fríggjadagur 2. juni 2000síða 10

18 tíðindablaðið sosialurin Nr. 104 - 2. juni 2000 Sunnudagur 4. juni Sunnudagur 4. juni • Sunnudagur 4. juni • Sunnudagur 4. juni 10.00 Tíðindi 10.05 Sunnudagsløtan - Jonna Olsen og Katrin Nolsøe Joensen leggja til rættis 10.30 Sálmar og sangir (e) - Jákup Dahl og nakrir av sálmum hansara. Johs. Andr. Næs leggur til rættis 11.00 Guðstænasta í Christianskirkjuni - Niels Pauli Daniel- sen, prestur, prædikar 12.10 Úr konserthøllini - Edvard Nyholm Debes skipar fyri 13.10 Feðgarnir Mið- gerða Poul og Poul Johannes - Elsebeth Vester- gaard skrivaði. Jógvan Arge lesur. 2. partur 13.40 Við menning og nørandi gróðri - Føroyskir sangir. Janus Mohr leggur til rættis 14.00 Tíðindini 14.15 Kvøðuljómar 15.15 Frásøgn frá fótbólti - Suni Merkistein og Hilmar Jan Hansen siga frá 17.00 Evangeliskur fundur í Saron á Viðareiði 18.00 Tónleikur 18.30 Tíðindini 18.38 Ítróttatíðindi 18.58 Veðurtíðindi 12.45 Formel-1 koyring - Monaco 14.30 Klassiskur tón- leikur - 8. sym- foniin hjá Dvorak 15.15 Sveittabrot – ein miseydna skurð- viðgerð - sv. send. 15.45 Stuttligar lýsingar 16.00 Møti úr Leguhúsi- num í Nesvík - Hilmar Danielsen 17.10 Basalt (e) 17.50 Bestubitar (e) 18.30 Øskufía 21:26 (e) 18.55 Teknifilmar 19.25 Namib oyðimørk- in – am. náttúru- sending 19.50 Andakt 20.00 Emma - en. kærleiksfilmur 21.45 Michala Petri - konsert 22.45 Hvør fer at vinna - donsk stuttleika- kapping 23.45 Bókatátturin - um Dorrit Willumsen 00.05 Liðugt 5.45 Børne-hjørnet med Disney 9.30 Den sorte hingst 10.00 TV-shop 10.45 Det lille hus på prærien 11.40 Knight Rider 12.35 T. J. Hooker 13.30 Mayday-Mayday 14.00 Det perfekte kup 15.00 Kærlighed på fransk 16.45 Simpsons og stjernerne 17.15 Viceværten 17.45 Susan – sød og single 18.15 Alle tiders barnepige 18.45 Jagten på ørkenguldet 20.30 Søndagsfilmen: Flammehav 22.30 Michael Hayes 23.25 I lovens navn 0.20 E. Z. Streets 1.15 FBI-agenterne 2.10 New York Undercover 3.05 Walker, Texas Ranger 3.35 Godnat 7.30 Rowing 8.30 Live - Superbike 9.00 Live - Supersport 9.30 Formula 3000 10.45 Live - Superbike 12.00 Live - Tennis 14.30 Live - Superbike 15.30 Live - Cycling 15.55 News 16.00 Live - Tennis 17.55 News 18.00 Live - Tennis 18.55 News 19.00 Supersport 19.45 Sidecar 20.30 Football 22.00 News 22.15 Nascar 23.15 Motocross 0.15 News 0.30 Close 0.00 News – Weather 0.30 This Week 1.00 News – Weather 1.30 The Travel Show 2.00 News – Weather 2.30 Australia Direct 3.00 News – Weather 3.30 Correspondent Europe 4.00 News – Weather 4.30 This Week 5.00 News – Weather 5.30 Top Gear 6.00 News – Weather 6.30 Reporters 7.00 News – Weather 7.30 Life: »The Right to Choose« 8.00 News – Weather 8.30 Earth Report: »Unnatural Disasters« 9.00 News – Weather 9.30 This Week 10.00 News – Weather 10.10 Great Railway Journeys: »Aleppo to Aquba with Alexei« 2:7 11.00 News – Weather 11.30 Click Online 12.00 News – Weather 12.30 Australia Direct 13.00 News – Weather 13.10 Full Circle: »Mexico, USA and Canada« 10:10 14.00 News – Weather 14.30 Top Gear 15.00 News – Weather 15.10 Dateline London 16.00 News – Weather 16.10 A Scot in the Arctic 17.00 News – Weather 17.30 The Travel Show 