mikudagur 7. januar 1998síða 16

Sunnudagin 4. januar andaðist Ernst LANSET øgtingsmadcur, á Landssjúkra á Ma arena Katrinu og Arnold var sonur 2 åra gamal verdur Ernst móðurloys- Imgur og veksur upp hjá ommuni og abbanum, Katrinu og Marius. Tá barna- skúlin er frá hondini, er Ernst fyrst læraravikarur á Borðuni tveir vetrar miðskeiðis í 60-unum, síðani gongur hann á kveldskúla í Havn, einasti handilsskúli, ið tá var, samstundis arbeiðir hann m.a. í Keypssamtekuni. Impo og hjá Vilhelm Nielsen. Tá hann hevur fingið skrivstovuútbúgvingina, fer hann í starv í grannskoðaravirkin- um hjá Sundstein, síðan Sundstein & Ellefsen og seinni verður hann rokn- skaparleiðari á Telefonverkinum, har er hann í 11 ár. Hann fer aftur í starv á grannskodaravirkinum, hesuferð hjá Sundstein. Tá kreppan tekur seg upp, verður minkað um starvsfólkatalið á grannskoðaravirkinum og Ernst er nú arbeiðsleysur. Hann hevði tá verið íalt 14 ár á grannskoðaravirkinum Hetta høvid brúkar Ernst til at út- búgva seg; vid sjålvlestri uppá rekord- tid tekur hann løgfrødiliga útbúgving. Tað eru meira enn 4 ár síðan hann fekk løgfrødiligt embætisprógv frå Keyp- mannahavnar Universiteti Ernst var alla sina tid åhugadur i sam- felagsmålum. Tå hann kemur til Havnar er hansara viðkvæma sinni fulltikid av øllum ti, sum her fer fram. Í hesum árum er hann á fundum hjá SU — sosialistiska ungmannafelagnum — hann verður nevndarlimur og felagið mælir til, at Ernst verður valevni til komandi løg- tingsval í november 1966 Av politikarum tå mundi P. M. Dam gera sitt til, at Ernst verdur politiskt vaktur. Ernst var javnan valevni Javn- aðarfloksins í Suðurstreymi heilt fram i åttatiårini og var ofta teirra millum, sum fingu bestu undirtøkuna, hann var onkur skifti varamaður á tingi. Ernst umboðaði Javnaðarflokkin í líkningar- nevndini í Havn fleiri skeið og var nevndarformadur. Roknskaparførari fyri Sosialin var hann eitt skifti Ernst gjørdi upp roknskap fyri fólk og smærri virkir, men tá hann fyri ngkr- um árum síðan fór at lesa jura og fekk embætisprógv, var hann eitt skifti løg- frødingur å løgtingsskrivstovuni Ernst Hansen Starvsmannafelagum, sum hevur nógvar hundrað limir, sum uppaftur eru sera ymiskir yrkisbólkar. Ernst var fastur í avgerdum, og tað var í størsta álvara hann vidgjørdi einstóku málini. hann sum álitismaður var settur at verja. Arbeiðssamur var hann, legði stóra orku í at uppgávur, honum vóru álagd- ar at fremja sum fakfelagsformaður, vórðu væl frágingnar. Í formanstíð hansara fekk Starvs- mannafelagið góð viðurskifti við fak- felagsrørsluna uttaneftir, við Dansk Funktionærforbund og limaskap i Nordisk Funktionærforbund, DNF Hann legði nógva orku í at fáa pen- sjónsskipan fyri limir sínar. Í 1985 |. juni eydnadist at fáa pensjónssáttmála upp í lønarsåttmålan við landsstýrið. Tá Verkamannafylkingin stillaði upp til seinasta legtingsval. var Ernst val- evni; tá Kristian Magnussen í 1996 varð landsstýrismaður og tí fór úr tinginum, tekur Ernst sæti á tingi sum næsti maður á listanum hjá Verkamannafylkingini. Nærlagni og álit í nevndararbeiði sum í málsviðgerð sermerkti mannin. Hann var limur í figgjarnevndini og formad- ur í landsstyrismålanevndini og trivn- aðarnevndini. Ernst var góður við heimbygdina og bygdarf6lk sitt, var altid fúsur við hjálp- andi hondini, m.a. við flakavirkinum í Nólsoy. Vón hansara var at fáa eina >Sandoyarskipan< eisini fyri Nólsoyar bygd. Brødurnir Robert, Kristian og Ernst høvdu trolbåtin »Marjun IIl«, Ernst var reidari. »Marjun III« fiskaði í Eystur- sjónum. Tað hevur gingið, men nú var eingin veiðiavtala í Eystursjónum, tí góvust teir. »Marjun III« liggur nú í Es- bjerg og skiftir væntandi hendur fyrsta dagin. tíðindablaðið So52U Hans Holm skrivar Eitt av teimum folkasløg- um, ið við passandi mill umrúmum verður umrøtt í fjølmidlum, er