fríggjadagur 30. januar 1998síða 2

| Á rblaðstjóri: | Blaðfólk: | Jan Miller | Aki Bertholdsen, | Lýsingar og sela: | Eirikur Lindenskov, Jonhard Hammer | Dagny Joensen, Internet: www.sosialurin.fo Eyðun Klakkstein, Edvard Joensen Emil L. Jacobsen Sveinur Poulsen Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Útgevari, uppseting og prent: SÅ. Sosialurin Bustadur: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 11820 Telefax. 14720 e-mail: sosialur & post olivant.fo Flongdir tingmenn Oddagrein HATTA var einki minni enn ein boomerang uppskotið hjá Bjørn á Heygum og Ola Breckmann um arbeiðsrætt. Í útvarpinum í gjár mátti seinni av uppskots- stillarunum leggja seg fyri kneini á lands- stýrismanninum í arbeiðsmarknaðarmálum og biðja um umbering. TEIR báðir tingmenninir løgdu í vikuni fyri tingið uppskot um føroyskan arbeidsrætt - uttan so mikið sum at seta seg í samband við teirra egna landsstýrismann á okinum. Ein margháttligur máti at arbeiða uppá, tá flokkar eru í samgongu má sigast. Spurdur um hetta helt Bjørn á Heygum einki logið vera í, at tingmenn leggja uppskot fram, eins og landsstýrismenn gera tað. Her hugsaði Bjern ov stutt. MEN so kom landsstýrismaðurin fram í út- varpinum og segði seg einki kenna til málið, hóast her var talan um oki hansara í Tinga- nesi. Tíðin fór at vísa, um hann fór at taka stuðulin til samgonguna aftur segði hann. OG tað skuldu ikki ganga nógvir tímar, fyrr enn teir báðir tingmenninir so nakkalangir máttu taka sítt egna uppskot aftur. EITT er tað, at tingmenn á henda hátt pro- vokera sín egna landsstýrismann á okinum. Annað er, at teir leypa so fullkomiliga framav og seta uppskot fram, uttan so mikið sum at kunna seg við tær ymsu síðurnar í málinum, 1 arbeiðsmarknaðurin sjálvur heldu slíkt uppskot. Her var í kanum talan um eitt paraduuppskot sta slag. Og slíkt sømir seg ikki okkum eisini, at ein tingmaður sum Bjørn á Heygum letur seg koyra í felluna iv Ola Breckmann, sum hundraðtals dømi er um fyrst og fremst brúkar politisku um- bodan sina til at seta kilar i. Her var so ein møguleiki at slåa tvær flugur i eitt smekk nevniliga fyri tað fyrsta at fáa ødi i fakfelogini og harnæst at traðka landsstýrismannin úr einum fakfelagsflokki so dyggiliga á tærnar Men ikki gongur altíð, sum prestur prædikk- ar. Og vónandi hevur Bjørn á Heygum við hesi „latið seg lumpa-hending“ fingið eyguni upp fyri, hvussu svikaligt tað kann vera at arbeiða saman við politikarum, sum bara hava eitt endamál í politikki: at niðurgera fakfelog og vinstraflokkar. EIN stórsigur fyri landsstýrismannin má sig- ast. Og fyri tey fakfelagsfólk, sum mettu eitt slíkt uppskot sum eina krígsavbjóðing. Sosialurin —.wWiiWi ie" …Okkurt id eingin enn hevur sagt »Gåtusørt« - eitt nýggjyrði sum vísir Ís DR ta hepnu hondina á Carl Jóhan - er , . . Timar og rek ikki. Men, mitt barn, um blómur tu vill vinna Eingin eigur mást tú klúgva huga tíns bróttu bjargaleiðir. Karsten Hoydal TURIÐ SIGURÐARDÓTTIR Tímar og rek, sum er inn- stillað úr Føroyum til kapp- ingina um Bókmentavirðis- løn Norðurlandaráðs, er sætta yrkingasavnið eftir Carl Jóhan Jensen. Seinasta savnið undan hesum, Hvørkiskyn (1990), varð innstillað sam ár, sum tað kom út. Yrkingar eftir Carl Jóhan hava verið prentaðar í svenska bókmentatíðarrit- inum Café existens, og í 1995 kom út savn av yrk- ingum hansara á íslendsk- um undir heitinum Hvoru- skyn í týðingum eftir Martin Tausen Gøtuskeggja, prent- aðum saman við uppruna- ligu føroysku tekstunum. Carl Jóhan hevur skrivað tvær bøkur í óbundnum máli, ta lítlu skaldsøguna Seimagartur (1979) og Rúm í 1895, Henda seinna er ein modernistisk frá- søgn, sum