leygardagur 25. oktober 1997síða 2

Åb rblaðstjóri: | Blaðstjórnarfulltrúi: Jan Múller Randi Jacobsen | Fyritaksstjóri: | Krisjan Dahi Blaðfólk: Lýsingar og sola: Aki Bertholdsen, Jonhard Hammer = | Eiríkur Lindenskov, Sosialurin 23 Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn - Telefon: 11820 Telefax. 14720 e-mail: sosialur € post olivant.fo Vantandi tilrættalegging Oddagrein TAÐ skerst ikki burtur, at tilvildin ræður í ólukku- mát í borgarligu landsstýrissamgonguni. Ferð eftir ferð ásannaðu tingmenn, tá orðaskifti var um fíggjarlógina fyri 1998, at uppskotið varð ikki samskipað. Og vit kunnu leggja afturat, at heldur eingin raðfesting er gjørd fyri iløgurnar. LOGMAÐUR segði so faðirliga, at hovdu lands- stýrismenn trupulleikar, so kundu teir koma til hansara. Men átti hetta ikki at verið løgmansins uppgáva, uttan at landsstýrismenn skuldu verið noyddir at koma til hansara at biðja um hjálp A OKINUM hjá landsstýrismanninum í menta- málum síggja vit nógvar smærri játtanir til ymiskt á mentanarøkinum. Hvat hesar iløgur fara at kosta, tá avtornar vita vit ikki, men nakað verður tað so tilsamans, sum vit ikki kenna avleiðing- arnar av MEN sami landsstýrismaður umsitur eisini sam- feråslumål, og ikki kann sigast annað, enn á hesum oki eru bæði háfloygd hugskot um undir- sjóvartunnlar, samstundis sum tað er ásannað ferð eftir ferð, at neyðugt er at endurnýggja strandferðsluflotan MEN íkki eitt nevnivert oyra er sett á fíggjar- lógaruppskotið til strandfaraskip, hóast tað er greitt, at Tróndur ikki kann sigla leingi afturat. GÓÐ tilrættalegging, løgmadur? EISINI umsitur sami landsstýrismaður havnirnar, sum øll, sum fylgja við, hava hoyrt, at Fugla- fjarðar byråd næstan fekk játtað, at sildabyurin skuldi fáa stuðul til at okja havnaplássið. Hetta er ikki nakað ørvitisuppskot. Ei heldur nakað marglætisuppskot. Men íkki eitt oyra á fíggjar- lógini MEN nú skal løgmadur kanna, um avtalurnar við danir loyva okkum at stuðla eini bygd ella býi at byggja eina havn ER tað ikki løgmadur, sum hevur tvíhildið um, at vit hava fingið heimastýrið aftur? ALVARATOS, er tað nakað, vit hava brúk fyri so er tað vinnuligt virksemi. Og her er ein verkætlan í Fuglafirði, sum ikki kann bíða, og tí hevur landsstýrið at bera skjótt at í hesum máli LANDSSTYRID hevur borið skjótt at, tá tað hevur snúð seg um at bróta niður — t.d. Skot- landssiglingina — men higartil hevur gingið strilt- ið, tá tað hevur snúð seg um at byggja upp og økja vinnuliga virksemið. Men tað hevur verið rættiliga eyðkent fyri okkara gamla liberala sam- bandsflokk R Sosialurin Viðmerking Logikkurin haltar ikki, ti hann er snøgt sagt íkki til Ger vidmerkingar uttan at hava lisid nakad bræv Edmund Joensen, løgmad- ur, ger í Dimmalætting sein- asta leygardag nakrar við- merkingar til eitt bræv, sum eg sum formaður fyri Fer oya Javnaðarflokk havi sent Poul Nyrup Rasmussen, formanni í Danska Javnað arflokkinum Tað, sum undrar meg. er, at legmaður gevur sær stundir til at gera viðmerk ingar til eitt bræv frá einum floksformanni til annan floksformann, men uppaftur meir undrar tað meg, at løg maður ger viðmerkingar til eitt bræv, sum hann ongan tíð hverki hevur sæð ella lisið Men tað er kanska ein fyrimunur hjá løgmanni at gera slíkar viðmerkingar til eitt skriv, sum hann ongan tíð