18.00 News – Weather 18.10 Great Railway Journeys: »Aleppo to Aquba with Alexei« 2:7 19.00 News – Weather 0.30 TLZ: »Following a Score« 1.00 TLZ: »Informer, Eduquer, Divertir« 1.30 TLZ: »Matisse and the Problem of Expression« 2.00 TLZ: »Talking Buildings« 2.30 TLZ: »Deve- lopment Aid« 3.00 TLZ: »A Language for Movement« 3.30 TLZ: »Engineer- ing Mechanics« 4.00 TLZ: »Solid and Fluid-Fluid Flows« 4.30 TLZ: »Bangkok – A City Speaks« 5.00 TLZ: »Images over India« 5.30 TLZ: »Healthy Futures – Whose Views C ount« 6.00 Jackanory: »Treasure Island« 6.15 Playdays: »Tent Stop« 6.35 Incredible Games 7.00 Smart 7.25 Jackanory: »Treasure Island« 7.40 Playdays: »Playground Stop« 8.00 Get your own back 8.25 Barmy Aunt Boomerang 8.40 Barmy Aunt Boomerang 9.00 Top of the Pops 9.30 O Zone 9.45 Top of the Pops Classic 10.30 Dr. Who: »State of Decay« 11.00 Can’t cook, won’t cook 11.30 Can’t cook, won’t cook 12.00 Style Challenge: »Questions & Answers – Skirts« 12.25 Style Challenge 12.55 Songs of Praise 13.30 EastEnders 14.00 EastEnders 14.30 EastEnders 15.00 Jackanory: »Treasure Island« 15.15 Playdays: »Tent Stop« 15.35 Incredible Games 16.00 Going for a Song 16.25 Great Antiques Hunt 17.10 Antiques Inspect- ors: »Banbury« 18.00 Dancing in the Street: »A whole Lot a Shakin’« 18.50 Waxworks of the Rich and Famous 19.40 Casualty 20.30 Parkinson: »Shirley Bassey« 21.30 The Beggar Bride 22.45 O Zone 23.05 Harry SvF – Sunnudagur kl. 20.00: Emma – Enskur kærleiksfilmur frá 1996 eftir skald- søgu hjá Jane Austen Emma er ein klók, men eisini forkelað ung genta, sum hevur tann óvænan, at hon stingur nøsina niður í alt, sum ikki rakar hana. Hóast hon er umgyrd av ungum monnum, hevur hon størri áhuga fyri kær- leikslívinum hjá øðrum. Men hóast hon royn- ir so væl hon kann, eydnast tað henni ikki altíð at oyðileggja viðurskiftini hjá øðrum. Leikarar: Kate Beckinsale, Dominic Ro- wan, Mark Strong o.o. Leikstjórn: Diarmuid Lawrence. SvF – Sunnudagur kl. 21.45: Konsert við Michalu Petri Heimskendi floytuspælarin Michala Petri ferðast í summar runt í Danmark og hevur konsertir ymsastaðni saman við manni sín- um Lars Hannibal. Herfyri var hon í Fjellerup Kirkju á Djurslandi og hevði eina konsert har. Hon spælir verk eftir Schubert, Grieg, Kreisler og – Petri. 9.45 Orðið - Bíbliulestur v/ Anju Hansen 10.00 Gospeltónleikur - Non Stop Gospel- tónleikur 13.00 Møti úr Immanuel 14.00 Føroyskir sangir og sálmar 15.00 Til lívið - Fram- haldssøga av Ruth Minsky Sender. Anna Smith týddi. Sonne Smith lesur. 5. partur. 15.45 Søgur um sangir - Heri Jacobsen leggur til rættis 16.00 Laila Beinleiðis (e) - Countrysendi- ng 17.00 Lættur tónleikur 19.00 Ymiskt og annað (e) - Gestur er Høgni Hoydal 20.00 Lættur tónleikur 21.00 Ítróttur - Eyðfinn Steensen og Hallur Hjalgrímsson 22.00 Norðoyastevna 13.00 Byrjan – Dagsskrá 13.15 Okkara dagliga breyð 13.30 Tónleikur 14.30 Barnalindin 15.00 Sjómanssendingin »Vitin« (e) 17.55 Dagsins orð eftir Svenning av Lofti 18.00 Tónleikasending v/ Torbjørn og Steintór (e frá mánadegnum) 20.00 Barnalindin (e) 20.30 Okkara dagliga breyð (e) 21.00 Gott og blandað - Tónleikasending v/ Rúna Kirke 22.55 Dagslok - Dagsins orð eftir Svenning av Lofti 23.00 Vit gevast 19.30 Australia Direct 20.00 News 20.10 Full Circle: »Mexico, USA and Canada« 10:10 21.00 News – Weather 21.30 Top Gear 22.00 News – Weather 22.10 Dateline London 23.00 News – Weather 23.30 Reporters 23.45 Asia Today TV3 - Sunnudgain kl. 20.00: Søndagsfilmen: Flammehav Amerikanskur filmur frá 1991 (Backdraft) Filmurin gongur fyri seg í Chicago, har vit hitta teir báða stríðsfúsnu McCaffrey beiggj- arnar, sum báðir starvast hjá sløkkiliðnum. Stephen McCaffrey er ein gomul rotta í starvinum, meðan Brian McCaffrey er ein meira varin nýbyrjari. Seinastu tíðina hevur teirra øki verið meint rakt av fleiri ógvusligum brandum, sum tykjast at vera ásettir av einum klókum og vandamiklum brennivargi. Sløkkiliðsstjórin, Donald Rimgale, roynir tað hann kann, fyri at finna fram til brennivargin, sum stendur aftan fyri hetta, og gjøgnum vandamikla starvið, koma Stephen og Brian so við og við nærri hvørjum øðrum. TV3 - Sunnudagin kl. 22.30: Michael Hayes Amerkonsk sendirøð (Michael Hayes) Statsadvokaturin, Michael Hayes, kemur sær í eina tronga støðu, tá hann verður fluttur til yvirstatsadvokat, tí stjóri hansara verður illa skaddur. Talan er nevnliga um eitt torført starv, sum krevur diplomati, snildir og at vera harðrendur. Heima hevur hann eisini úr at gera - hann skal nevnliga taka sær av versystur síni og soni hennara, sum eru einsamøll, eftir at beiggin hjá Michael er settur handan lás og slá. Michael roynir tó at fáa alt at ganga, men tað er ikki altíð líka lætt at hava javnvág ímillum trupulleik- arnar heima og harða arbeiðsumhvørvið. Bla›stjórn Nr. 1 ¥ h—sdagur ¥ 16. mars 2000 ¥ 74. ‡rgangur K@T@-horniÝ Tíðindablaðið Sosialurin, Postboks 76, 110 Tórshavn, Telefon 311820, Telefax 314720 • T-postur til KT-hornið: kthornid@sosialurin.fo • Lýsingar: lysing@sosialurin.fo • Ábyrgdarstjóri: Jan Müller Blaðstjórn: Steinbjørn í Dali, Finn Jensen • Layout og uppseting: Tíðindablaðið Sosialurin • KT-hornið er fastur táttur í Sosialinum hósdag • Evsta mark fyri lýsingar er mánamorgun kl. 10.00. Finn Jensen Steinbjørn í Dali Nr. 11 · Fríggjadagur 2. juni 2000 · 74. árgangur Tí›indi QXL í saman- legging Enska e-uppbo›ssølan QXL, sum í vár keypti partabrøv í bæ›i donsku Jubii og svensku Bildet.com, heldur áfram vi› áloypandi alnet- strategi síni. Hesufer› vi› at leggja saman vi› ricardo.de, i› er ein av teimum størstu uppbo›ssølunum á Alnetin- um. N‡ggja felagi› fer at eita QXL ricard PLC, og fer at reka e-uppbo›ssølu í 9 lond- um í Evropa. Ricardo.de hevur sí›an juli í 1998 fingi› fleiri enn 6700.000 skrásettar brúkar- ar, fyrst og fremst úr T‡sk- landi, Hollandi, Onglandi og Sveis. Nevnast kann, at QXL bert hev›i umlei› 500.000 skrásettar brúkarar vi› árs- byrjan 2000. Samanleggingin hev›i vi› sær, at partabrøvini hjá ricardo hækka›u vi› 27 prosentum til 127, og hava nú eitt samanlagt vir›i upp á 668 milliónir pund, sum svarar til gó›ar 8 milliardir krónur. Tí›indi Web sí›an flytir inn á hotel Ta› ‡›ur í stø›um á Al- netinum, sum vilja útvega pláss ókeypis til tína heimasí›u, og harafturat eina rúgvu av funktionellum møguleikum. Onkur er farin eitt