1998 Endamál: Endamál felagsins er at reka millumgongu- og ráðgevingarvirki í sam- band við keyp og solu av fastari ogn og annað virk- semi innan skrivstovuyrki Skráseting Foroya tann 07. november 1997 Kristin Balle TVINGSILSSOLA Hósdagin tann 4. desember 1997 kl. 9.00 verður á dómaraskriv- stovuni C. Pløyensgøta 1, 100 Tórshavn, hildin tvingsilssøla yvir matr. nr. 610 a og 610 d, Vági - bygningurin å leigadum øki (AS 112/97). Ognin er sambært tryggingarpolicuna 24 kvm. Talan er um ein ki- osk- og grillvogn, ið er po av eternitglasal. ygningurin er uppsettur å Løghamri. Tðgslssalan er um- biðin av Annfinn V. Han- sen, adv., Tórs- havn, tlf. 1 (j. nr. 211901), sum kann geva nærri upplysingar, eins og avtala kann gerast vid um at siggja ognina. Søluuppgerå kann um- bidjast frå nevnda advo- kati ella hyggjast igjøgn- um á dómaraskrivstov- uni, Føroya Futarættur, tann 07. nov. 1997 Skråseting Føroya hevur í dag skrásett niðanfyr standandi smápartafelag Skrásetingar-nr. Sp/f 2600 Navn: Sp/f Safari Transport Adressa: Eystara Bryggja, Post- smoga 3166 Kommuna: Tórshavnar Kommuna Stovningardato: 31.12.1996 Vidtøkudato: 31.12.1996 Kapitalur: Kr. 80.000,00 Inngjaldingarháttur: Kontant kr. 80.000,00 til kurs 100 Stovnarar: Knut Lutzen, Mækjugøta 12, 100 Tórshavn Stjórn: Knút Lútzen, Mækjugøta 12, 100 Tórshavn Tekningarreglur: Felagið verður teknað av stjóranum Grannskoðari: Sp/f Grannskoðarafelag- ið Rasmussen 8 Weihe, leggildir grannskoðarar, Postsmoga 30, 110 Tórs- havn Roknskaparår: 01.02.-31.01. Fyrsta roknskaparår: 01.01.1996-31.01.1997 Endamål: Endamål smápartafel- agsins er at reka flutn- ingsvinnu og annaå virk- semi i hesum sambandi Skråseting Føroya tann 07. november 1997 Kristin Balle SUKKLUR ” allar steddir *