leygardagur 22. november 1997síða 18
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
18
“Tann ósjónligi missurin“
Allahalgannasunnudagin 2.
november, var minningarhald í
Domkirkjuni, sum Felagið
Pinkubarnadeyði, tók stig til.
Marjun Bæk, prestur, helt hesa
prædiku, sum vit prenta her
Prædika:
Sum øllum kunnugt er hetta ein serlig og ein óvanlig guðs
tænasta
Fad er ikki fyri at taka nakað frá teimum vanligu alla
halgannahaldunum, men í løndunum rundanum okkum
hava felogini fyri >pinkubarnadeyða< nú í nøkur ár - og
við góðum erfaringum - skipað fyri slíkum minningar
haldum fyri sínum deyðu børnum, og felagið i Føroyum
helt. at nu var tíðin komin til tað. at etsimi vit tóku sidin
Skal sanni I Stgasi g tað skal hann! - so var tað
kki uttan kiligheitir ikk: minst frå mínari egnu
síðu - men nú eru vit sø her í dag!
Og tí má tað so eisini vera rimiligt her at spyrja, hvat
serligt er at minnast okkara deyðu hørn, hví tey ikki
sum øll onnur - bara kunnu verða ein partur í teimum
almennu minningarhaldunum, vit hava runt landið her
um allahalguna?
Tad eru tey sjálvandi ersimi. Sum høgtidir og ymiskir
merkisdagar í árinum kalla á serligar kenslur. soleiðis leita
um allahalguna tankar okkara til all tey, vit syrgja um at
hava mist, eisini børnini
Tad er altíð ringt at missa tey, sum á sín serliga og
emastandand: hátt eitt stutt ella eitt langt tíðarskeið vóru
ein ómissandi partur av okkara lívi. Tað er tað, tað er, tá
árini eru mong og livtostin er sløktur. Ella tå tú hevur
verið vitni til, at sjúka so líðandi pínir lívið burtur, so
deyðin at enda kemur sum ein náði. Á sjógvi og landi
minna vanlukkur og vandatilburðir okkum á. at lívið er
sårbart, at øll kunnu verða rakt, og at vit í so mongum
fórum hava svikið og framhaldandi svíkja okkara ábyrgd
fyri fyriliti og eftiransni og trygd - ikki einans, men ikki
minst tá um børnint ræður
Men at missa ung. smá børn, fullborin børn og børn,
sum enn skuldu havt góðar dagar í m6durlivi, kenst mong-
um gðrvísi. Øl syrgjandi hava tað í felag, at:deyðin bytir
lívið sundur í eitt áðrenn og eitt aftaná. Einki verður tað
sama aftur. Tað kann verða, at:alt steðgar upp. Tað kann
eisini verða sum eitt barn sigur í eini ungdomsroman um
tann dagin, tå beiggi hansara doyði, at:tað var tann dagurin,
tå alt byrjaði. Ikki tí at sorg kann mátast í døgum ella
árum: eisini tá talan er bara um eina avmarkaða tíð í
móðurlívi, er tað jú eitt heilt liv, talan er um. So stutt tað
enn var, so ger tað ikki tað sama, at tey vóru her. børnini.
Og líka lítið sum hugsanir og minni steðga á gravarbakk-
anum, líka lítið byrjaðu tankar og kenslur á fødingardegn-
um, men langt áðrenn, kanska longu tá barnið „bara“ varð
til sum eitt spirandi ynski
Men tað er kanska júst hetta síðsta, sum ger, at cin
sovorðin missur kanska bæði so og so verður ein ósjónligur
missur
Fad heilt lítla. tað deyMfødda og tað deyða ofødda barnið
náddi ongantíð at gerast partur í lívinum hjá ødrum enn
teirra allarnæstu. Minnini vóru enn ikki vorðin til. mynd
irnar vóru enn ikki tknar og merkisdagarnir enn ikki hildn
ir. Kanska vi væntaða og sjókkerandi og an
ymiskum ødrum orsøkum heldur eingin jarðarferð hildin
w av øllum ti «
Hóast tað tíbetur eru ikki so fá dómi um tað øvuta, so var
ð ofta it tann ost £1 MISSsUFIN CISINI var ein MINSSUT
Tøgn, tal erir einsemi og ráðloysi hjá vðrum eru
fta vælkendir fylgisnevtar hjá avvarðandi. ersini hrá teim
mn ørrt børn mg. Lívið heldur fram. sum
einki hent. vandarnir verða verandi. nóvnini verða
kk id fara fra ) myndunum á ve
lih stur Guð Far i ni M
r Kin min A ið til øll ind
på gr + n!