albanska fólkaslagið. Sum kunnugt er hetta eitt av fólkasløgum á Bal- kanhálvoynni. Har, vita vit, eru nógv onnur fólka- sløg, og tað vanliga er, at nógv búgva í sama landi — í gamla Jugoslavia funnust til dømis umleið 40 ymisk fólkasløg. Albanar hava eitt land — Albania — men í mun til flestu folkasløgini á Balk- an er terra stóða serlig við tað, at yvir ein triðingur av heimsins albanum býr uttan fyri Albania, fyrst og fremst í grannalondu- num Serbia og Make- donia. Kommunistiska Jugoslavia var ein sam- bandsstatur samansettur av lýðveldunum Slovenia, Kroatia, Bosnia-Hercego- vina, Montenegro, Make- donia og Serbia, sum hevði ta serligu stóðu at hava tvey sjálvstýrandi øki innan fyri sitt umráði: Vojvodina norðanfyri og Kosova fyri sunnan; alt hetta komst av tjóðskap- arligum orsøkum, tí at í Vojvodina var stórur part- ur av fólkinum ikki serb- ar, men td. ungarar (400.000 - kenda tennis- kvinnan Monika Seles er ein av teimum), tjekkar, ukrainar, rumenar og aðr- ir, og í Kosova var cg er 90% av fólkinum albanar. Tá ið Kommunist- jugoslavia datt sundur, gjørdist hvørt av hesum lýðveldunum sjålvstødug lond, tó blivu Monteneg- ro og Serbia saman undir heitinum Jugoslavia, men mátti umsitingin sjálv klára. Ernst var giftur Biritu, foreldur henn- Eg skal strika undir, at tað tað politiskt týdningar- mesta í okkara saman hangi, sum hendi, var tað, at Vojvodina og Kosova misti sítt sjálvstýri og vórðu eftir boðum frá Milosevic, serbiska for- setanum, innlimað í Ser- bia sum ein og hver annar serbiskur provinsur — utt- an serlig tjóðskaparlig rættindi, og t.d. skuldu al- banar ikki longur hava al- banskt í skúlanum, og gll undirvísing — líka frá fólkaskúlanum og til uni- versitetini — skuldi vera á serbiskum. Tann, sum ikki vildi lata sær hetta lynda, varð vístur burtur frá und- irvísingini. Fylgjan hevur verið, at albanskt mælt børn og lesandi ikki hava fingið almenna undirvís- ing, og sum dømi kann nevnast, at 23.000 stu- dentar við albanskum sum móðurmáli ikki eru slopn- ir inn á universitetið í Pri- stina, høvudsstadnum i Kosova, sidan 1990. H6- ast hetta hava teir kunnad hildið fram við síni út- búgving, tí at teirra uml. 1.000 albanskttalandi lær- arar, sum vegna málstríð- ið er uppsagdir, hava und- irvíst á skrivstovum, í pri- vatum heimum, ja enntá í úthúsum, stórt sæð fyri onki. Og tað sama er hent í barnaskúlunum, ja stórt sæð við allari undirvísing. Hetta slagið av passivari mótstøðu hava albanar í Kosova verið samdir um. Undir leiðslu av Íbrahim Rugova, sum teir rópa for- seta (hann er fólkavaldur av albanum), varð í 1990 skipað fyri f6lkaatkvødu um sjálvstýri. Henda fólkaatkvgðan gav risa- stóran meiriluta fyri sjálv- stýri, men tað kundu makthavararnir í Beograd ikki taka sær av, og aftur- sjálvum. Tað sóu vit eisini, tá samgongan skuldi finna 16 Nr. 3 — 7. JANUAR 1998 UMHEIMURIN Í dag: Albanar svar teirra hevur verið lurkar, táragass og skot- vapn. SO seimt sum nú um høgtidina vórðu 2000 al- banskir studentar, sum skipaðu fyri mótælis- gongu í Pristina, avbukað- ir av serbiska politinum Heimurin uttan um letur lítið við seg koma, og tað er týðiligt, at fleiri og fleiri Kosovaalbanar, sum hig- artil hava gingið inn fyri friðarligum politiskum loysnum, kenna seg vón- sviknar, tí tað kemur teim- um fyri, at ongi framstig verða gjørd. Í seinastuni eru hend fleiri álop á serbiskar løg- reglumenn og hermenn í Kosova, og undan kavi er komin ein felagsskapur, ið kallar seg Frælsisher Ko- sova, og hesin hevur sagt seg hava framt álopini. Hetta týðir so uppá, at fólk eru vorðin troytt av fridarligum politikki, og at áhugin fyri at gera nakað hernaðarliga veksur. Hetta er so mikið meira vandamikið, tí at albanar í Makedonia, har teir eru triðingurin til helvtin av samlaða fólkatalinum (neyv tel eru 6møgulig at fáa), hava eisini