mikudagur 21. januar 1998síða 6

tíðindablaðið Nr. 12 — 21. JANUAR 1998 Bankakanningin Grannskoðanin fær harðar ákoyr- ingar frá kanningarnevndini Tað eru ikki bara politikarar og embætismenn í Danmark, sum hava borið seg skeivt at í málinum um Før- oya Banka. Eisini grannskoðarar bankans fáa av at vita. Teir vóru sambært frágreiðingini vitandi um, at bankin var í djúpari kreppu Sy RP g K ág g IK Va agt upf greiðingin skuld stjórnina arð tosað u at Ira greiðing KUK ia avleið embætismenr t -r Í % øtu sær ta t ti! at enda s galið að eru tó aðrir partar vdir inn í søguna um Før va Banka r 1 1 Danska blaðið Jyllands SKI iði g stu KISS kodarun Dar IK erg K Jacobse e K u sakað a ANK ama u pt Frank Jacobse $ grannskoðari I De nske B á stóru SK Kur 1 Mølle imstun S A€1g De - í Í - » > } Paula Ellefsen r hann grannskodari hjå F Førova Banka Tad er uppgåvan hjá grannskoðanini at tryggja, at tað roknskapinum stendur, er rætt Hetta verður gjørt við at eftirkanna roknskapin. Full- komin kanning er 6møg- ulig, og tí verður grann- skoðanararbeiðið bygt á stakroyndir Tá grannskoðararnir hava kannað tað sum í roknskap- Inum stendur, geva teir roknskapinum eina átek- ning. Henda átekning kann verða blonk, sum sagt verður á fakmåli, ella kann hon innihalda fyrivarni fyri, at eitthvert í roknskapinum ikki er nøktar.did, eftir teirra sum 1 iv arbeiðnum á grannskoðanini er m. a reiðingar num. Tað Kanr ú vera, at onkur 7 nkrir g la har sum u fåa neg i avirkan i FOKNSKAar Koma g KOO r skapir Kulu r gera vart vid hett alekningini, um so €r, at åvirkanin er so stor at tað hevur tydning fyri um roknskapurin er rættur Pauli Ellefsen var saman við dananum, Jórgen Frank Jacobsen grannskoðari í P/F Føroya Banka i 1992. Teir undirskrivaðu roknskapin við blankari átekning. Sambært frágreiðingini frá kanningarnevndini í bankamálinum var hetta ikki rætt. Kanningarnevndin metir, at tað er júst ein slíkur upp- lýsingur, grannskoðararnir hava gloymt at tíkið fyri- varni fyri í átekningini í 1992-roknskapinum. Í fundardarfrágreiðing frá nevndarfundi í Føroya Banka, 14. oktober 1992, st6 at lesa: »Hvis der i dag, den 14 oktober 1992, skulle an- vendes et hensættelsesprin- cip der svarer til det, Den Danske Bank anvender, kunne det ikke udelukkes, at der inclusive bestående hensættelser og konstater ede tab i indeværende år ville være behov for hen sættelser på 1-1,5 mia. kr. i løbet af de kommende år« Blank åtekning Hetta er m. a. tad, sum grannskodararnir hjå Før- oya Banka ikki gera vart vid f åtekningini Og tad sjålvt um teir f protokollini gera vart vid, at teir hava lisið fundarfrá- greidingarnar frá nevndar- fundunum í Føroya Banka. Tað má annars sigast, at meiravsetingar uppá 1-1,5 mia. krónur hava tydning í einum roknskapi, sjálvt um vit tosa um ein banka. Tað er orsøkin til, at Jyll- ands-Posturin sigur, at grannskoðararnir hava av- greitt uppgávuna, til botn- karakter Nidurstødan hjá kanning- arnevndini er eisini, at tað ikki er samanhangur mill- um tað, sum grannskoðar- arnir hava skrivað í proto- kollini, og