Kirk pp } i
h b k i L … »
rúmligari lívsfari við kós móti tí sælu, vit hoyrdu Jesus
røda um í fjallataluni
Í okkara oyrum er tað nakað legið við orðunum, tað er
sum um Jesus sigur
Sæl eru tey ósælu
Sæl eru tey veiku
Tey fátæku, tey syrgjandi, tey spaklyntu
Tað er, sum vil hann siga, at sælan hoyrir ikki teimum ríku
til. Termum sterku. Teimum vøkru. Sælan hoyrir ikki teim-
um klóku og lærdu til. Teimum sjálvklóku og tryggu. Ella
Sælan hoyrir ikki so nógv teimum sjónligu til:
Tí sælan hoyrir teimum til, sum vit so ella so gera ósjónlig
Tey smáu, tey fátæku, tey veiku, tey spaklyntu
Av smábarna og bróstabarna munni, tú verju hevur tær
gjørt, segði sálmaskaldið um størsta harra og veldi, hann
visti um at siga, á himni og á jørð. Og tå teir trøllvaksnu
kerusveiarnir íkki vildu sleppa børnunum framat, var Jesus
vreiður og segði, at vildu teir sleppa við í Guðs ríki. so
máttu teir sleppa sær afturum børnini!.
Í hesum húsi verður ein onnur mynd sjónlig, ein onnur
verð, eitt annað ríki, ein onnur makt og onnur virði. Tá vit
læna Guðs cygu at síggja við, tá síggja vit fjósið áðrenn
vil síggja borgina, tá síggja vit varnið áðrenn vit síggja
kongar og herovastar, tå síggja vit krossfest áðrenn vit
síggja bødlar og dómarar, tá síggja vit tær instu kenslurnar
áðrenn vit siggja tær annadhvørt vøkru ella mishåttu fasad-
urnar. Tað ósjónliga verður sjónligt
I okkara cygum er altarringurin bara hålvur, men í Guðs
eygum er hann heilur og rundur og telur livandi og deyd,
so sum ævinlerkin er heilur og rundur. Tá vit við altarborðið
minna okkum um felagskapin við Krist í lívi og deyða,
munna vit okkum samstundis á tann æviga felagsskapin
millum hvandi og deyð, millum farin, nålivandi og kom-
andi ættarlið. Tá vit nevna navn Krists, er hvert eitt menn
iskjubarn neynt og kent, neynt ella óneynt við menniskju
nøvnum, men nevnt við størstu nøvnum himins og jarðar
Fa vit tendra Hós í hesum húsi, tola tey onga samanbering
við tey náðileyst avdúkandi projektørljøsini, sum verða
send eftir u, sum helst vil vera fjalt. men vit kæna eina
fløvandi glæmu av tí ljóst. sum evangelisturin sigur um. at
tað kom í heimin, fult av náði og sannleika. at:tað upplysir
hvorja menniskju. so at tað um hverja einstaka menniskju
kann sigast: Tit eru ljós heimsins. Guðs ljós elskar tað. tað
ser
Men kirkjan er einki verandi stað
Uttanfyri er tað ein gerandisdagur sum skal livast
Im voru eisini tey tald uppi. sum I
líkafram hungrandi og tystandi eftir rættvísi. eru vit vist
ikki. Fáa vit sjålvi og tey, sum eru okkara, okkara rætt, so
krevja vit sjáldan meira. Og um vit eru hjartarein? Tað
vildu vit fegin, at onnur kundu sagt um okkum, men tað er
vist ikki meira, enn at:tað saktans kundi verið betri
Pínslarváttar og profetar eru vit so langt ífrá. Okkara
miskunnsemi, tolsemi, forstårlst og innlit kennir kanska
betur sínar avmarkingar enn sína vídd. Og hetta friðsemi,
sum her er talan um, er neyvan einstyðandi við tað, vit
íkki fáa upp í lag, ikki tíma ella ikki orka
I veikum løtum viðganga vit kanska, at vit vildu gjarna
verið alt hetta og vita kanska, at vit áttu at verið tað, men
vit eru tað ikki
Men við okkum útaftur úr kirkju, innast inni í okkum
hava vit okkurt. sum hoyrir hesi orð Jesusar, sum gevur
teimum rætt, og sum kann taka ímou teimum. Innanfyri
tær sjonligu vøkru og sjálvsíkru fasadurnar, innanfyri tær
sjonhgu og hartrópandi sannførandi og óvíkandi meining
