hósdagur 27. november 2003síða 3

4 Nr. 226 - 27. november 2003 Nr. 226 - 27. november 2003 5 Vestuvón er á veg í Norðsjógvin at royna eftir upsa. Hetta er annar túrurin, hann ger har í heyst FISKIVINNA Edvard Joensen Sørvági: Kvoturnar á van- ligu leiðunum hjá flakatrol- aranum Vesturvón eru uppi, og tí verður roynt at fara aðrar leiðir. Vesturvón var herfyri ein stuttan túr í Norðsjónum, har teir royndu eftir upsa av eini felagskvotu, føroyingar eiga har niðri. Eisini Skála- berg var har eitt stutt skifti, men teir rýmdu báðir aftur. Vesturvón kom til Sørvágs, men Skálaberg fór í Bar- entshavið at fiska tað, teir eiga eftir har eysturi. Vest- urvón eigur hinvegin einki eftir í Barentshavinum og kom tí heim, sigur reiðarin, Ólavur Petersen. Tað var lítið at fáa í Norðsjónum, sigur Ólavur Petersen. Umframt var eis- ini eitt sindur ógreitt, hvussu tað var við hjá- veiðu, tí talan er um upsa- kvotu. Hjáveiðuprosentið er ikki nóg væl fyriskrivað, heldur hann, so tað kann vera eitt sindur ivasamt, hvat ein hevur at halda seg til. Sagt verður bert, at hjá- veiðan skal vera so lítil sum gjørligt. Tað er mest toskur, sum verður roknaður sm hjáveiða, tó at onnur fiska- sløg rímiligt eisini fylgja við, tá trolað verður. Upsin, teir fáa í Norðsjónum, verður skorin til flak um- borð, eins og gjørt verður við annan fisk, Vesturvón fiskar. Hesin túrurin, Vesturvón gjørdi í Norðsjónum, vardi einar tríggjar vikur ella so. Fiskiskapurin var ov lítil, og teir høvdu ikki anað at fara til, so valt varð at fara til hús at bíða nakrar dagar fyri at vita, um tað kann gerast betri seinni. Ólavur Petersen sigur, at ætlandi fer Vesturvín avstað aftur í dag sum ein annan dag at royna einaferð enn, um tað fer at bera til at fáa eitt sindur burtur úr hasi upsakvotuni, vit eiga í Norðsjónum. Hvussu so verður hjá teimum um jóltíðir, veit hann enn ikki at siga. Tað velst um fiskiskapin. Men at liggja og draga vaðskít í Norðsjónum á jólum heldur hann ikki vera nakað at bjóða fólki kortini. Um árið, sum nú er kom- ið væl áleiðis, sigur hann, at hjá Vesturvón hevur tað roynst heilt hampiligt. Alt er fiskað, sum tillutað er, og einki er keypt av fremm- andari kvotu. Men tað var tí, at einki fekst, sigur reið- arin. Tað bar ikki til at fáa nakra avtalu við russar um at keypa kvotu frá teimum í ár. Felagið hjá Vesturvón eigur eisini fýra partrolarar, sum royna undir Føroyum. Akranes og Dragasund, og Vesturleika og Vestursøka. Hjá teimum hevur fiski- skapurin verið góður í ár, letur Ólavur Petersen at. Men prísirnir hava verið vánaligir alt árið. West Freezer kom um daganrar aftur av Bankanum við 170.000 pundum, sum teir høvdu fingið á tíggju setum. Árið hevur roynst væl, letur reiðarin at FISKIVINNA Edvard Joensen Miðvági: West Freezer kom mánadagin aftur av Bankanum við umleið 170.000 pundum. Megin- parturin var toskur. Nakað var eisini av hýsu, longu og havtasku. Tað hevur gingið rímiliga væl hjá West Freezer í ár, sigur Thomas Jacob á Løg- mansbø, reiðari. Teir hava avreitt fyri einar fýra milli- ónir av trimum bankatúr- um, sigur hann. Samanlagt hevur skipið í ár avreitt fyri einar 17 milliónir, letur reiðarin at. Hendan seinasta banka- túrin høvdu teir 10 setur, sigur reiðarin. Eini 120.000 pund munnu vera toskur, restin er mest hýsa og longa og so kanska eini 5.000 pund av havtasku, væntar hann. Íslandskvotan er fiskað í ár, og ein bankatúrur ella so er eftir. Farið veerður aftur á Bankan beinaveg, men tað verður helst seinasti túrurin fyri jól, væntar reið- arin á West Freezer. Annars verður tað vanligur fiski- skapur undir Føroyum, sum stendur fyri. Tá skipið kom, frystu teir umborð. Men tað gekk einki serligt,og prísurin á frystum fiski lækkaði so munandi, at teir góvust heilt við tí fyri umleið ein- um ári síðan, sigur Thomas Jacob á