tað sum teir hava sagt undir avhoyringunum hjá kanningarnevndini Tá søgdu teir, at teir ikki kendu innihaldið í referat- inum, og tí ikki vistu um tørvin fyri meiravsetingum uppå 1-1,5 mia. kr. Ymiskar ryKnskaysrreglur Orsøkin til, at vandi var fyri so stórum meiravsetingum var, at Føroya Banki brúkti aðrar avsetingarreglur enn høvudspartaeigarin, Den Danske Bank. Danir åttu 60% av parta- peninginum og høvdu ti meirilutan. Teir åttu fleiri nevndarlimir, umframt at teir åttu meginparturin av dagligu leidsluni f banka- num I slikum førum er vanligt, og ikki minst góður rokn- skaparsiður, at >dótturfel agið< brúkar somu rokn skaparhættir sum >móður- felagið< So var ikki 'i Føroya Banka. Og tað var, sambært Jyllands-Posten eisini orsgkin til, at avsetingarnar í Føroya Banka vóru so smáar Sambært Jyllands-Posten sigur frágreiðingin, at leiðslan í Føroya Banka, bert avsetti uppá teir mest hopleysu kundarnar. Teir kundarnar, har hvør króna í veruleikanum var mist. Hetta er ikki í samsvar við lógina. Tað verður sagt, at eitt tap skal takast, tá tað hóttir. Tað vil siga, um tað er ein møguleiki fyri, at pengarnir eru mistir, so skulu avsetingar gerast í roknskapinum Sambært tí, sum stendur í Jyllands-Posten, hevur Føroya Banki heldur ikki gjørt hetta. Tað kann tí tykjast sera løgid, at Den Danske Bank hevur latið hetta um seg ganga. Ein av frágreiðing- unum kann vera, at teir við vilja hava skavað út yvir, tað vånaligu stóðu, bankin var í, við teirri grundgeving, at bankin skuldi seljast. Høvdu grannskoðararnir røkt sína uppgåvu til lítar høvdu teir gjørt vart við hetta frávik | Og tað hava hvørki Jørg Cc Frank Jacobsen, ell Pauli Ellefser Pauli Ellefsen hevur ann ars greitt kanningarnevndini frá, at eitt ella tvey av starvsfólkum hansara, hava lisið allar nevndarfundar- frágreiðingar ígjógnum, og gjørt referat av tí sum í teimum stóð. Tey hava bara ikki tikið nakað við um tær 1-1,5 mia. kr Samanlagdi bankin Nidurstødan f greinini hjå Jyllands-Posten er, at antin hevur grannskodarin hjå A P. Møller og Den Danske Bank, gjørt eitt vånaligt ar beiði í Føroyum, ella hevur hann ikki sagt allan sann leikan Sama stødan má tí eisini vera galdandi fyri Paula Ellefsen Og hvør av teimum báðum møguleikunum betri, má lesarin sjálvur taka stóðu til Tað kann tí tykjast sera løgid, at grannskoðanin av samanlagda Føroya Banka, liggur í hondunum á somu grannskoðaravirkjum, sum hon gjørði í gamla Føroya Banka. Hjá grannskoðara- virkjunum Grothen & Per- regaard og KPMG Pauli Ellefsen P/F. Persónarnir eru ikki teir somu, men virkini eru tað. Hvussu kann Fíggingar- grunnurin hava álit á, at grannskoðaravirki nú greiða sínar skyldur á rættan hátt, tá tey sambært frágreiðing- ini hjá kanningarnevndini í bankamálinum ikki gjørdu tað við 1992-roknskapi- num. Hetta er ein spurningur, sum bert ábyrgdarpersón- arnir í Fíggingargrunninum kunnu svara uppá. Jyllands-Posten heldur í øllum fórum, at Jørgen Frank Jacobsen er komin sera illa frá uppgávuni í Før- oya Banka. Og tað má eisini verða galdandi fyri Paula Ellef- sen.