mikudagur 21. januar 1998síða 22

tíðindablaðið Nr. 12 — 21. JANUAR 1998 Hans Holm skrivar Nú um høgtidina frættist, at eitt skip við umleið 1500 kurdiskum flótta- fólkum var strandað uttan fyri suðurstrond Italia. og at manningin var farin av skipinum og hevði latið ferðafólkið vera eftir um- borð. Bjargingarskip úr Italia sóust á myndum frakta illa á hold komin fólk — menn, kvinnur og børn — í land Hverjir eru nú hesir kurdar, sum vit í heilum hoyra um í fjølmiðlum? Hvar búgva teir, og hver er orsøkin til, at vit so ofta frætta um teir? Leita vit í einum atlassi, finna vit onki ríki við navninum Kurdcland ella Kurdia, men á kortinum yvir Miðeystur stendur tvørtur um try-fyra landamørk navnið Kurdistand. Hetta er upprunagkið hjá Kurd- um, og vísir okkum sc samstundis, at Kurdar er eitt av teimum fólka- sløgunum, sum onki heimland eiga, men er spjaddir um fleiri ríki Av somu grund er ringt at fáa svar upp á, hvussu nógvir kurðar eru til í verðini, tí fleiri ríkisstýri, td. tað turkiska, nokta fyri, at teir finnast. Menn rokna við, at samlaða tal- ið av kurdum er á leið 30 milliónir, og at teir for deila seg soleiðis Í Turka | tandi umi. 15 mill i Í lran uml. 6 mill | Í Iraq umi. 4 mill Í ISyna: uml. 1'4—2 mill Í Armenia og Adzer- badjan uml. 100.000 Afturat hesum kemur so hópin av innflytarum og flóttafólkum serliga í Eu- ropa ístórur partur — summastaðni størsti part- urin — av teimum, sum sigast at vera turkiskir UMHEIMURIN Í dag: Kurdar! innflytarar ella turkisk flóttafólk, eru í veru- leikanum kurdar). Í Týsklandi: uml. 700.000 (av 2 mill. upp- runaliga turkiskum ríkis- borgarum) Í Frakland: uml. 120.000 Í Danmark: uml. 30.000 (helst uml. 80% av sonevndum turkum). Kurdar hava ongantíð verið savnaðir í einum kurdiskum ríki. Hetta hongur fyrst og fremst saman við, at teir av vinnumentan upprunaliga hava verið nomadar, og samfelagsskipanin hjá nomadum er miðspjødd (decentraliserað), t.v.s. uttan nakra samlaða yvir- stjórn. Ikki fyrr enn í síðstu eld og serliga eftir fyrsta veraldarbardaga eru kurdar vorðnir búfast- ir í stórri mun bæði sum bøndur í landsbygdum og sum arbeiðarar og tæn- astuvinnufólk í býum. At hetta hendi, komst fyrst og fremst av tí, at londini í Miðeystri blivu ul í tí líki, vit kenna, og soleiðis komu fram landamerk, sum forðaðu kurdum at ferðast tær leiðir, teir vóru vanir at ferðast í øldir. Hetta førdi so eisini tað við sær, at kurdar komu at búgva í fleiri ymsum londum — lond, sum høvdu nokk at gera við at finna ein samleika politiskt, og tí høvdu stjórnirnar í hesum lond- um onki forstáilsi fyri kurdanna tjóðskapar- kenslu, tvørturim6ti kendu tær hesa kenslu sum eina hóttan móti stat- sins existensi. Tí komu kurdar at vera og eru enn í andstødu til sitandi stjórnir í hesum londum, meira í summum, minni í øðrum Í Turkalandi er tað bannað at siga, at mann er kurdi (tað gevur fongs- ilsrevsing), og líka upp til okkara dagar hevur eisini verið bannað at nýta kur- diskt mál alment í skrift og talu, undirvísingar- málið t.d. hevur altíð ver- ið turkiskt (hetta er sera áhugavert, tá ið ein tonkir upp á, at munurin millum turkiskt og kurdiskt er nakað tann sami sum millum føroyskt og