leygardagur 22. november 1997síða 21

Nr. 224 — 22. NOVEMBER 1997 MÁLTEIGURIN Hvat við einum mennandi målfundi? At verja og røkja mål okkara er ofta at bera saman vid ein urtagarð. Verður urtagarðurin ikki nóg væl røktur, fellur hann í 6røkt; verður málið ikki røkt til lítar, verður tað liggjandi órekt. Men skal málið ikki ganga aftur á hondina, er ikki nóg mikið at onkur bert av tilvild roynir at røkja og handfara málið væl. Øll eiga málið, og tí mega øll verja og røkja um tað. eins og tú røkir og hevur umsorgan fyri tær sjálvum ella tínum nærmastu. Onkuntíð hevur verið havt á lofti, at føroyskt mål er viðbrekið og kompliserað, at tað hevur ikki ein og hver skil fyri. Hetta er ikki nakni veruleikin, men minnir ikki sért um skálkaskjól. sum tey gomlu nýttu til tess at ræða børn síni, um tey um kveldið leitaðu sær oman í fjøruna. Fólk. sum hava áhuga og alsk fyri at læra føroyskt bæði bókmentaliga og målfrødiliga, eiga at verða eggjaði til tað. Tað tykist sum, at foroyska Mál- nevndin hevur verið afturhaldandi í hesum at reka ein demokratiskan målpolitikk. Heldur koma út í ljósið og fáa luft undir veingirnar. so at almenningurin ikki aftrar seg við at luttaka í målstødu okkara. Spurningar tróta ikki. Kanska halda summi. at føroyskt er nakað stirvid, uppturkað rekatræ. Hugsaninar eru ymiskar. Men so kunnu vit spyrja. hvussu ofta almenningurin hevur luttíkið í nøkrum målpolitikki. Her hugsi eg serliga ikki um blaðini. tí tað er altíð sjálvsagt ein onnur atmosfera, tá tú situr heima hjá tær sjålvum og komm- unikerar við eina deyða teldu. heldur enn at:tú átti at farið og luttíkið á einum livandi og mennandi kjakfundi, sum t.d. kundi verið hildin í Norðurlandahúsinum. Ja hví ikki skipa fyri einum málkjakfundi. so vit kundu eið at sæð okkara vismenn á Fróðskaparsetnnum la hevur almenningurin als ongan rætt í okkara nálstøðu í dag. Jú $ji Íva see :øll málið. Hetta kann tykjast lát áturligt men er veruleikin sé hví so ikki skipa n einum breiðum málkjakfundi. sum kundi verið varpshollini ella Norðurlandahúsinum Nú Móðurmálsorðabókin enn ikki hevur sæð dagsins ljós. hví so ikki havt ein mennandi kjakfund um hesa rúgvusmiklu orðabók, so at almenningurin kundi fing ið okkurt við í hana. sum hann ella hon heyði havt uppá hjarta. áðrenn Móðurmálsorðabókin sá dagsins ljós. Tí meti eg. at vit ikki hava eina demokratiska målstødu, tá eingin frælsur og mennandi kjakfundur er. Men sum stødan er í dag, har málið er við at fara í tvíningar. og almenningurin ikki eigur nakran leiklut, er enn talan í dag um eina diktatoriska målstødu. Ongantíð er í dag so stórur tørvur á orðabókum. Men er tørvurin nøkt- andi? Næmingur visti ikki, hvussu orðið eyrla skuldi skrivast. Hetta orðið stóð ikki í orðabókini (Føroysku- donsku. 1961). Heldur ikki at finna í eykabindinum (1974). Men leitandi aftur í Donsku-føroysku útgávuna — ta seinast útkomnu — stendur orðið tyrla og helikoptari. Har fann næmingurin orðið. Men har eru tvinni samheiti í at velja. Målnevndin skjýtur upp at nýta orðið tyrla heldur enn helikoptari, meðan Donsk-Feroysk Orðabók mælir til at velja annaðhvort ella bæði KO Hóast tann demokratiski målpolitikkurin er víðkaður, uttan almenningurin hevur havt ein fingur í spælinum, har eisini orðfeingið í Donsku-føroysku orðabókini er víðkað í munin til fyrru dygdargóðu útgávuna hjá Jóhannesi av Skarði, so er ongantíð so stórur tørvur í dag við at skipa fyri einum nálfundi. Hvat vil td. Fróðskaparsetrið við sínum målpolitikki í dag. Hvagar gongur leiðin? hildin í út .- == —t á er BE SEC - BULE => El HH: HT ÆT. ASKE SED e-a NC KROSSORÐAGÁTA Loysnin frá seinastu viku Loysunarorðið: GRIMSBYTROLARI [T[ølelv]uls]r[ ej lr (s|4|m Rhs1R|4) |<|:Jvlalm|:|s| |r|elý) BROAGAÐABBNURBLN wlalsls] (almlwlel | | |e|a|e| | al |3|:|s|P|41R| | |qle|<{o|A|n| |o[ ej: |y] Jolaloulu] Ju] Jalsalr]é] DNDADODBAOBOBODEM (2) Jujs] |nlelm]sfu] Jo] [Je $|3|8)x| [ele] | Jol«] |R||v| | er 1 leldestat 1RellAter sr Nr | wa] Jafejvli] el |<}a OAO0AGEBODBOREL álma [€l'lels] ÍslFjólrja ANAGÐNONNAKRSONAA MONDNACOÐDONSGRO Lr] ÍR/4slalelstalFjalalels|s|al Hvenn er krossorðagáta í blaðnum. Drig eið verður millum réttu inn- sendu loysnirnar. Vinningurin er ein bók frá Bókadeild Føroya Lærarafelags ella Føroya Skúlabókagrunni. (Krossa av á listanum høgrumegin, hvørja tå best kundi hugsað tær). Fyri at verða við í dráttinum um vinningin, má loysunar- orðið vera okkum í hendi í seinasta lagi hósdagin. Vinnarin verður saman við loystu gåtuni kunngjørdur í blaðnum næsta leygardagin. Sendið loysunarorðið til: Sosialurin, Box 76, 110 Tórs- havn - og viðmerkið >Krossorðagáta nr. …« á bjálvan | Mik An & | | Í 7 y | GuREvVICH — A ll. 1 use = øm Jórun Klakkstein Skåltavegur 700 Klaksvik Vinnari: Loysunar- Or0E sier hala lr AE FRANS Bústaður ...reieeesiersrersandrøkkrka tA KÓRAR Bygd/byur:..............-e0r02-e0eerr00rrerenr ener ene Lesið føroyskt — hugsið føroyskt! Frå BOKADEILD FØROYA LÆRARAFELAGS: Q Ljósini slókna Q Søgur úr Port Janua Q Biblian i ordum og myndum 2) Indiánararnir. Søgan um upprunafólkið í Norðuramerika Q Mangt er millum himmal og jerð FØROYA SKULABOKAGRUNNI: Q Samfelagsfrødi 1. Tú og samfelagið Q Heimssøga I Q Søgan um hini Q Liv og grédur 3) Orðaskyn. Mín fyrsta orðabók Bøkur og annað tilfar — bæði innan og uttan skúlagátt.