mikudagur 21. januar 1998síða 7

Nr. 12 — 21. JANUAR 1998 Brynja seg til oljuvinnu: Noregs at læra Føroyskt vinnulív mennist í hvørjum, men enn er nógv eftir at læra ÅKI BERTHOLDSEN Føroyskt vinnuliv skal nú av ålvara brynjast til eina komandi oljuvinnu. Ikki tí: Føroyskt vinnuliv mennist í hvørjum. Men olj- uvinnan er so nógv gðrvísi enn tað, vit eru von við Og Jan Mortensen, skriv- ari hjá Arbeiðsgevarafelag- num, heldur, at enn hava føroysk virkið eitt petti eftir á mál, aðrenn tey kunnu gera seg galdandi í olju- vinnuni. Men nú verður av álvara farið undir at styrkja før- oyskt vinnulív og at menna tað til eisini at taka olju- vinnuna uppá seg Fyrsta tiltakið verður ein ferð fyri føroysk vinnulívs- fólk til norska oljuhøvuds- staðin, Stavangur Ferðin verður í døgunum 12. og 13. februar og fyri- skipað í samstarvið við norska arbeiðsgevarafelag- ið og Stavanger Nærings- forening. Tey, sum hava hug at fara við, skulu melda seg til sum skjótast hjá Arbeiðsgevara- felagnum. Jan Mortensen sigur, at verður áhugin nóg stórur, verður flogið beinleiðis til Stavangur Talan er um eina ferð fyri alskyns vinnulív, eisini fyri tænastuvinnuna. Jan Mortensen sigur, at áhugi hevur víst seg at vera fyri ferðini. Men eru eini 20 virki við tá ið av tornar, er hann væl nøgdur. Jan Mortensen sigur, at seinni í vår verða fleiri tiltøk sum eisini hava til endamál at brynja okkara virki at ger- tíðindablaðið SON a seg galdandi í oljuvinnuni. eitt nú er ætlanin at skipa fyri einum tiltaki, har ið hugt verður eftir, hvussu sáttmálar, ímillum oljuvinn- una og veitarar til oljuvinn- una, síggja út. — Tí at gera ein sáttmála við eitt oljufelag um eina veiting, krevur so nógv meiri av einum virki, enn tað nakrantíð hevur verið úti fyri fyrr. Tí hevur tað stóran tydning, at føroysk virki búnast, og verða ment at taka ímóti henni, sigur Jan Mortensen. Skulu hitta norðmenn Skrivarin hjá Arbeiðsgevar- afelagnum sigur, at enda- málið við ferðini er at geva føroyskum vinnulívsmonn- um eina hóming av, hvussu tað er at verða veitari til oljuvinnuna. A ferðini verður dentur lagdur á at menna tað ein- staka virkið og at knýta bond ímillum virkið i Før- oyum, og sama slag virki í Noregi, við framhaldandi samstarvi fyri eyga. Ferðin er soleiðis skipað, at tey føroysku vinnulivs- fólkini koma at hitta vinnu- lívsfólk í Stavangri, sum eru veitarar til oljuvinnuna í somu vinnugrein, sum tey sjálvi eru í. Jan Mortensen sigur, at Noregsferðin verður gjørd Føroyskt vinnulív styrkir seg til oljuvinnuna. Norsk virki vilja heldur, at fór- oyingar skulu samstarva við tey, heldur enn við virki í Aberdeen fyri at vinnulívsfólkini skulu læra í verki, tað, tey læra á ráðstevnum og skeið um Men hvat er tað, sum fær eitt virki í Noregi at hjálpa ein um kappingarneyta í Føroyum fram á leið? Ja, tað er nettupp tað, at í oljuvinnuni er samstarv ímillum virkið alfa og o- mega. Oljuvinnan er so stór, at tað eru tey fægstu virkini, sum eru før fyri at veita eina ávísa tænastu emnsamøll Og i Føroyum eru virk ini i øllum førum so små samstarvsielagar, skulu gera sær nakrar vónir un sleppa upr art uni Jan Mortensen hetta y ta n r In | nn [| royndum. Og tei vilja heldur, at féroysk skulu finna sær samstar felagar í Noregi, heldur í Aberdeen Cila onKrå aðra staðni Hinvegin heldur Jan Mortensen. at tað zon heldur strilti hjá fóroyskun virkjum at finna san einum samstars Men hann heldur kortin at tað gongur framá í um Tað kann verða ein spurningur um vilja. Men eg haldi „at tað er meiri ein ein spurningur um, at nógv føroysk virki eru so smá, at tey hava ikki kreftir at hugs a um mál, sum liggja fleiri ár frammi í tíðini. Trupul leikar = verða hvert, teir stinga seg upp Men hvussu er tað at fara loystir, so til Noregs, nú formaðurin reidarafe lagnum ikkuratl hevur mæli føroyingum t at leggja trýst á norðmenn ið Tað veit eg ikki. Hatta er ein trpul spurningur Sjálvandi eiga vit sumr land at brúka allar møgu leikar til okkara fyrimun Men samstundis skulu vit vera sera varin at blanda tvey mál saman. Tað er ein spurningur um at halda eina javnvág. Og eg veit ikki hvussu nógv, vit høvdu fingið burturúr tí, heldur skrivarin í Arbeiðsgevara felagnum Almenna upp- bodssølan er ongin forðing hjá teimum, sum