fet ví›ari og bjó›a nú online communities, ella Alnetar felagsskapir, i› er ætla› til feløg ella bólkar vi› somu áhugamálum. Í sein- astu útgávuni av Datatid eru ymsir uppl‡singar um hetta fyribrigdi›. Eisini hevur bla›i› nøkur gó› rá› til tín, á›renn tú leggur tína sí›u á Alneti›. Bretska fregnartænastan, MI5, er vi› at gera eitt n‡tt mi›punkt, i› skal taka sær av sermerktari tænastu. Sta›i› nevnist Goverment Technical Assistance Center, og skal eftir ætlan halda eyga vi› teimum, sum rógva út á netinum. Gongst eftir ætlan, fer hetta at rigga longu í heyst, ver›ur sagt frá tí›indastov- uni AP. Ensku myndugleik- arnir vóna at komandi net- agentarnir kunnu fanga óregluligt virksemi á netin- um. Eitt anna› áhugavert mál er, at noy›a surfarar at dekryptera teldupost vi› meira. Hetta er annars naka›, sum Echelon vanliga ger, men megnar, sum skilst, ikki uppgávuna heilt. 007 fregnast á Alnetinum Einki er so ringt, at ta› ikki er gott fyri okkurt, sigur eitt or›atak, og hóast ta› ikki altí› ljó›ar líka skilagott, tá ein vendir or›atakinum á høvdi›, so er ta› júst ta› vit gera í hes- um førinum – so einki er so gott, at ta› ikki er ringt fyri okkurt. Ta› er eingin loyna, at teld- urnar hava lætt um arbei›s- dagin hjá mongum og stytt frítí›arstundir hjá enn fleiri. Hentar eru tær, teldurnar, men sum vi› øllum framkomnum tólum, so ver›ur tilfar brúkt til framlei›sluna, sum skal handfarast vi› varsemi tá tóli› ikki kann brúkast meir. Skulu ikki brennast Hóast næstan allir fram- lei›arar í dag, á øllum økjum, hugsa alsamt meira um um- hvørvi›, so slepst ikki undan at brúka ávís tungmetall í framlei›sluni. Solei›is er eis- ini vi› teldunum, og ta› er ein av orsøkunum til, at vit skulu vera so varin, tá vit ein dagin skulu siga telduni farvæl. Tey flestu okkara vita, at ein gomul telda ikki hevur ta› stóra søluvir›i. Er hon brúkt í meiri enn hálvtanna› ár, so er prísurin fallin vi› meiri enn eini helvt, ja upp til tríggjar fjór›ingar av keypsvir›inum. Tí gera nógv av, at lyfta loki› á bingjuni, og blaka telduna ni›ur í saman vi› húsarhaldsruskinum, og ta› er ta› vit ikki skulu gera. Tí tá hava tey, sum arbei›a á rusk- stø›ini ongan livandi kjans at síggja hana og so endar hon í ovninum. Tá er ta› náttúran, sum er taparin. »Ein telda, ta› ger einki «, nei, kanska ta› ikki sæst so væl, men teldurnar eru nógvar og umhvørvi› er vi›breki›. Tí nyttar einki, at siga, at tá vit eru so fá, so ger ta› ikki so stóran ska›a. Ongar beinlei›is reglur Hóast ta› í Føroyum ikki eru beinlei›is reglur, sum siga, hvussu slíkt rusk skal hand- farast, so royna brennistø›- irnar bá›ar eftir førimuni, at skilja vandamikla burturkasti frá húsarhaldsruskinum. - Saman vi› Brennistø›ini á Hjalla hava vit eina savningarskipan, har hvítvør- ur, jarn og anna› ver›ur sent av landinum, sigur umhvørv- isma›urin á brennistø›ini hjá IRF, Ingvard Fjallstein. Skipanin virkar, men kanska ikki nóg væl, tí ta› sigur seg sjálvt, at starvs- fólki› á brennistø›ini fær ikki fatur á øllum, tá ta› liggur fjalt. Tí ver›ur roynt at gera eina sorteringsskipan, sum skal bøta um hesi vi›urskifti, grei›ir Ingvard frá. Hann sigur, at endamáli› er at