kin- esiskt). Ein fylgja av hes- um hevur sjálvandi verið tann, at kurdar hava verið nógv verri fyri, tá ið tað snýr seg um útbúgving, og tí eru teir tann fátæk- asti parturin av borgaru- num í tí turkiska stati- num. Tí kann ongin und- rast yvir, at so nógvir teirra eru fluttir av landin- um — bæði lógliga og 6- lógliga. Teir hava bæði tjóðskaparligar og bú- skaparligar grundir til tað. Í Eysturturkalandi, har flestu kurdar búgva, er varandi undantaksstøda, og í Norðuriraq, har kurd- ar eisini búgva, eru harðir bardagar við stuttum millumbilum. Frá kurd- iska umráðnum í Vestur- iran hoyrist ikki so nógv beint nú, men eisini har hevur ofta leikað hart á, og samanlagt eru hundr- aðtúsundir av fólki deyð í stríðunum í hesum øki- num, líka so ofta børn, kvinnur og oldingar sum våpnaførir menn Tá ið so kurdarnir aft- urat øllum ødrum eru vorðnir brikkur í altjóða politiska spælinum — Turkaland og Grikka- land, Iraq móti Vestur- heiminum, Íran móti U.S.A., Ísrael og Arab- aralond osfr. — sigur tað seg sjálvt, at teirra vón um politiska og tjóðskap- arliga viðurkenning er ikki stór, og tað, at eina- ferð eitt Kurdistan fyri allar kurðar kemur at vera, er langt at síggja ímóti. Í B Tiltøk Ð KFUM 8 KFUK Hóskveldið kl. KFUK: Almennur bíbliu- fundur v/ Kjartan Mørkøre, sóknarpresti. Tummas 19.30 í Silvurbrúdleyp hjúnini flotti, Miðvági, hava lokið Konfirmantarnir í Suðurstreymoyar vestara prestagjaldi byrja at ganga til í Vestur- kirkjuni mikudagin 21. jan. kl. 15. Konfirmatiónirnar verða 29. mars og 5. apríl. Samkoman Immanuel Í kveld kl. 20.30: Møti. Jónleif á Svina- sum maskin- ingenigrar á Københavns Teknikum. Súsanna hevur fingið sveina- Kallsoy, Fuglafirði, bræv sum hárfríðkari. Hon lærdi hjá Normu Eg- holm, Fuglafirði. Lærimeistari var Norma Egholm. Durið Hansen, Argjum, hevur fingið sum grafikari við >Umbróting og sveinabræv Data viðgerð< EO ry, Hon lærdi hjá Einars Prent í Havn. Lærimeistari var Eyðsvein Joensen. Hanus Sjúrðaberg, Leirvík, hevur fingið sveina- bræv sum bakari. Hann lærdi í Mylnuni, Tórshavn. Lærimeistari var Per Poulsen. Uni Nón, Fuglafirði, hevur fingið sveinabræv sum maskinsmiður. Hann lærdi hjá KJ-Hydraulik í Fuglafirði. Lærimeistari var Kári Johannesen. Eva K. Árting, Tórshavn, hevur fingið lærubræv i skrivstovuyrkinum yvirhøvur (all-round). Hon lærdi hjá Smyril Line i Tórshavn. Lærimeistari var Jéannes å Våli. Katrin H. Joensen, Térshavn, hevur fingid læru- bræv i skrivstovuyrkinum yvirhøvur (all-round). Hon lærdi hjå Hjå Gunnleivi i Térshavn. Læri- meistari var Brynhild Kamban. Ari Snorrason Niclasen, Tórshavn, hevur fingið lærubræv í skriv. stovuyrkinum — almen fyrisiting. Hann lærdi hjá Sorinskrivaranum. Lærimeistari var Andrup Johannesen. Hans Christian Petersen, Miðvági, hevur fingið lærubræv i handilsvinnu — møblar. Hann lærði hjá Føroya Møblasølu. Lærimeistari var Birgir Andreasen. VALUTAKURSIR Ultimo Slógv fyri milliardir Fiskaslógv er við at gerast ein tydningarmikil inntókukelda hjá norsku fiskivinnuni. Tað sum fyrr var burturkast er nú virðismikið í matframleiðslu til bæði menniskjur og djór Seinastu árini hevur norska fe Rubin fingist ð at fáa meir burturúr 14 H KS