mikudagur 7. januar 1998síða 6

6 tíðindablaðið Nr. 3 — 7. JANUAR 1998 Rikisfundurin: Motzfeldt hevur ein trupulleika Orsakad av at frågreidingini hjå bankakanningarnevnd- ini „sum kemur í næstum, so ljóðar tað, sum er ríkisfund- urin bert millum fóroyska og danska leiðaran. Men grøn- lendski leiðarin, Jonathan Motzfeldt, er eisini við. SVEINUR POULSEN Tað hevur mest verið tosað um, at Poul Nyrup Rasmus- sen kemur á vitjan í Før- oyum. Tað er eisini skilligt, nú so stutt tíð er eftir, til frágreiðingin frá banka- kanningarnevndini verður almannakunngjørd. Men vid å rikisfundinum verður eisini grønlendski leiðarin, Jonathan Motz- feldt. Onki er at ivast i, at hann kennir møguleika fyri at rikisfundurin druknar i føroysku bankakanningini Við danska blaðið Akutelt sigur hann - Hesin fundurin hevur nógv størri tydning, enn málið um føroyska bankan Tað málið skal ikki oyði- leggja henda fundin Men, sum Aktuelt skrivar víðari, so vert Motzfeldt, at henda greiða stóða ikki verður so løtt at halda fast við, tá til stykkis kemur - Blaðið skrivar víðari at i Føroyum upptekur banka- kanningin øll sinnini, og at bankakanningin kann enda sum eitt vandamál í donsk- um politikki. Jonathan Motzfeldt hevur annars sjálvur fingið trup- ulleikar at dragast við. Tá Margretha drotning beyð til nýggjársborðhald, á slottinum hjá Chr. VII, møtti hann ikki. Bíðað varð góða letu eftir grønlendska leiðar- anum, men líka lítið hjálpti. Har kom ongin maður Ekstra Blaðið ger, sum vera man, søguna til eina gølu, og sagt verður mill- um annad, at Motzfeldt ikki í framtíðini nýtist at hugsa um, at hann skal til Keypmannahavnar nýggj- ársdag, at eta saman við drotningini, tí hann verður nokk ikki boðin við fram- yvir. Hvat er hent, er ikki vist, men sidameistarin hjá Mar- grethu drotning, Cristian Eugen-Olsen, sigur, at tey hava sent innbjóðingina til Grenlands, og at tey hava fingið váttan um, at hon er móttikin. Hinvegin verður sagt úr Grønlandi, at tey hava sent avboð vegna Jonathan Motz- feldt, men avboðini eru so ikki komin vegin fram. Her stendur orð móti orði. Hvussu er og ikki, so hev- ur Jonathan Motzfeldt valt at verða í Grønlandi í sam- bandi við nyggjårsrødu sína. Men av tí at hon var upptikin 29. desember, so heldur Eks- tra Blaðið ikki, at tað kann brúkast sum undanførsla. Undirsáttar Í oddagreinini leygardagin, skrivar Ekstra Blaðið, at or- søkin til, at Jonathan Motz- Hevur grønlendski leidarin, Jonathan Motzfeldt givid drotningini avbod til døgverdan nyggjårsdag ? Tad er í løtuni ein gáta. Hann var í øllum fórum ikki til staðar. feldt ikki kom, er ein heilt onnur. Hann vil heilt einfalt ikki verða mettur sum undir- sáttur sum Nyrup og allir hinir forfeingiligu hanarnir og hønurnar. Motzfeldt vil ikki verða leikari í hesi låturligu framførslu. Hann er grønlendingur, frælsur og demokratiskt valdur og ikki statistur í einum einaræðis- leiki. Um tað nú er so, sum blaðið skrivar. skulu vit ikki taka stóðu til, men vit kunnu leggja afturat, at okkara løg- maður, Edmund Joensen, var til staðar í Keypmanna- havn, nýggjársdag Hóast hesa politisku-roy- alu geluna, so er onki at ivast í, at Motzfelt verður eins vælkomin til Danmark- ar í framtíðini, og hann hev- ur verið fyrr, hóast Ekstra Blaðið ivast. Donsku blóðini skriva: Tað løgna rikið Sjálvdan hava Føroyar og fóroyingar fingið so nógva umtalu í donsku fjólmiðlum. Donsku sjónvarpsrásirnar hava gjórt sendingar undan vitjan Nyrups, og i blødini hava nógvar viðmerkingar. SVEINUR POULSEN Í danska blaðnum Inform- tjón er ein grein sum ber heitið „Tað løgna ríkið“ Greinin setur eitt stórt spurnartekin við framferð- ina hjá Poul Nyrup Ras- mussen mótvegis føroying- um Sagt verður millum ann- að, at orsøkin til tann stóra áhugan fyri hesum ríkis- fundinum skal finnast í mát- anum, Nyrup-stjórnin hev- ur handfarið føroyska bankamálið Millum annað tí, fundurin verður hildin í Føroyum, har skaðin er hendur. og tí, at fundurin verður hildin einans níggju dagar, áðrenn frágreiðingin verður al- mannakunngjørd Greinskrivarin spyr m. a um høgtstandandi embætis menn ella ráðharrar vóru vavdir inn í gøluna um Før- oya Banka. Greinskrivarin kemur millum annað inn á ríkis- stuðulin, sum