Løgmansbø. Síðan hava teir bara ísað. Tað hevur eisini verið lætt- ari at fingið fólk til styttru ísfiskartúrarnar, enn tað var at fáa fók til teir longu frystitúrarnar, sum vardu upp í einar seks vikur hvør túrurin. Reiðaríið eigur eisini út- róðrarbátin Presttanga, sum er smíðaður úr stáli. Hjá honum hevur ikki ligið so væl fyri, sigur Tho- mas Jacob á Løgmansbø, tí hann hevur verið so ófriða- ligur. Stabiliteturin hevur verið keðiligur, og tað hevur gjørt bátin sera óarbeiðsligan. Men nú er hann umbygdur og hevur fingið stabiliser- ingstanga umborð eisini, so nú man fara at hilnast betri, vænta teir í Miðvági. Vesturvón í Norðsjónum West Freezer góðan túr á Bankanum Vesturvón er á veg í Norðsjógvin at fiska av felags upsakvotu, sum føroyingar eiga har niðri West Freezer afturkomin av Bankanum við umleið 170.000 pundum, sum teir fingu á 10 setum Mynd: Edvard Joensen Vilja nema við tað friðhalgaða Bíblian skal ikki stýra kjakinum Politisku ungmanna- feløgini vilja hava eitt virðiligt kjak um tabu evnini í føroyska sam- felagnum. Leygardag- in skipa tey fyri ráð- stevnu um rúsdrekka, porno, fosturtøku og homoseksualitet á Læraraskúlanum TABURÁÐSTEVNA Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Politisku ungmannafeløgini í Føroyum eru við at ótoln- ast. Ungmannafeløgini eru á einum máli um, at mál sum fosturtøka, rúsdrekka, samkynd og porno í Føroy- um hevur uppiborið eitt virðiligari kjak, og tí gera tey nakað við málið. Leyg- ardagin skipa politisku ungmannafeløgini fyri eini rættiligari áhugaverdari og forvitnisligari ráðstevnu í Læraraskúlahøllini. Undir heitinum, Tabu-ráðstevnan, verður alment kjak um rús- drekka, fosturtøka, homo- seksualitet og porno í Før- oyum. Øll evnini eru sokallað friðhalgað evni í føroyska samfelagnum, og politisku ungmannafeløgini meta, at stórur tørvur er á einum kjaki um hesi evni. – Tað er væl lættari hjá ungmannafeløgunum at kjakast um hesi evni enn flokkarnir í løgtinginum, tí teir eru bundnir av sam- gonguskjali og veljarunum, og tí er torført at fáa gongd á kjakið um tabu evnini. Føroyar eru eftirbátur á hesum økjum, og vit vóna tí at birta í eitt kjak, sum eis- ini kann halda fram eftir ráðstevnuna, greiðir Ragn- hild Olsen. Øll sjónarmið við Fleiri áhugaverd fólk fara at hava innlegg um tey ym- isku tabu evnini í Føroyum. Landsstýrismaðurin í heilsumálum, Bill Justinus- sen, og stjórin á Rúsdrekka- sølu Landsins, Dagmar Jo- ensen, leggja fyri við at siga sína hugsan um rús- drekkalóggávuna. Annað evnið verður fost- urtøka, har umboð fyri Pro- Vita og kvinnufelagnum í Havn siga frá sínum sjónar- miðjum. Porno verður triðja evnið. Jógvan á Høvdanum, ið gevur blaðið Ð út og Elin Reinert Planck, leiðari á Kvinnu- húsinum, fara at røða um porno. Seinasta evnið verð- ur homoseksualitetur, og innleggini eiga O.K Olof- son, prestur, og Sonja Jógv- ansdóttir, limur í Æla- boganum. Stigtakararnir siga, at tað hevur verið lætt at fáa tey ymisku fólk at greiða frá sínum sjónarmiðjum um tabu evnini. Ungmannafel- øgini hava lagt seg eftir at fáa fólk, sum kunnu verða við til at lýsa evnini frá báðum síðum. Fólkini, ið eru vald, verða mett til at kunna at fáa eitt virðiligt orðaskifti í gongd um evn- ini, har møguleiki verður fyri at hoyra øll sjónarmið á økjunum. Fyrireikararnir siga seg vóna, at fólk møta fjølment upp, so kjakið verður so lívligt sum gjørligt. Sagt verður frá, at ráðstevnan byrja klokkan 10 leygar- morgunin í Læraraskúla- høllini. Ein av stigtakarunum til felagið hjá teimum samkyndu, Sonja Jógvansdóttir, heldur, at kjakið um sam- kynd í Føroyum verð- ur í alt ov stóran mun stýrt av grundgeving- um úr bíbliuni ella svørtu bókini, sum hon málber seg. TABURÁÐSTEVNA Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Kjakið um samkynd í Før- oyum hevur fingið