fáa alt ta›, sum hevur ov høgt brennivir›i› og ta› sum ikki skal brennast burturúr. Ta › ver›ur savna› saman, sent til Havnar og sí›ani av landin- um. Men beinlei›is reglur eru ongar um, hvussu slíkt burt- urkast skal handfarast. Ein kunnger› finst um um- hvørvisreglur, men hon ásetur ikki beinlei›is, hvussu teldur og annar tekniskur útbúna›ur skal handfarast. Altjó›a reglur á veg Í Danmark hevur skili stórt sæ› veri› ta› sama, skilst á Tonny Kristensen frá Miljø- styrelsen. Hann tekst vi› tann partin av umhvørvisverndini, sum hevur vi› elektriskan og elektroniskan útbúna›. – Nógvar kommunur hava sløsa› vi› slíkum burturkasti, men vit hava roynt at hildi› teir í oyruni, og ta› hevur hjálpt. Nú hava vit júst fingi› eina nógv uppstramma›a kunnger›, sum setir strangar reglur fyri hvussu farast skal fram vi›víkjandi slíkum burturkasti, sigur Tonny Kristensen. Kunnger›in kom í gildi beint fyri n‡ggjár, og hon heimilar fongulsrevsing í fall, at talan er um skipa› óreglu- semi vi› burturkasti. Tonny vísir á, at danir hava veri› noyddir at gera reglur- nar strangari, tí umheimurin er sera tilvita›ur á hesum øki. Nógv ver›ur gjørt fyri at halda allari umhvørvisdálking ni›ri, og tá tungmetall eru ein lutfalsliga ov stórur partur av trupulleikanum, so skal naka› gerast vi› ta›. - ES hevur eisini vent eyguni eftir hesum øki, og ta› er ikki óhugsandi, at ta› kemur eitt n‡tt direktiv hagani um heilt stutta tí›. Tá ta› kemur, eru vit frammanfyri, tí vita hava gjørt tær ney›ugu broytingarnar, sigur hann. Fyritøkurnar tilvita›ar At vera tilvita›ur um um- hvørvi er ikki eitt n‡tt fyribrigdi›. Í útheiminum ver›ur stórur dentur lagdur á umhvørvisspurningin og ikki er ov nógv sagt, at nógvar fyritøkur brúka ta› beinlei›is í markna›arføringini, at tær hava eina umhvørvisvinarliga vøru. Kortini innihalda teld- urnar evni, sum náttúran ikki hevur gott av. Ta› kemur meiri enn so fyri, at brennistø›irnar fáa gamlar teldur frá teldufyritøk- um, men tá er ta› væl skipa› skilja vit á brennistø›unum. Fyritøkurnar vita hvat tær hava vi› at gera, og tí vísa tær varsemi. Ta› skal so eisini sigast, at t. d. framlei›ararnir av teldu- útger› í dag eru meira varin vi› tí, sum tey koyra í eina teldu, enn teir vóru fyri bara nøkrum heilt fáum árum sí›- ani. Brúkarin er vor›in alsamt meira tilvita›ur, og ta› ger eisini fyritøkurnar tilvita›ar. Tí er ney›ugt, at enda- brúkarin er tilvita›ur, tá hann sleppir sær av vi› eina teldu. sveinur@sosialurin.fo Umhvørvi› og teldan: Teldur eru vi›kvæmt burturkast Fólk eiga at vera varin tá gamla teldan skal burturbeinast. Teldur — serliga tær gomlu — innihalda nógv tungmetall og ta› er ikki gott fyri umhvørvi› at brenna slíkt. Kortini kemur ta› fyri, at vit leypa upp um har gar›urin er lægstur, og tí enda ikki so fáar teldur í ruskovninum Ta› er meiri enn óheppi›, at teldur ver›a koyrdar saman vi› húsarhaldsruski, tí tær innihalda tungmetall, sum eru vandamikil fyri náttúruna. Ongar beinlei›is reglur eru í Føroyum, hvussu slíkt burturkast skal handfarast. Í Danmark fingu teir í desember eina kunnger› sum beinlei›is ásetur hvussu telduútger› skal handfarast tá hon ikki skal brúkast meir