týsdagur 3. februar 1998síða 9

Nr. 21 — 3. FEBRUAR 1998 Fuglafjørdur, tann 24. januar 1998 So langt aftur sum til fimm tiårini sært tú eina unga, vakra kvinnu fyri tær. Há- bærslig og tignarliga fara um getur og stræti í Fugla- firði. Hon var í einum sjaldsama vøkrum grónum frakka, ið klæddi væl til tað brúnu læknataskuna, sum fylgdi henni um tún, Skarð- ið og Fuglafjarðarboðar, tá ið hon var í læknagrindum. Seinni hevði hon bil - tann fyrsti ein Anglia, sum hósk- aði so sera væl til tann grøna frakkan og tað brúnu taskuna. = Soleiðis sást Emma líka til áttati árini fara húsanna og bygdanna millum - still og samvitsku- full. Hon røktadi Fuglafjørd, Leirvik, Gøtu, Hellurnar, Oyndarfjørd og Elduvik. Bygdirnar norðanfyri lógu so fjart frá tí vanliga sam- skiftisminstrinum. Vega- sambandið til Oyndarfjørð og Hellurna kom ikki fyrr enn 1968. Og gjørdi hetta vegasambandið, at høglig- ari var at fara norðurum. Men áðrenn tað, varð farið við báti ella til gongu, og mundi onkuntíð vera held- ur ótespiligt at fara um Skarði á stummari nátt ella norður um Fuglafjarðar- boðar. Emmu skal ikki last- ast fyri, at henni ikki dámdi so væl at fara um Fuglafjardarbodar sum at fara um Skarðið. Emma setti seg væl inn í streym- viðurskiftini, so hon visti altíð hvussu rákið var, tá ið hon fór norðurum. Ikki skuldi mannfólka yvirbrá lata kávalæti styra henni, tá ið um Djúpini skuldi farast. Hon setti seg inn í hesi við- urskifti eins nágreinliga sum lækni, ið kannar sjukl- ingin. Sagt var her í bygd- ini, at onkur útróðrarmaður ringdi til Emmu, tá ið hann vildi hava at vita hvussu út- róðralíkindini mundu fara at verða, tá ið um streym og rákið galt. Sigast kann at mikil skaldskapur var og er kring um hesa kvinnu, sum legði nógv fyri at koma fram til málið - til sjúklingin. At vera lækni á sløttum lendi, er lítið í mun til hvat tað er, tá ið tú skalt fara upp um dalar og fjøll og sjóvegis leggja til brots fyri at veita ein linna ella ein lætta. Alt hetta kundi verið úr aldar gamlari søgu, men er hetta so stutt sidani. Emma var góð vid síni såknarbørn og tey við hana. Ikki varð sagt, at eg fari til læknan, nei, her var sagt: Eg fari niðan, norður, heim ella oman til Emmu. Emma var móðirin sum veitti troyst - lyfti og lætti, tá ið svárast stóð til. Hennara vitan var ikki ein- ans knytt at einum embæt- isprógvi sum lækni, men hon hevði eisini eitt stórt innlit í menniskjasálini. Hon kom nógv á gátt hjá okkum, tí móðir var so sjúk av lidagikt. Tað skal verða sagt, at tignarligari gesti kundi sólin ikki seta dám á. Hennara mildu orð og ráð gav sjúklinginum tryggleika og vón. Mál- burðurin var so vakur. Hon segði tygum og sjúklingur- in segði Emma. Tá ið hon var farin út á trappusteinin, var alt gott, og bert góðar vónir vóru fyri framman. Hetta var ein partur av skaldskapinum, men hugsa tær, tá ið farast skuldi um Skarðið til Hellurnar og Oyndarfjørd í stormi og kavaroki? Tá skuldi sannur dugnaskapur og skil til. Á einum sinni, miðskei- dis í fimmti árinum, var boð sent eftir Emmu at koma norður til eina barnakonu í Oyndarfirði. Hetta var antin í febr. ella í januar. Sjóvegis var ikki hugsningur um at fara. Tað varð ikki klúgv- andi um Fuglafjarðarboðar, men farast mátti um Skarð- . ið. Hóast kulda og guvurok varð herjað á. Edvard á Bakkanun og Símun Abra- hamsen vóru fylgisneytar hennara. Sagt var við Emmu, at hetta var kanska ovbodid at fara. „Nei,“ svaraði hon, „tað var sjúkl- ingin, tað galt.