hósdagur 29. januar 1998síða 4

4 tíðindablaðið = i Tr Nr. 18:+ 29. JANUAR 1998 Jógvan Sundstein, er samdur við Lise Lyck um endurgjad frå dønum fyri bankan; Tað ljodar skilagott at krevja --Men nógv stórri týdning enn end- urgjaldið, hevur tað, at vit taka loysing. Gera vit ikki tað, hevur alt verið-til fánýtis, tí heimastýrislógin hevur so dyggi- liga spælt fallitt Aki BERTHOLDSEN Eg vil ikki leggja meg út i, endurgjald, vit skulu krevja mum á bankakanningini Tó mé KK! Osamdur v 4 1 stórt VUSSU st kjalarvørr- r ð Lise Lyck skotið uppá, at e gt endurgjald fyri Føroya Banka eigur at liggja onkustaðni ímillum sum n - 1,5 milliard krónur Vit hava spurt ríkisgóð- kenda grannskodaran og fyrrverandi topp-politikar- an í eitt mannaminni, Jógv- an Sundstein, hvat hann heldur eru rímilig stig at taka kjalarvørrrinum á bankakanningin Jógvan Sundstein var eir av høvudsmonnunum Lise Lyck. sum heldur. at endurgjaldið skal liggja onkustaðni ímillum I til 1.5 milliard Vit kunnu ikki vænta at fáa endurgjald fyri alla bankabjargingina. Tí so skulu vit hava 2,7 milliardir frå dønum — Men so eiga danir eisini bankan. Og so mugu vit vóna, at teir vilja selja okk um hann aftur. Og tað er ikki ein sannlik leið at ganga. - Fåa vit ikki sjålvstyrid i kjalarvørrinum å bankakann- ingini, kann tað gera tað sama vid endurgjaldi, heldur Sundstein Hann heldur somuleiðis at tað er heilt burturvið, sum løgmaður tvíheldur um, at pengamál eru ríkis- mál og at danir tí hava á- byrgdina av hesum - Væl eru pengar ríkis- mál sum so. Men penga- nýtsla er ikki ríkismál. Ti erga vit at betala tað aftur, t skulu Harafturat er tað sið- venja, at vit f betala sjålvi 17, * ri slíkt. T jørdu vit táið Sjóvinnub n fór í 1951 pengar at íð eitt ta var eitt lån, sum ' skuldu betala aftur Soleiðis eigur eisini at : ha £>r ivamål indstein heldur endurgjald eigur at bera i sær, at føroyska utt- anlandsskuldin til danska statin verður lækkað tilsvar- heldur enn at fåa pengaranr útgoldnar Hann heldur avgiørt eis int, at eitt úrslit av banka kanningini eigur at verða at danir vísa vælvild, táið vit fara at i andi samráðast um anlandsskuldin skal betalast aftur Ikki hugsar hann um rentusteðið, tí hann heldur, at tað eigur at verða lægri Annars heldur hann, at tað er skilagott at arbeiðs bólkar eru settir at arbeiða við øllum økjum av banka- kanningini Hann heldur eisini, at tað er sera umráðandi, at før- oyskir politikarar semjast um, hvørji stig, vit skulu taka Men tað er lika umråd- hvússu utt minst andi hetta vit ikki taka eina undirbrotliga semju. Tað skal vera ein semja sum ger, at vit krevja tað, vit eiga at fáa. Mugu krevja loysing Men eitt, sum Jógvan Sund- stein heldur hevur nógv stórri týdning enn endur- gjaldið fyri bankabjarging- ina, er at vit taka sjálv- stýrið. — Gera vit ikki tað, hevur alt hetta verið til fánýtis. Heimastýrislógin og rík- isfelagsskapurin hava so dyggiliga vist, at tey er 6- brúkilig og taka vit ikki fulla ábyrgd av okkum sjálvum, koma vit ongantíð fyri okkum, men koma tvørturim6ti at enda aftur í sama svansi einaferð afturat onkuntíð í framtíðini. Jógvan Sundstein sigur, at heimastýrioslógin hevur víst sína ónyttu uppá tveir mátar — I fyrstu atløgu er ríkis- stuðulin vaksin ár um ár, uttan at tað hevur gjørt okk- um meiri sjálvbjargin fyri tað, tvørturim6ti. Ríkisstuð- ulin hevur gjørt sítt til at náa stødid undan føroyska búskapinum. Men, hvat verri er - hann hevur máað stóðið undan teirri føroysku fólkasálini. -Í aðru atløgu hevur heimastýrislógin verið 