trupult við at fáa viðurkent síni tjóð- skaparrættindi. Og vápn tróta ikki í økinum. Ein stórur partur av teimum vápnum, sum fólk tóku sær á herstødunum, tå ið politiski ruðuleikin vald- aði í Albania, eru ongan- tíð komin aftur í aftur. Hvagar tey kunnu vera farin, skal ikki stórur fantasiur til at ímynda sær. So verður ikki skjótt okk- urt gjørt frá altjóða mynd- ugleikum, kunnu vit lætt- liga koma at uppliva eitt kriggj, sum ikki verður mætari enn tað í Bosnia- Hercegovina. og tilpassaður verandi lóg- gávu av tveimum løgfrød- ingum, verður tagdur í sum nevndin vidgjørdi vóru broytingar í verandi lóg. Men Ernst var eisini formaður í ara vóru Alla og Palli í Tøduni, sáli. Starvsmannafelagnum og í hesum starvi eina undanførslu fyri at kom hann at standa í herðum stríði, fyrrv. løgtingsmadur í Vági. Hjá tykk- um, Biritu, Óla Hans og Jógvan Páll er Hvat so víðari er hent vita halda fast uppá krónuvirði hel. sum gátt fyri at sleppa und- saknurin svárur. vit ikki nágreiniliga, men vit bæði sum fakfelagsformaður og sum starvsmaður á Telefonverkinum. Hetta var áðrenn formansstarvið var starv Vit drýpa hevur í virðing og lýsa frið vita at nakrir politikarar inn- an fyri samgonguna vóru yvir minnið um Ernst Hansen, løgtings- burturav mann. Tað hevur kravt sítt at røkja dagligt starv og harafturat at vera formaður í Jákup Lindenskov Viðmerkingin Nú tað sær út til at lógin um mánaðarligan minsta- forvinning er endaliga sam tykt, fari eg at gera nakrar viðmerkingar til tað sum farið er fram, og kanska ser liga tað, sum ikki er komið so nógv fram undir viðgerð- Imi I oktober månada, nærri útgreinað 24. oktober. sendi Føroya Reiðarafelag út eitt skriv, har gjørt var vart við, at skipini undir hesum fe- lagnum góvu tað størsta í- kasti til samfelagið og ú áttu rætt til bróðurpartin av stuðli, sum verður givin til feskfiskaflotan undir Før- oyum Landsstýrið læt ikki hetta brævið fara fram við. Ein nevnd, sum hevur ligið og sovið í eitt hálvt ár, var bráddliga samankallað, og ætlanin var, at hon nú skuldi gera tað skitna arbeiði. Syndabukkurin vóru bátar- nir undir mánaðarligum minstaforvinningi, og ser- stakliga båtarnir undir 15 tons. Tibetur kendi henda nevndin sínar avmarkingar, og úrslitið var tí ein åvising til ymsar myguleikar til at spara. At evna uppskot til settir til at snikka eitt upp- skot saman, sum í høvuds- heitum er tað lógaruppskot- ið, sum í dag er samtykt á løgtingi og sostatt lóg. Meginfelag Útróðrar- manna hevur fylgt við og gjørt sína ávirkan galdandi, og tað má sigast at nakrar kloddar hava vit fingið snøggad til so årslitid sær frægari út, men sjålvt aðal- málið við hesum uppskotin- um, nevniliga at lúka mill- um triding og helvt av út- róðrarflotanum partvís ella heilt burtur úr hesi skipan hevur tað ikki eydnast okk- um at fingið vikað Tá man hevur yvirvág í styrki nýtist ikki at hava so góð argumentir. Tá er styrk- in eisini eitt argument í sær ir skipanina við mánaðarlig- um minstaforvinningi. Teir høvdu lisið í Sosialinum, at tað møguligvis komu fleiri nýggjar uppbodssølur, av hesum kom prísurin at verða javnur um alt landið. Ein undanførsla so jánka- slig, at hon best prógvar, hvussu lágt vitið hjá út- róðrarmanninum verður mett. Og tað er ikki bert her vit berjast móti yvirvágini. Tá so Lønjavningargrunnur- in gjøgnum Føroya Fiski- mannafelag heitir á båta- eigarar um at nýta ávísan sáttmála, ja, so mugu vit ásanna gamla orðatakið: »Øll eru líka fyri lógini, men summi eru meira líka yvirfyri henni enn onnur«. Hetta hendir meðan sátt- málin hjá Meginfelag Út- róðrarmanna, sum er lisin Tvøroyri 28/12 Chris Jan Michelsen Frå Stokkastovuni i Runavik Pizzakøkurin er opin hvønn dag frå kl. 12-23. Minnist til dagsins rætt og A la carte matseðilin! Vit skipa eisini fyri stór- um sum smáum veitslum. Stokkastovan, TIf. 48850