“ Hon var gongufólk, og høvdu hesir garpar ilt við at fylgja henni. Oyndfirðingar gingu til bytis, og møttust tey Uppi í Klyv oman fyri Hellurnar. Í hesum døgum bar Emma sjálv barn undir belti, og mundi tað vera Dávur, sum fjálgur lá í móðirlívi og lurtaði eftir vindi og guvum. Annars eydnaðist ferðin væl, móð- ir og barn komu væl und- an. Sjógvin dámdi Emmu lít- ið. Hon vildi heldur ganga. Einum gðrum føri, tá ið boð var at koma norðurum, varð farið við einum av motor- unum hjá Pidda. Gjarna vóru tað Jógvan hjá Biritu, Alexandur hjá Sigvaldi og Pól í Køk, ið fóru hesa leið við læknanum. Pól í Køk var við á hesi ferð, sum hugsað verður um, men tað var ov nógv sjóvarilska, tá ið komið var norður á Boð- arnar, so vent varð við aftur til Fuglafjarðar. Veðrið var annars gott á landi, men hann stóð høgt, og run var undir Gøtueidi, nei, tá er ikki so gott á sjónum norð- anfyri, so apostlarnir vóru aftur tiknir til hjálpar. Poul tíðindablaðið 0620 Ein heilsan til Emmu Winther, lækna á 80 ára degnum 4. februar. Martin á Trødni og Pól í Kok fóru á Skarði, og er sagt um hesa ferð, at hon skuldi verða so ógemeina hugtakandi, tí veðrið var so gott. Kavi og klárt, og hevur tú einaferð staðið á Skarðinum ein slíkan dag og sæð tindarnar nomið við tað snj6-kløddu fjallakvirruna, leingist tær aftur til slíka stund. Soleiðis kundi tað eisini bera á. Gongufelagirnir vóru við allan dagin og fylgdu við í hesi læknaligu herferð frá byrjan til end- an. Ikki var altíð so lætt at koma at lendingunum á plássunum norðanfyri, og er dómi um, at lína varð knytt um miðjuna á Emmu og so við fullari ferð inn ímóti og so eitt lop í føvn- ingin á sterkum monnum, sum tóku ímóti. Hetta var ikki gamansleikur, men skuldi dirvi og royndir til at leggja so nógv fyri. Sagt er eisini frá, at umstyringin á einum av bátunum var fyrigingin, so bakkast mátti tann líðilanga veg aftur til Fuglafjarðar. Sigast kann í dag, at tað er gott at henda tíð er farin, men kanska skuldu vit skattað okkara egnu viðurskifti meira enn bara at grenja og njóra. Tolin trívst, og tolin var Emma. Nevnast kann esinin, at á sumrið var tað Marius á Miðstovugeilini, ið førdi hana norður um við S- mannafarinum Miðstovu- bátinum. Hesin bátur varð smíðaður á verkstaðnum hjá Jacob O. Jacobsen í Fuglafirði umleið 1950. Hetta var síðsti bátur, ið abbi Danjal J. Anthoniuss- en í Ansastovu, bátasmiður úr Oyndarfirði smíðaði. Hetta lítla far við ti føgru drotningini Emmu á toftu- bekki er eins vekur sum Afrika drotningin. Hon silgdi millum há trød og grænar viðalundir, men Emma silgdi og gekk mill- um há fjøll, vedurbard og væl tilevnað av hesari rað- festing. Tað var annað be- datt! Ikki so sjaldan gingu Eyðun og dreingirnir henni til møtis á Skarðinum og lættu um hjá henni. Leggj- ast skal afturat, at vanda- leyst var tað ikki at fara um Skarðið, tí tarvurin var ikki altíð so blíður. Onkuntíð vendi hon við aftur og fekk Alexandur Abrahamsen at fáa tarvin burtur frá, so far- vegurin var tryggari. Var tað ikki vindur, kavarok og sjóvarilska, ið darvaðu, var tað „sogar“ tarvurin, ið hon skuldi stríðast við. Ringar bilferðir vóru eis- ini út eftir. Somuleiðis í kavaroki heilt út á Selatrað, og mundi hon hava tað svárt onkuntíð, tí ikki var svøvnurin nógvur. At hava havt vakt eitt heilt vikuskifti, og so tørna til aftur mánamorgun, kundi kennast tungt, men ikki sást tú hetta á Emmu. Hon var tann sama Emma. Áðrenn Emma fekk bil, vóru tað Jógvan Øregaard og Mari- us Petersen, ið koyrdu hana læknagrindi. Tá ið hon hevði keypt sær bil, er vert at nevna eina ferð, sum var frá Fuglafiðri til Funningsfjarðar. Vegurin millum Fjarða var ikki liðugur, so gangast mátti eitt fitt petti til Funn- ingsfjørd. Hon skuldi til Elduvíkar, og var bátur fyri henni her og flutti hana. Men tað gjørdist so ókyrt, at