fevnir víða í tíð rumd, søgd á sjúler i Sonettuformurin Sonettuformurin setur sin dåm å Timar og rek. Carl Johan hevur áður sett son- ettur saman, onkur er i Hvørkiskyni, og fýra stóðu i Brå nr, 19 (1992). Sonetta, sum at kalla ikki hevur ver- ið til á føroyskum, er ein hin virdasti yrkingarformur- in í evropeiskari skaldskap- arhevd. Upprunnin á Sicilia í 13-gld vann hon víðagiti í tí líki, sum italsku skaldini Dante og Petrarca góvu henni. Italska sonettan er 14 reglur, byttar sundur i 2 fyraregluørindi (kvartettir) og tvey triregluørindi (ters- ettir); hver regla hevur 11 stavilsi og endar áherðslu- veikt; rímskipanin er oftast abba, abba og cdc, dcd. Í samsvari við sundurbýting- ina í 2 partar, kvartettir og tersettir, er evnisviðgerðin tvíbýtt: í fyrra parti, kvart- ettunum, verður eitt eynið fram, eitt slag av bak VI »cinn sett partur, tersett wnar, tekur samanum, har rður evnið vidgjørt ná kenslurnar hjá skaldinum koma týðuligari fram Seinni eru ymisk frábrigdi vaksin fram í ymsum lond- um og hevdum, eitt nú shakespearska sonettan, sum m. a. hevur 3 kvartettir og eitt tvíreglugrindi. Men tað liggur fast, at sonettur hava 14 reglur og býtast sundur í 2 partar Sonetturnar í Tímum og -rekt:eru 2 kvartettir og 2 tersettir. Eitt vanligt frå- brigdi uttan fyri Italia er 10 stavilsi i regluni og kallrim, Le. at rímorðini enda við áherðslustavilsi. Tað er hetta frábrigdið av sonettu- forminum, sum Carl Jóhan nýtir: Flestallar reglurnar halda seg innan fyri 9-11 stavilsi, og meirilutin av teimum hevur 10 stavilsi. Allar reglurnar hava kall- rím, ein avmarking, sum í sjálvum sær útihýsir nógv- um ordingarmøguleikum í føroyskum, t.d. teimum vanligastu bendu formu- num av navnorðum, lýsing- arorðum og sagnorðum; aft- urfyri gevur tað høvi til at royna aðrar møguleikar til hitar Líkskari 1951 Byggingin í bókini er tant at fýra sonettur, tvær fremst aftast. við felags „líkskar savnið inn. Harnæst yvirhóvur onnur hver yrking sonetta og onnur hvor yrking í fríum formi hetta ger savnið regluligt og fjølbroytt í senn. „Ramn usonetturnar“ hava heiti og motiv sítt frá einum máln ingi eftir S. J. Mikines („Líkskari 1951“, sí: Bárður »e tvær 1981 Koyrir upp i 20,8 km/l Carl Johan Jensen er innstilladur til bókmenta- virdislønina hjå Nordurlandarådnum Jákupsson: Mikines 1990 s. 105). Umframt felags heitið tær hvør sítt nágreinandi - undirheiti: „við svartari flugu“, „við bláari flugu“, „við gulari flugu“ og „við reyðari flugu“, heiti sum, m.a. rógva fram undir, -at talan er um fýra ymiskar upplivanir ella tolkingar av målninginum, og eisini líkj- ast myndatitlum og minna ikki sért um tað lagið í im pressionistiskari myndalist at måla morgni sama motiv KV øldi. aeg og nátt og soleiðis fáa fýra ym iskar myndir, tí ljósið, sum er grundfyritreytin, er ong antíð eins. Samsvarandi eru tær Íýra rammusonnetturnar við stødt í mikinesmálningi num m.a. ein sannkenning av, at møguleikarnir fyri tolking eru óendaligir. Í sambandi við tær nevndu sonetturnar er tað vert at hava í huga, at motivið er ein málningur, eitt listar- verk, v.ø.o. nakað sum longu er ein tolking. Bera vit saman hesar fýra sonett- urnar, so ganga somu ella skyld fyribrigdi gjøgnum tær men forskotið og vid fråbrigdum, tær eru um- skiplanir = (forskjótingar) hvør av aðrari; til dømis tvær tær fyrstu teimum fýra yrk reglurnar CE n runiir vid svartari svarfør kjós sum fylgið gongur groypt dúkin. leyst við bláari flugu tí luftin er ein lind. hamskift krop. tá fylgið steðgar og alt í framhald á síðu 25 >* Eyðbjórn Hansen Varðageta 75 - 100 Tórshavn Tlf. 13375 - 89374 Bilsøla — Mek. umvælingar — upprættan og lakkering