vit fáa úr Danmark. Føroyingar fáa 908 milliónir í verandi ári, men ein partur verður sendur aftur til Danmarkar sum rentugjalding og ein annar partur sum vørukeyp úr Danmark. Tí kunnu nógv stuttlig roknistykki setast upp um henda blokk- stuðul Einki er at ivast í, sigur blaðið, at tann samlaði blokkstudulin, til Grønland og Føroyar, er í milliard- klassanum, uttan t6, at dan- ir eru illir um tað. Tad er bara Framburðsflokkurin sum hevur grenjad, tå dan- ska fíggjarlógin hevur ver- ið til viðgerðar Nyrup vánaligur PR-maður Annars heldur Informatión, at Poul Nyrup Rasmussen skuldi fingið prísin fyri vánaligastu donsku PR- framførsluna. Hann hevur goymt upp- lýsingar, hann hótti føroys- kar politikarar í 1993, og tá ynskini um dómarakanning komu fram, noktaði hann at spæla við opnum kortum, og gav føroyingum eina aftur- lætna kanningarnevnd. Henda kanning brúkti ein sakførara, sum måtti vid- ganga, at hann var inhabilur. Aftanå hesar brølarar hev- ur Nyrup gloymt allar møgu- lerkar at koma til Føroya fyri at bjarga støduni. Sera undrunarsamt í eini so stórari niðurgangstíð, sum henni Føroyar hava verið í, heldur Informati6n. Nú roynir Poul Nyru Rasmussen, at bjarga stød- uni, men heldur Informa- tion: - Hann skal flenna so, at oyrini detta av, fyri at bóta um skadan. Ti sjålvt um teir nu royna at endurreisa sam- bandi landanna millum, so hava vit eina kenslu av, at tað er ein frágreiðing uppá, hví hetta mál hevur gingið, sum tað hevur, og tað er helst tí, at Poul Nyrup innast í síni politisku sál, ikki dám- ar ríkisfelagsskapin so væl. Eisini Politikken skrivar nógv um Føroyar í dag. Millum annað verður í eini grein sagt frá, at embætis- menninir í forsætismálaráð- num alla tíðina halda seg kunnaðar um slatur, misálit og samansvørjingarteoriir. Tað er Vibeke Larsen, ríkisumboðsmaður, sum javnan skrivar til Danmark- ar um, hvat føroysku fjøl- miðlarnir, fåast við. Hon sigur við Politikken: - Meginpartin av tíðini hava danir tíkið avgerðirnar i Føroyum, og føroyingar eru ikki vanir vid, at danir hava hildið sínar avtalur. Hon sigur eisini: - Samfelagið her er lítið, og nokkso avbyrgt. Her hendir alt á ein ørdvisi hátt enn aðrastaðni, og við að rari ferð. Tá føroyingar møt- a einum „toptunaðum“, effektivum donskum em- bætisverki, so kann tað virka ræðandi. Løgmadur verður, úr ein- um tidindaskrivi, endur- givin fyri at siga, at hann er keddur av at fjølmidlarnir ferð eftir ferð seta kílar í sambandið millum Dan- mark og Føroyar. T6 skrivar Politikken: - Danska forsætismåla- ráðið hevur gjørt sítt til, at halda slatrinum uppi, mill- um annað við at nokta før- oyingum innlit í málið um undirgrundina. Politikken hevur roynt, at fingið eina viðmerking frá Niels Bernstein, sum er stjóri í forsætismálaráðnum, men hann vil onga viðmerk- ingar gera. Sjálvir Í eini leiðandi grein, við heitinum „Framtíð Føroya” slær Politikken fast, at tað eru føroyingar sjálvir, sum hava skyldina. Føroyingar hava brúkt ov nógvar pengar, bæði alment og privat, og føroyska sam- felagið var farið á húsa- gang. Politikken sigur hetta, tí blaðið heldur, at hetta ofta verður gloymt í kjakinum í Føroyum - Ja, vistu vit ikki betri, so kundi kjakid i Løgtingi- num og Fólkatinginum bent á, at tað var stjórnin, sum skapti kreppuna í Føroyum, og at teir hava snýtt før- oyingar til at yvirtaka tapið hjá Den Danske Bank í før- oyska samfelagnum. Sagt verður, at bankamál- ið ikki er orsøkin til kreppuna, men ein fylgja av henni. Nidurstødan í greinini er, at líkamikið hvør nidurstød- an av bankakanningini er, so broytir tað ikki tørvin fyri eini framhaldandi endur- reisingararbeiði av føroyska buskapinum. Abyrgdin fyri kreppuni liggur fyrst og fremst hjå Landstyrid og Løgtingid, og møguliga eisini hjå donsku stjórnini og leidsluni í Den Danske Bank. Hetta kjak kann ikki longur forða fyri einum skilagóðum kjaki millum føroyingar um framtíð Føroya. Soleiðis siga danskir greinskrivarar, og ikki kann sigast annað enn, at tað er ymsikt sum eyguni síggja støðuna. I donsku bløðunum hava næstan ongar viðmerkingar frá føroyingum. Tað er helst tí, at teir ikki hava brúk fyri teimum. Tað sýnist sum danir kenna støðuna betri enn føroyingar gera.