hon mátti ganga inn aft- ur til Funningsfjarðar. Veðr- ið var ikki av tí besta - váta- kavi og vindur. Tá ið hon kom til bilin, hevði hon mist lyklarnar. So til gongu til Skálafjarðar, at fáa onkran har at lyrka hurðina upp. Hetta eydnaðist, men tá hevði Emma fingið bruna í beinið, men tað var eingin góð mamma, sum hjálpti her. Hvussu var og ikki, hon mátti beinanvegin aftur til verka, tí læknaboð var eftir henni at koma út á Skála. Eg hugsi, hetta hevur myndað kvinnuna og lagt eina ál afturat lívsburði hennara, tí var hon okkum so kær, og haldi eg, at med- ferðin bar boð um hetta. Nú tygum røkka tey åttati, er dråttur um Fuglafjardar- bodar. Teimum leingjast at siggja tygum standa i styri- húsinum saman við Pól í Kók, ella hvat halda tygum um varðarnar uppi á Skarði? Har er orðadráttur millum hesar steinsettu gubbar, at ikki ber tað til, at Emma er åttati? - Jú, tað skal sigast teimum, og vón- andi senda teir tygum blíðar tankar, nú hetta runda tal er rokkið. Hjartaliga til lukku á áttati ára degnum. Heilsan Frits Nýggj trygging fyri sjofolk Frá 1. februar verða virknir limir hjá Fiskimannafelagnum og Skipara- og Navigatórfelagnum betri tryggjaðir dt - jr Oli Jacobsen, fyri FF, Ellindur Abrahamsen og Reg- in Nónstein fyri FS & N og Heine Liitzen frá Føroya Livstrygging eru spentir uppá nýggju sjófólkatrygg- ingina, aftan á undirskrivingina mikudagin Feløgini og tryggingin hava í longri tíð havt samráðingar um eina skipan og mikudagin 28. varð undirskrivaður sátt- máli um trygging av sjó- fólki. Avtalan er gjørd ímillum Føroya Lívs- trygging og Føroya Van- lukkutrygging ødrumeg- in, og Føroya Fiski- mannafelag og Føroya Skipara- og Navigatør- felag hinumegin. Avtal- an gongur út uppá, at virknir límir í hesum báðum feløgum fáa lívs- trygging og frítíðarvan- lukkutrygging í eini og somu skipan. Frítíðarvanlukku- tryggingin er teknað so- leiðis, at veitt verður endurgjald fyri vanlukk- utilburðir ið henda tá ið limurin ikki er mynstr- aður. Er limur mynstrað- ur, er hann umfataður av tí lógarkravdu vanlukku- tryggingini hjá reiðarín- um. Limir í omanfyri nevndu feløgum, ið hava heimatrygging, kunnu halda áfram eftir egnum ynski. Verða teir fyri vanlukkutilburði, ið eis- ini er umfataður av heimatryggingini, verð- ur endurgjald veitt frá báðum tryggingunum. Tey sjófólk, ið eru um- fataði av avtaluni, eru sostatt vanlukkutryggj- aði alt samdøgri. Tad sum er nytt i hesi tryggingini er at hon eis- ini umfatar livstrygging. Hetta merkir at um limur doyr, óansæð um orsøkin er skaði ella sjúka, fær eftirsitandi lívstrygging uppá kr. 400.000,- útgoldna skattafrítt. Og sum nak- að heilt serstakt umfatar hendan lívstryggingin eisini, um hjúnafelagi ella sambúgv1 doyr, ti tå verður útgoldið hálv veiting til sjálvan limin. Lívstryggingin er gald- andi bæði í arbeiði og í frítíðini. Tryggingargjaldið verður kravt inn, við at reiðaríið afturheldur kr. 15,- fyri hvgnn mannin pr. dag ið hesin er mynstraður. Aftaná av- mynstring er hann so tryggjaður í 180 dagar, um hann annars ikki mynstrar aftur áðrenn hetta. Hetta er tó treytað av at hann í undanfarna árið hevur verið mynstr- aður í meira enn ein mánaða. Um ikki, um- fatar tryggingin bert í ein mánaða aftaná sein- astu avmynstring Við hesi avtalu er fyrsta stigið tikið til eina heildartrygging, ti ar- beitt verður fram ímóti at útbyggja skipanina so hon umfatar eftirløn, og trygging ið eisini fevnir um óarbeiðsfóri av Nýggjar | TANNPROTESUR Broytingar og umvælingar av gomlum protesum | Kliniskur tannteknikari = BERGUR Á REYNATROÐ Borkuvegur, 620 Runavík TIf. 48480 Opið er mánadag-fríggjadag frá kl. 9-16