týsdagur 3. februar 1998síða 4

tidindabladid SV “""Nr21 = 3: FEBRUAR 1998 løn í Eins og hjå teim- um flestu høvdu arbeidsmenn i Havn eina åvisa framgongd i fjør. Men framgongdin var ikki so stór sum hjá óðrum í samfelagnum formaður Havnar Arbeiðsmannafel- hampiliga væl tá ið hann á árliga Karl Johansen ag toktist aðalfundinum, sum var leygardagin leit aftur um bak Men hann mátti ásanna, at framgongdin hjá arbeiðs- monnum í Havn hevði verið minni enn hjá ødrum lønar- bólkum í Føroyum. Limirnir í Havnar Ar- beiðsmannafelag betala 1% av lønini í limagjaldid. I fjør var limagjaldið 957.000 krónur — Hetta svarar til eina samlaða lønarinntøku hjá arbeiðsmonnum í Havn uppá góðar 95,7 milliónir Í 1996 var samlaða inn- tøkan 92.950.000 krónur — Sostatt er talan um ein vøkstur uppá eini 3% í 1997, afturímóti 1996 Formadurin i Havnar Ar- beidsmannafelag upplysti fyri limunum, at hetta er heldur minni enn hjá ðrum samfelagsbólkum — Ein orsøk er, at útgjald- ingarnar í fiskivinnuni eru heldur slakari í fjør --Tað eru tær, hóast fiski- skapurin undi Føroyum er munandi batnaður, og táttar nú í 100.000 tons aftur. — Orsøkin til, at hetta ikki sæst so væl aftur i lønar- útgjaldingum, er, at so nógvur fiskur fer óvirkaður av landinum Men hann vónaði sam- stundis, at kunngerðin, sum skuldi tálma útflutninginum av óvirkaðum fiski, fer at bóta um støduna sum frá- líður Men so segði Karl Johan- sen eisini, at táið kreppan var í hæddini í 1994, vóru lønarutgjaldingarnar til ar- beiðsmenn i Havnini ikki meiri enn 88 milliónir. — Tað vil siga, at síðani ringasta kreppuárið 1994, til í dag, eru lønariitgjalding- arnar til limirnar í Havnar Arbeidsmannafelag øktar 8%. Rakti meinari i Havn Hann segði annars, at kreppan rakti arbeiðsmann- in í Havn meinari enn hon rakti onnur í Føroyum — Frá 1989 til 1994 lækk- aðu samlaðu lønarutgjald- ingarnar í Føroyum yvir eina heila milliard, ella eini 30%. --Men sama tíðarskeiðið lækkaðu lønarutgjaldingar- nar í hjá arbeiðsmonnum í Havn heili 42%. — Tær fóru úr góðum 154 — Í 1995 fingu 106 arbeiðsmenn í Havn løn frá ALS. Men nú er talið komið niður á 61 segði Karl Johansen. formaður í Havnar Arbeidsmannafelag, tå ið hann leit aftur um bak å adalfundinum leygardagin. Hann helt 16, at veruliga arbeiðsloysið er stórri enn so milliónum, tá ið tær góðu tíðirnar vóru í hæddini, nið- ur í 88 milliónir tað ringasta kreppuárið. — Hetta sama tíðarskeiðið minkaði keypiorkan yvir 40% — Arbeiðsloysið vaks úr nøkrum fáum prosentum í 1992, upp í heili 23% í 1994 — I 1994 fluttu yvir 2.000 fólk úr Føroyum. — Avreiðingar av fiski i Føroyum minkaðu úr góð- um 110 túsum tonsum nið- ur í 65.000 tons uppá nøkur heilt fá ár. — Og skuldin hjá lands- kassanum vaks uppí seks milliardir. 61 arbeidsleysir i Havn Karl Johansen segði eisini eitt sindur um arbeiðsloysið hjá arbeismonnum í Havn. - I 1995 fingu 106 limir í Havnar Arbeiðsmannafelag arbeiðsloysisstuðul. — Í 1996 var talið komið niður á 92 limir og við árs- lok í fjør fingu 61 limir í HA arbeiðsloysisstuðul. — Umrokna vit vøksturin í lønarutgjaldingunum frá 1996 til 1997 til størv, svar- ar tað til, at 20 limir fleiri høvdu arbeiði í 1997. Hann vísti eisini á, at í øllum Føroyum var arbeiðs- loysið 23% tað ringasta árið í 1994. — Síðani erarbeiðslysið stóðugt minkað, og nú er tað millum 5 og 10%. — Men hetta skal tó takast við einum ávísum fyrivarni, tí lítið er at ivast í, at nógv av teimum, su meru farin úr ALS, eru ikki farn tí, at tey hava fingið arbeiði, men tí at tey kunnu ikki verða longri í skipanini. — Nógv av hesum eru tí farin á Almannastovuna. Karl Johansen segði, at hetta kundi bent á, at ar- beiðsloysið er stórri enn tey naknu hagtølini siga okk- um. Karl Johansen fýltist eis- ini á, at hóast buskaparfrød ingar mæla til varsemi í fíggjarligu viðurskiftunum hjá landinum, tóktist lítil hugur vera fyri at brúka fíggjarligu