arnar og fordómarnar byr jú tann veikleikin og tann fá
tæktin, sum tað her verður spurt eftir. Veikleikin í allari
teiti útvortis síkkurheitini. Sárbarheitin, tá lívið og deyðin
gera ilt. Styrkin í tí, sum sær veikt út. Sælan í ósæluni. Tað
ósjónliga. sum alt sjónligt bara er ein verkur avglansur
av
Mannamúgvurnar, sum hoyrdu fjallatalu Jesusar, vóru
rættiliga bilsnar, tí at hann lærdi tey sum tann, ið eigur
makt og mæti, og ikki sum teir skriftlærdu teirra. Ikki við
teirri maktini, sum boyggir og kúgar, ikki við snildisliga
samansettum orðavavstri ella við at visa til bokstavir, men
beinrakið, milt og hvast um somu tíð, uggandi og hartandi
um somu tíð, appellerar hann til ta menniskjansligheitina
vit fingu við okkum úr paradísinum. tá alt var sára gott,
eingin sorg, eingin neyð, eingin synd
Innast inni, har sum vit eru og verða særd, har vit kenna
okkum hjálparleys og maktarleys, viðhvert kanska eisini
ill og beisk, bæði inn á Guð og menniskju, innast inni har
vit eru líka so lítil, sum vit helst vildu verið stór, har rakar
fjallatalan. Tí har rakar hon kanska ta Guðs- og menniskju-
myndina, sum vit frá upphavi vóru ætlað til
Um ósæluna, veikleikan, sårbarheitina vid at vera menn-
iskja, freistast vit jú so lætt til at siga, at skal rad verða
sæla, so klára vit okkum fyriuttan
Og tó
Kanska er tað rætt, sum onkur hevur sagt, at
í missinum fær lívið dýpd, ti tá hevur tú verið á botni og
spurt. Tá fær lívið vídd, tí av størsta týdningi var ikki tú
sjálv og tingini rundanum teg, men tey menniskjuni, sum
vóru salt og ljós í tínum lívi. Og tá fær lívið hædd, ti har
fært tú teg at spyrja eftir Guði
Uttan at taka nakran brodd av tí beiska deyðanum, so er
tað jú so mangan, tú sært, at tey menniskju, sum hava
verið fyri ófatuligari mótgongd og stórum missum, hava
fatur á onkrari styrki, sum kallar ikki bara á tína virðing,
men eisini ger teg spyrjandi: Hvat er tað fyri eitt loyndar-
mál. tey hava gjógnumskoðað? Hvat hava tey sæð, sum
vit ikki síggja? Hvat hava tey lært, sum vit ongantíð lærdu?
Var tað kanska tað, at:tey óviljað og óynskt funnu seg
sjålvi á botni, haðani eingin vegur var, uttanso hondin og
styrkin kom uttanifrá? Var tað júst úr sorgini og veikleik-
anum, vitanin um, hver ein stór og dyrabar gáva lívið er,
vaks fram?
Hjá Honum. vit savnast um í hesum húsi. har hava vit
sæð styrkina í veikleikanum. sæluna í ósæluni, hjartans
reinleika og tað friðsemi og spaklyndi, sum bæði er tann
sanna Guðsmyndin og tann sanna menniskjumyndin. Vit
hava sæð, at:lívið er sterkari enn deyðin. Tá Hann spyr
eftir teir menniskjansligheitini, sum Guð frá upphavi
skapti í síni mynd. og sum Hann hevur varðveitt og uppi-
hildið í okkum við eisini at senda okkum son sin, tá Hann
spyr eftir tí kærleikanum. sum vit innast inni vita er tann
emasti sanni og reini, tå hann spyr eftir teirri samkensluni,
sum etsim fer á botn til okkara egna veikleika. tá falla
Spurningarnir tungir á okkum. Sárt er tað at:síggja sín
egna verklerka, sína egnu ósælu, sítt egna fåtækdømi í
cyguni
Men hadani - og kanska bara hadani
myguligt at hoyra tað reina og sanna gleðiboðið
er tað so eisini
Sæl ert tú - sterk ert tú. heil ert tú menniskja ert tú
sim í timi fátækt. í tíni osælu, í tínum veikleika. í tíni
U fu og tann. tu minnist, eru Guds, eisini tå hann eitt
mir tykkur hvor síni hønd. og frá honum er tann
t | r alt ), sjonligt sum osjonliet
1
Nr. 224 - 22. NOVEMBER 1997
RAÐA
sø