hevur sæð, tí so kann hann í leysum lofu sleingja tað út, sum honum liggur á hjarta Tann greiði boðskapurin Yvirskriftin á greinini hjá løgmanni er, at bodskapur- in må vera greidur. Her stpar hann til vidurskiftini í rikisfelagsskapinum. Og tað er rætt, at sambandsflokkur in hevur ein greiðan boð- skap, tá tað snýr seg um ríkisfelagsskapin. Har skal eingin stavur broytast. Boð skapurin er eins greiður sum hjá tjóðveldisflokkinum sum vil taka alt burtur, tó uttan at siga okkum, hvat vit fáa í staðin. Skuldi tað verið nakar ivi, so gongur Føroya Javnaðarflokkur inn fyri rikisfelagsskapinum, men karmurin skal endur skoðast soleiðis, at skipan in veruliga roynist ein frælsis- og sjálvbjargnis skipan, har føroyingar taka avgerðir um egnu lagnu Men størsti parturin av røduni er ein endurprenting av eini réðu, sum løgmadur helt, tá ið formansskapurin í Fólkatinginum var her í summar. Ég ætli mær ikki gera viðmerkingar til hasa røduna, tí eg var ikki partur av hasum borðhald mum, men eg havi skilt á fleiri, sum luttoku, at tad var rættiliga pínligt fyri bæði før men sanniliga eisimi tyr: danir rødu løgmans, men tå løgmadur bad menn rei »Yyingar at hoyra ast og skála fyri ríkisfelags kapinum. Ein stóran part iv rødun: brúkti hann til at sannføra bankamálið var eitt felags gestirnar um, at mál, og at danir einsamallir eiga alla ábyrgd eisini ta fíggjarligu av bankabjarg- ingunum. Men júst hetta vísir, hvussu líuð okkara løgmaður hevur skilt av øll- um målinum, og tiskil bert førir síni narvu sjónarmið fram, har høvid býðst Rætt skal vera rætt, Ed- mund Joensen hevur frá byrjan av sagt, at banka- málið er eitt felagsmål, og tískil skulu danir átaka sær alla ábyrgdina av banka- bjargingunum. Hetta sigur hann, at hann er sannførdur um, og tað eru eisini aðrir politikarar, sum hava ført sama sjónarmið fram Og tað er so ein greið stóða, um vit eru samdir við honum ella ikki Logikkurin hjá legmanni Men hvussu logiskur er løg- maður í hugsan og gerð? Sjóvinnubankin var ein føroyskur banki, sum før- oyingar sjålvir áttu. Føroya Banki var eisini ein før- oyskur banki, hóast størsti partaeigarin = var Den Danske Bank. Tey, sum stóðu uttan fyri diskin og bóðu um lån, vóru føroy- ingar. Tey, sum stóðu innan fyri diskin og játtaðu lán mi, vóru eisimi Ísroyingar Harnæst vóru stjórnirnar í báðum bankunum mannað ar við føroyingum, burtur sæð frá stjórnini í Føroya Banka, sum heyði onkran danskan stjórnarlim. Eisini kann krevjast, at sjálvt grannskodanin og løgfrødi liga ráðgevanin var eisini á føroyskum hondum Og tað vóru eisini enntá føroyingar sjálvir, sum áttu innlánini, sum vóru grund arlagið fyri útlánunum So tå ið menn siga, at vit onga ábyrgd hava av, at út- lánspolitikkurin í føroysku peningastoynunum fór av kós, so er hetta at renna undan ábyrgd. Vit høvdu allar leiklutir á føroyskum hondum Men eftirlitið við bank unum var danska Fíggjar efurlitið, og loggåvuøkid er danskt Men vit kunnu tó nú frøast um, at allir føroyingar saman eiga bankan. Hann er vaksin munandi í virði seinastu tíðina, og tað má fyrimunur almennan ma til eima vera ein stórur at vit hava ein banka. um vit k oljuvinnu Taka vit og heilsuverkið við bankamál ið, so er eftirlitið og partur av yvirskipaðu heim bera saman cm ildunum vid føroyska heilu verkinum eisini undir danska