framgongdina at styrkja samfelagið. Heldur er hugurin í so góður at økj- a nýtsluna og at gera iløgur sum meiri ella minni ikki loysa seg. Havnar Arbeiðsmannafelag sera væl fyri fíggjarliga: Betalti gomlum limum 3,2 milliónir í eftirlønum í fjør í KI BERTHOLDSEN Eftirlønargrunnurin hjå Havnar Arbeiðsmannafelag 1 í fjør pensi6neradum arbeiðsmonnum i Havn 3,2 A aðalfundinum i Havnar Arbeiðsmannafelag ley gar- dagin fegnadist Karl Johan- sen, formaður í Havnar Ar- beiðsmannafelag, um, at felagið hevði staðið fast um eftirlgnargrunnin, hóast stóra mótstøðu — At tað var rætt at skipa kkara egnu eftirløn sæst best av, hvussu nógv fak- feløg síðani hava gjørt av- talu við arbeiðsgevararnar um eftirlønarskipan uppá sama måta, sum HA gjørdi — Eftirlønargrunnurin hjå HA hevur nå 14 år å baki og hann hevur sidani progv- ad, at tað var rætt at taka hetta stigið, segði Karl Jo- hansen á aðalfundinum — At almenna eftirlønin hjá teimum, sum hava fylt 67 als ikki er ngktandi, vita tey best, sum bara hava Í fjór fingu 94 pensóneraðir arbeiðsmenn í Havn kær- komnan styrkt úr grunni Havnar Arbeiðsmannafelags hana at liva av — Tí man lítil ivi vera um, at ískoyti, pensioneraði lim- ir í HA fáa úr okkara egna pensjónsgrunni er kærkom- in styrkur hjá mongum huski, segði formaðurin Ikki minst vísti seinasta útspælið frá landsstýris- manninum, hvussu rætt tað var at HA skipaði sín egna eftirlønargrunn Hann sipar til, at Kristian Magnussen ætlaði at skerja almennu eftirlønina hjá teimum, sum høvdu aðrar inntøkur omanfyri 89.000 krónur Hetta ljóðaði kanska skilagott, men vit halda, at er fyrst skjøtil settur á, er tann dagur ikki fjarður, tå ið skerjingin eisini fer at raka eftirlønirnar úr HA — Ti hámarkið uppá 89.000 ber altíð til hjá skift- andi landsstýrismonnum at broyta. 94 fáa pensjón Annars upplýsti formaðurin á aðalfundinum, at við árs- lok 1997 fingu 94 mans eft- irløn úr grunninum hjá HA I 1997 betalti grunnurin tilsamans 3,2 milliónir í eft- irlønum Síðani farið varð at betala úr grunninum, hevur hann betalt limum í HA góðar 15 milliónir í eftirlønum. Yvir 100 milliónir Annars upplýsir Karl Jo- hansen, at Havnar Arbeiðs- mannafelag er sera sterkt fíggjarliga. Hann sigur, at verður eft- irlønargrunnurin og sjålvt felagið tíkið undir einumn, javnvigar roknskapurin við omanfyri 100 milliónum. AK! BERTHOLDSEN A ársaðalfundinum í -Havnar Arbeiðsmanna- felag leygardagin varð ein nýggjur nevndarlim- ur valdur. Tað er Hans Joensen, sum kom í nevndina fyri Poul Rufus Danielsen, sum ikki varð stillaður uppaftur, hann er Niðri. Afturat honum stóð Jan Midjord fyri vali hes- uferð og hann varð aft- urvaldur. Í neyndina sita sostatt nú Karl Johansen, for- maður og Rólant Næs er næstformaður. Teir triggir neyndar- limirnir eru Eyðbjern Jacobsen, Hans Joensen og Jan Midjord. Formann fyri seg Annars samtykti aðal- fundurin, at broyta for- mansvalid, Higartil hevur formad- urin verið valdur bein- leiðis á aðalfundinum eftir uppskoti. Men nú verður for- mansvalið broytt, so at hereftir skal uppskot til Nýggjur maður kom í nevndina formann vera latið fel- agnum fyri 1. januar Aðalfundurin er altíð í januar. Harafturat skul- u formansvalevni hava 15 stillarar fyri at kunna stilla upp. Fáa endurgjald Eisini samtykti aðal- fundurin eina lógar- broyting sum ber í sær, at límirnir í HA fáa løn- armissin í sambandi vid 24 tíma arbeiðssteðgin herfyri, endurgoldnan frá felagnum. Annars hevur verk- fallslógin sagt, at lim- irnir ikki fingið endur- gjald frá felagnum tann fyrsta dagin, teir eru í verkfalli. Tað bleiv broytt tíl, at táið arbeiðssteðgur er, kann nevndin taka stóðu til at veita limunum end- urgjald fyri lønarmissin. Lógarbroytingin varð samtykt við afturvirk- andi kraft so at limirnir fáa endurgjald fyri tað, teir mistu av av leggja arbeiðið niður, tann dag- in, figgjarpolitikkurin varð mótmæltur.