6- brúkilig, tí nú hava vit eina hálva eld gingið og bilt okk- um inn at vit høvdu eitt åvist sjálvstýri. Men tá ið á stóð, skúgvaðu danir okkara sjálvavgerðarrætt til viks. Jógvan Sundstein sigur, hesi einastu árini hava danir blanda seg uppí smálutir í føroyskum politikki . — Hvussu ofta seinastu ár- ini hevur løgtingid ikki ver- ið í teirri mannminkandi stóðu, a politisk mál eru vidgjørt eftir, hvat løgtings- limir hildu, at danir vildu góðtaka, ella hvat teir hildu, at vit sleppa at gera fyri dønum. Jógvan Sundstein sigur, at fyrrenn vit fáa eina uppgerð við danir og taka fulla á- byrgd av okkum sjálvum, koma vit ikki longur framá. Hann heldur, at so kunnu vit altíð kjakast um, hvussu vidfevnt hetta sjálvstýrið skal verða. — Tað ber altíð til at siga, at nú hava vit havt so nógv felags í ríkinum í so nógv ár, at danir og vit semjast 1 til 1,5 milliard í endurgjaldi um framhaldandi samstarv á ymsum økjum. T.d. havi eg onki ímóti at hava kongs- húsið felags við danir. — Men tað skal verða sum javntstillað fólk. Ikki sum móðurland og hjáland. Fyrrverandi politikarin heldur, at í uppgerðini við danir, má sjálvandi eisini ein fíggjarlig uppgerð ger- ast er tað ruddiligast at kap- italisera blokkin. Tvs, at danir betala okkum eitt út- gjald eina ferð með alla. — Tað hevði ført til før- oyska sjálvsábyrgd nógv skjótari enn tað hevði gjørt, um avtalan verður at blokk- urin minkar so líðandi. Jógvan Sundstein sigur, at enda, at nú val verður í nær- mastu framtíð, stendur hann fast við avgerðina um, at hann fer ikki at stilla upp til val. Men hann avskrivar ikki politikk so. Skuldi tað hent, at fólkaflokkurin hevur brúk fyri mær til okkurt, skal eg ikki vísa tí aftur beinanvegin. — T.d. um brúk skuldi ver- ið fyri einum landsstýris- manni. Fyrrverandi form. í 18 ár og limur i figgingargrunninum: Vit faa neyvan 1-1,5 milliard í endurgjaldi — Kvørnin hjá Gudi melur seint. Men hon melur og nú fingu fór- oyskir politikarar uppreisn sigur Johan K. Joensen AK! BERTHOLDSEN Eg veit ikki, hvussu stórt endurgjald føroyingar eiga at fáa. Men eg haldi kortini, at 1-1,5 milliard ljóðar ov høgt Johan K. Joensen, fyrr- verandi sparikassastjGri, fyrrverandi formaður í Bú- skaparráðnum i 18 ár og fyrrverandi nevndarlimur í figgingargrunninum, held- ur, at tað verður eitt sera fløkt og torgreitt rokni- stykki at finna fram til tað rætta endurgjaldið ul før- oyingar fyri bankabjargin- ina Tí vil hann heldur íkki — Søgan hevur vist, at Den Danske Bank snýtti okkum. Tað er ringt at síga, hvussu stórt endurgjaldið skal vera, men eg haldi, at tann 1- 1.5 milliardin, sum er nevnd. er nakað høgt, sigur Johan K. Joensen leggja seg á nakra ávísa upphædd fyri ikki at órógva tað arbeiðið, sum nú fer fram í hesum sambandi. tí hetta verður ein spurningur sum samráðast skal um Men hann viðgongur kortini, at hann heldur at tað talið sum hevur verið nevnt, nevniliga eitt endurgjald uppá 1-1,5 milliard, ljóðar nakað høgt Eg havi onki ringt at siga um Lise Lyck. Men tað skerst ikki burtur, at hon er sera vinarliga sinnað ímóti føroyingum og vil okkum alt tað besta. Og tí haldi eg, at hon hevur hug at skjóta nakað høgt. Nei, I -1,5 mill- iard trúgvi eg ikki rættiliga uppá, sigur Johan K. Joen- sen. Hann sigur, at tað er ejtt sera fløkt roknistykki at finna fram til eitt endur- gjald. --Ikki minst kann tað gera roknistykkið trupult, at hó- ast Den Danske Bank átti meirilutan av partabrøvu- num, áttu føroyingar altso eini 40% av Føroya Banka. - Bankin er heldur ikki Framhald á síðu 12