Heilsustýrinum Um nú okkurt var at finnast at á onkrum sjúkra húsi í Føroyum, høvdu vit tá kunna runnið undan á- byrgd, soleiðis sum leg- maður ger í bankamálinum? Høvdu vit ikki uttan at ivast tikið ábyrgdina á okkum, ti vit manna jú okkara sjúkra húsverk. Vit hava dagligu ábyrgdina, hóast eftirlitid er danskt. Jú, sjálvsagt høvdu vit uttan at ivast átikið okk um alla ábyrgd Júst á sama hátt, kunnu vit ik«i soleiðis uttan víðari renna undan ábyrgdini av skeiva útlánspolitikkinum í 80'unum. Vit verða noyddir at viðurkenna okkum okk- ara leiklut, alt annað ber brá av undanstøkking Konsekvensurin, sum ikki var til Annað er so, um alt er farið regluliga fram í sambandi við bankabjargingarnar og tá seliga partabrævaumbyt ið. Men hetta er tað, sum bankakanningin skal av dúka, og um so er, so verð ur kanningin grundarlagið undir einum meguligum endurgjaldskravi mótvegis donsku stjórnini og/ella danska figgjarheiminum Men tad fåa vit so at siggja til ta tíð Ein møguleiki, sum vit hava nevnt i Javnaðarflokk- inum er, at bankakanningin eigur at gerast grundarlagið fyri politiskum tingingum millum Feroyar og Dan mark, sum við hegni kundu ført til, at vit politiskt enda liga avgera målid, har å byrgd og figgjarligar skyld ur verða byttar. Kanska við Í mia. til Føroyar, Í mia. til donsku stjórnina og Í mia til danska fíggjarheimin. Og so var tað málið liðugt Men um løgmaður nú er so sannførdur í síni áskoð an, so man tað tykjast mongum óskilligt, at sam bandsflokkurin við honum sum formanni atkvøddi fyri bankabjargingini 6. okt 1992. Um einki vikadi teirra sannføring um, at danir skuldu átaka sær banka- bjargingarnar, hví í allar: víðu verð atkvøddi so sam- bandsflokkurin fyri bjarg- ingini av Sjóvinnubankan- um 6. okt. 1992. Teir sótu tá í andstøðu, so tað var einki trýst lagt á teir. Teir kundu gera, sum teimum lysti, men hóast tað, so tóku teir undir við samráðingar- urslitinum hjá Atla Dam og Jógvan Sundstein Annað er, at løgmadur eisini legði stóra orku í, tå danir ikki vildu eftirlíka kravinum frá føroyingum um eina dómarakanning, til tess at fáa ein politiskan meirluta á tingi fyri hesi kanning, sum gjørdist veru leiki. Eg haldi veruliga, at løgmadur megnaði ta upp gávuna sera væl Men um Edmund Joen- sen framvegis var sannførd ur um, at vit einki høvdu við bankabjargingarnar at gera, so áttu vit ikki heldur at verið áhugaðir í eini bankakanning. Tí um onkur var snýttur, so mátti tað vera danska stjórnin, og tað kundi ikki verða okkara borð. Feroyingar kunnu sambært sannføring løg mans ikki verða tiknir við nøsini, tí målsøkid var danskt og ábyrgdin og skyldan donsk. Men hóast hetta, so tók eisini sam- bandsflokkurin og løgmad ur undir vid bankakanning mi So tiverri, logikkurin hjå løgmanni haltar illa, ella rættari har er als eingin lo gikkur. Tí hevur ein eina sannføring, so må politiska virksemið hava hesa sann føring sum grundarlag, og tað hevur hon hverki hjá løgmanni ella sambands flokkinum Aftur til skrivið til formannin í Danska Javnaðarflokkinum Líka so lítið sum eg leggi meg útí, hvat løgmadur skrivar til Uffe Ellemann Jensen, líka lítið leggi eg í at gera viðmerkingar til við merkingar løgmans til eitt skriv, sum løgmaður hvorki hevur lisið ella sæð Okkurt frægari kunnu po htisku kreftirnar brúkast til Jóannes Eidesgaard