árini eru norðmenn 1 brúka Sunnar 4 I urættar framleiðslur ] 1997 r umsetr av slógvi omanfyri 900 milliónir krónir. Í år rokna tey við at fara uppum milli- ardina fyri eina vøru sum havhestarnir higartil hava fingið ókeypis. Hjá Rubin roknað tey við at um fá ár kunnu norðmenn selja slógv til víðariframleiðslu fyri minst tvær milliardir krónir Í 1997 var burturkastið hjá fiski- og al:vinnuni meir enn 650.000 tons. Av hesum blivu meir enn 450.000 tons endurnytt. Meginparturin endar sum fóður í alivinn- uni. Utrokningar vísa at um- leið ein fimtingur av fóður- eftirspurninginum í Noregi kann nøktast við slógvi sum er malið til fóður. Hetta kann spara norsku alivinn- uni fyri 150 milliónir krónur í fóðurútreiðslum. Heilsukostur og heilivág- ur er tvey tydningarmikil økir har fiskaslógv kann brúkast í stórri mun enn í dag 20.01.98 síðsta mán. USA Bretland Týskland Sveríki Noreg Frakland Belgía Dollarar Pund Markur Króna Króna Frankur Frankur Sveits Frankur Holland Gyllin Italia Liri Finnland Markur 126,2800 Island Kréna 9,7400 Eysturriki — Skillingur 54,2340 Spania Pesetas 4,5080 Portugal Escudos 3,7350 Kanada Dollari 487,4300 Grikkaland Drakmur 2,4500 Japan Yen 5,4395 Írland Pund 960,1900 XEU 754,4700 Kelda: di 701,4500 1148,3600 381,2500 86,7500 92,5300 113,9300 18,4960 467,5700 338,3300 0,3883 673,4000 1122,6000 381,4100 87,6000 93,5900 113,9900 18,4970 469,9700 338,3900 0,3893 126,5400 9,6600 54,2520 4,5130 3,7370 476,8800 2,4490 5,3125 987,1100 753,4200 Sjómanskvinnu- ringurin í Havn Sjómanskvinnuringurin kemur saman á Sjómans- heiminum mikukveldið 21. jan. kl. 20.00. Allar kvinn- ur eru vælkomnar. Rhema á Hálsi í kveld kl. 20: Vitnimøti. Sunnudagin kl. 17: Móti og sunnudagsskúli. Fríðtór Debes talar. Biðið verður fyri sjúkum. Øll eru vælkomin. Frelsunarherurin, Tórshavn I dag kl. 15: Bøn. Héskvøldid kl. 20: Heima- forbundid. Allar kvinnur kunnu vera vid. Frá Lívsins Orð Møti verður í kveld kl. 20. Leygardagin kl. 17 verður barnamøti. Sunnudagin kl. 17 verður móti. Hvalvíkar Missiónshús Ungd6msmøti kvøld kl. 20. Øll eru hjartaliga væl- komin. Stýrið verður i Meinigheitshúsið í Vági Vikuskiftismøtir við Niels Jacob Nielsen og Regin Høgnesen verða frå hóskv 22. jan. til sunnukv. 25. jan Møtini eru kl. 20.00, tó sunnukveldið kl. 18.00 Øll eru hjartaliga væl- komin. Samkoman Sion, Vágur Sunnudag: Morgunmøti kl. 11.00. Evangeliskt møti kl. 18.00. Telefonandaktin svarar å 13771. Al Anon, Torshavn Fundir fyri avvarðandi av alkoholikarum eru hvert tyskvøld og hvort hóskveld kl. 21 í Tórsgetu 5 (inn- gongd vestanfyri). AA-fundur Sporafundur verður í kveld kl. 20 í Tórsgetu 5 (inn- gongd vestanfyri). Felagið Tórshavn: GONGUTÚRUR Sunnudagin 25. januar verður gongutúrur av Sundshálsi til Velbastað- háls. Farið verður frá Kunn- ingarstovuni kl. 13. Havið góð og heit gonguklæði og kaffi við. Gingið verður um- leið 3 tímar. Tilmelding. Amnesty Interntional Føroya deild Skrivstovan er opin: Týsdag kl. 8.30—12.30 Hósdag kl 8.30—16.30 Deyvafelag Føroya Skrivstovan er opin måna- dag til hósdag frá kl. 8.00 til kl. 15.00. Tlf. 1.7597, skrivitlf. 1.6929 fax 1.3609 og teldupostadr. deaf fo&Gpost.olivant.fo ——— koss UUU AA UU