selja óvirkaðan fisk av landinum Áki BERTHOLDSEN Seinastu tíðina er so lítið- selt um almennu telefon - uppbodssøluna, at hon er mestsum dottin nidur- fyri. | Hon hevur havt so lítið at gjørt í seinastuni, at fyrst í desember mánaða var stjórin á Lønjavning- argrunninum í Tinganesi og bað Landsstýrið taka hana av. Orsøkin er at finna í kunngerðini, sum í heyst varð gjørd fyri at forða út- flutninginum av óvirkað- um fiski. Eftir kunngerðini skal út- flytari prógva, at fiskur, sum fer óvirkaðan av landinum, er keyptur á uppbodssølu, har ið fleiri høvdu møgu- leika at leypa partar av last- ini. Og tåid almenna upp- bodssølan bara selur heilar lastir, forbjóðar tað seg sjálvt hjá keyparum, sum selja óvirkað av landinum, at keypa haðani, tí tá kunnu teir ikki prógva, af fiskurin er seldur á uppboðið, har ið fleiri høvdu møguleika at keypa partar av lastini. Hetta hevur gjørt, at al- menna uppbodssølan er mestsum dottin nidurfyri, tí so nógvir fiskakeyparar eru givnir at handla har. Stjórin á Lønjavningar- grunninum var ikki sinn- aður at umskipað almennu uppbodssøluna, so hon kundi selja í smáum, tí tað fór at krevja ov nógva um- siting. Kári Hansen, sum selur nógv óvirkað av landinum, helt, at almenna uppboðs- sølan skuldi verið umskipað so at hon seldi lastina í smá- um. Tann, sum so keypti tað slagið, skipið heyði mest av, skuldi átaka sær at landa, so at teir, sum keyptu hin fiskin, kundi koma hagar eftir honum. Hann segði, at almenna uppbodssølan fær so mikið í ómaksgjaldi fyri at selja, at tað saktans hevði kunna lønt teimum fålkum, sum tann økta umsitingin kravdi, um hon varð umskipað, so hon kundi selja í smáum. Hann helt, at tað var 6- heppið at sleppa almennu uppbodssøluni, ti so varð allur handil við fiski mið- savnaður á einari hond. Kann selja í smáum Men alt heta skilir Bjarni Wilhelm ikki. Hann hevur gott innlit í málið, tí hann var formaður í bólkinum, sum gjørdi tað arbeiðið, sum kunngerðin er bygd á, sum hevur til enda- máls at forða fyri at ov nógvur fiskur fer óvirkaður av landinum. Hann sígur, at arbeiðs- bólkurin fekk eina heilt greiða ábending frá vinnuni um, at hon vildi varðveita báðar uppbodssølurnar, og tað mælti arbeiðsbólkurin eisini Landsstýrinum til. — Men tað er rætt, at al- menna uppbodssølan, sum hon nú virkar, bara kann selja heilar lastir. Og tað er eisini rætt, at tað ber ikki longur til at selja heilar lastir av land- inum, ti føroyskir fiska- keyparar skulu hava møgu- leika at bjóða uppá partar av lastíni. — Men tað er onki í vegin fyri at uppbodssølan hjá Lønjavningargrunninum bjóðar heilar lastir til før- oyskan fiskakeypara. --Ætlar hesin fiskakeyp- arin at selja ein part av last- Ongin fording hjå teimum, sum selja Ovirkadan fisk av landinum int, ella alla lastina óvirk- aða av landinum, kann hann ikki gera tað uttan víðari, tí tað forðar kunngerðin fyri, tí aðrir fiskakeyparar skulu hava møguleika at bjóða uppá partar av lastini — Men tað er onki sum forðar fiskakeyparanum at bjóða lastina út aftur í pørt- um á almennu uppbodssøl- uni. — Trupulleikin við at bjóða eina skipslast tað eru ymisk fiskasløg, í ymsum støddum í lastini. Ti ber ikki til hjá skipinum at bjóða lastina út í smáum, sigur Bjarni Wilhelm. Men tað er einki í vegin fyri, at ein fiskakeypari keypir eina heila last, og bjóðar teir partar, ið hann ikki sjálvur brúkar í sínari framleiðslu útaftur á almennu uppboðs- søluni. Hann sigur, at eitt høvudsendamål við kunngerðini um at forða ov nógvum óvirkaðum fiski at fara av landinum er, at tað skal bera til hjá einum føroyskum fiskakeypara at fara undir eina ávísa framleiðslu, burturúr ein- ari ávísari stødd av einum ávísum slagi. Men skal hann kunna tað, má hann hava støðuga atgongd til råvøruna. — Og tad fær hann bara, um allur fiskur, sum er fiskadur undir Føroyum, verður boðin út i Føroy- um eisini. Tvs, at ein før- oyskur framleiðari fær altíð møguleikan at fáa fiskin í fríari kapping við aðrar framleiðarar og út- flytarar. Bjarni Wilhelm sigur, at áðrenn kunngerðin kom í gildi, varð nógvur fiskur ongantíð bjóðaður út í Føroyum. Av tí sama bleiv råvørutilgongdin so Gjøvn og óviss, at ongin kundi leggja eina ávísa framleiðslu til rættis, tí hann visti ongantíð, nær hann fekk fisk.