nýggj bein at ganga á. Felagið hjá teimum samkyndu í Føroy- um, Ælabogin, varð sett á stovn fyri nøkrum vikum síðan, og felagið arbeiðir miðvíst fyri at betra mun- andi um viðurskiftini hjá teimum samkyndu í Før- oyum. Kjakið um samkyndar føroyingar hevur higartil verið merkt av at verða ullint og dult. Gamaní hava samkyndir føroyingar, sum búgva í Danmark, verið í Føroyum og sagt sína hugs- an um ringu korini, sum samkynd hava í Føroyum, men tað hevur gingið strilt- ið at fáa føroyingar í Føroy- um at siga sína hugsan. Ælabogin ætlar at gera nakað við ta støðuna, og leygardagin fáa tey fyri fyrstu ferð høvi til at greiða frá sínum sjónarmiðjum í einum almennum kjaki. Á tabu-ráðstevnuni hjá politisku ungmannafeløg- unum fara presturin, O.K Olofsson, og Sonja Jógv- ansdóttir fyri Ælabogan at siga sína hugsan um støð- una hjá teimum samkyndu í Føroyum. Ein minniluti Sonja Jógvansdóttir sigur seg vóna, at kjakið leygar- dagin verður virðiligt og gevandi. Hon fegnast um, at tey samkyndu í Føroyum fáa høvið at siga sína hugs- an í einum almennum kjaki. – Politisku ungmannafel- øgini í Føroyum eru nógv meira progressiv og opin, enn flokkarnir sjálvir. Tað er tí nógv lættari at kjakast við ungmannafeløgini, og vónandi kunnu tey ávirka flokkarnar til at virða tey samkyndu í Føroyum, sigur Sonja Jógvansdóttir. Hon heldur, at kjakið um tey samkyndu verður í alt ov stóran mun stýrt av bíbliuni ella svørtu bókini, sum hon kallar hana. Hon heldur ikki, at tað er rætt, at kjakið um samkynd í Før- oyum í 2003 verður stýrt í so stóran mun av skriftstøð- um í bíbliuni. Sonja Jógvansdóttir vón- ar, at kjakið á ráðstevnuni leygardagin verður sakligt, og at fólk hyggja eitt sindur longur, enn bara at grund- geva fyri sínum sjónamið- um út frá bíbliuni – Í Føroyum er tað ein lít- il minniluti, sum stýrir øll- um kjakinum um tey sam- kyndu. Fjølmiðlarnir hava í hesum sambandi eina stóra ábyrgd. Eg haldi ikki, at fjølmiðlarnir í Føroyum eru sína uppgávu vaksnir á øk- inum, tí teir dyrka altíð tað ekstrema, og tað er ikki rætt, tí tað gevur eina skeiva mynd av veruleikan- um. Tað hevði verið rætti- liga áhugavert at sæð, hvussu stóra rúmd hesin minnilutin í føroyska sam- felagnum fær í føroysku fjølmiðlunum, sigur Sonja Jógvansdóttir. Góða móttøku Tað eru góðar tvær vikur, síðan Ælabogin varð settur á stovn. Fleiri og fleiri limir leggjast afturat felagnum, og talið er nú millum 25-30 skrásettir limir. Sonja sigur, at Ælabogin hevur fingið góða móttóku, og stóra limatalið vísir, at tørvur er fyri einum felagi fyri sam- kynd í Føroyum. – Endamálið við felagn- um er, at vit kunnu standa saman og verða hoyrd í før- oyska samfelagnum. Skulu vit fáa politikkararnar at gera nakað við málið, er neyðugt, at vit hava eitt felag, sum kann argument- era við sjónarmiðjunum hjá teimum samkyndu. Felagið er eisini eitt slag av hjálpar- felagsskapi hjá teimum samkyndu, har tey kunnu kenna seg trygg, greiðir Sonja Jógvansdóttir frá. Skrá 10.00 Kaffi og vælkomin. Orðstýrarin hevur orðið. 10.15 Rúsdrekka Dagmar Joensen og Bill Justinussen hava hvør sínar 10 min. at leggja fram Kjak 12.00 Døgurði (Pizza 67) 13.00 Fyribyrging Umboð frá ProVita og Bergtóra Hanusardóttir frá Kvinnufelagnum fáa hvør sínar 10. min at lýsa síni sjónarmið Kjak 14.15 Kaffi og roykisteðgur 14.30 Porno Jógvan á Høvdanum, yngri og Elin Reinert Planck, leiðari av Kvinnuhúsinum fáa hvør sínar 10 min. Kjak 15.45 Kaffi og roykisteðgur 16.00 Homoseksualitetur O.K. Olofson og Sonja Jógvansdóttir fáa hvør sínar 10 min. Kjak 17.15 Ráðstevnan endar. Eg haldi ikki, at fjølmiðlarnir í Føroyum eru sína uppgávu vaksnir á økinum, tí teir dyrka altíð tað ekstrema, og tað er ikki rætt, tí tað gevur eina skeiva mynd av veru- leikanum, sigur Sonja Jógvansdóttir Mynd: Jens Kristian Vang C M Y K 5 4