týsdagur 3. mars 1998síða 4

4 Figgjarvidurskift- ini hjá teimum lesandi standa ovast á skránni, tá útbúgvingar- studulsskipanin hjá teimum les- andi verður enda- vend á pallborðs- fundi í Utvarps- høllini héskvøld- ið klokkan 19 EIRIKUR LINDENSKON Hóskveldið komandi klokkan 19“ verður pall- borðsfundur í Utvarpshell- mi við evninum útbúgving- arstuðul Tað er Sosialsistiskt Ung- mannafelag, sum skipar fyri fundinum — Tað var á landsfundi hjá Javnaðarflokkinum í Klaks- vík í april í fjør, at vit heittu á Javnaðarflokkin um at pri- oritera tey ungu lesandi hægri, sigur Eilin Jørgen- sen, úr SU Hon sigur, at alt ov lítið hevur verið gjørt við at beta studulsvidurskiftini hjå termum lesandi síðani út- búgvingarstuðulin í 1988 kom á føroyskar hendur Heldur tverturímóti er stud- ulin minkaður, sigur hon tíðindablaðið ” Sosa Pallborðsfundur um útbúgvingarstuðul --Nr. 41 — 3. MARS 1998 Tá blokkstudulin í 1988 avloysti refusiónsskipanina, fingu vit ein føroyskan útbúgvingarstuðul, sum varð hildin at vera betri enn tann danski. Men síðan 1988 er hann bara minkaður, og er nú nógv lægri enn stuðulin er, sum lesandi í Danmark fáa. savnsmynd Nýtt uppskot er á veg Arbeitt verður í løtuni við at gera broytingar í skipan- ini, og er skotið upp at stuð- ulin verður broyttur. Enda- málið er at hækka stuðulin hjá teimum, sum eru yvir 18 ár, meðan hann verður lækkaður hjá teimum, sum eru undir 18 ár. Eisini er skotið upp at bólka útbúgv- ingarnar, og her er tað, at Sosialistiskt Ungmannafel- ag rópar varskó — Hetta ber als ikki til Fólkini eru tey somu, um tey ganga á HF ella um tey ganga á Læraraskúlanum, sigur Eilin Jørgensen. — Vit fegnast sjålvandi um, at okkurt verður gjørt við stuðulsskipanina, tí tann verandi skipan er alt ov ván- alig. Okkara samfelag krev- ur lesandi fólk, og tí er tað eisini skyldan hjá sam- felagnum, at veita hesum fólkum rímulig útbúgving- arkor, heldur Eilin Jørgen- sen — Endamálið við pall- borðsfundinum er sjálvandi eisini at tey ungu lesandi sjálv kunnu seta síni fingr- amerki á endaliga uppskot- ið, leggur hon afturat. Arbeiðsbólkurin situr við pallborðið Við pallborðið situr arbeiðs- bólkurin, sum Eilif Samuel- sen, landsstýrismaður í út- búgvingarmálum setti at gera uppskot til nýggja skipan. Í bólkinum eru: John Rajani, leiðari á Stuð- ulsstovninum, Bjørg Róin, lestrarvegleiðari, Páll Is- holm, umboð fyri LFU. Umframt hesi er eisini Flóv- in Eidesgaard, formaður í MFS og Rói Jacobsen, for- maður í LFU. Pallborðsfundurin er al- mennur, og Eilin Jørgensen væntar, at nógv ung meta upp fyri at vísa sína hugsan um, hvert vit skulu hava eina rímuliga stuðulsskipan ella ikki. Eilin Jørgensen úr SU — Tað ber ikki til at brúka tey ungu sum gíslar, tá vit vita, at samfelagið hevur brúk fyri hesum fólkum Hetta sigur Eilin Jørgen- sen, sum er neyndarlimur í Sostalistiskum Ungma lelag og stigtakan til paii hor h árst riuir ir € hóskveldrð on v niciag vur Druk utbunun fOIK g Kil Cisini skvidu at vena CSandi søn uhg kør Javnbjóðis utbugvingarmøguleikar Málið hjá okkum er, at øll í Føroyum skulu hava javnbj6dismøguleikar til út- búgvingartilboðini - líka mikið hvar í landinum tey búgva, sigur Eilin Jørgensen úr SU, sum héskvøldid skipar fyri pallborðsfundi um útbúgvingarstuðulin — Eg haldi, at vit mugu hugsa víðari. Tá Javnaðar- flokkurin er tann flokkur, ið gongur á odda, tá hugsað verður um trivnað her á landi, so eigur flokkurin eis- Imi at stinga út í kortið, tå tað snýr seg um vidurskift- int hjá teimum lesandi. Eitt er púra vist, at verður einki broytt á hesum øki, missa vit allan ungdómin Eilin Jørgensen vísir á, at føroysk: ungdomurin er nógv afturúrsilgdur, um borið verður saman við les andi- ungdómin kkara grannalondun Føroyingar, sum les Danmark eru hæg terað í mun kkum. I nú fáa tey fría ferðing ein ferð um árið. tey kunnu f vinna 50.000 krónur skatt afritt um árið (Føroyafrå- dráttur) og tey ganga undir donskum viðurskiftum, tá talan er um lestrarstuðul, ið eisini er betur enn okkara. — Vit eru væl vitandi um, at ein betrað útbúgvingar- stuðulsskipan kostar peng- ar. men tað er eins vist, at vit hava ikki ráð at missa tey lesandi, sigur Eilin Jørg- ensen Fyri at lýsa støðuna, tekur hon nøkur dóm Taka vit sum dómi ein sandoying, ella vágamann sum skal til Havnar í skúla Í kn fólkaskúla gongd. hann hevur alt annað g tad veri seg stud entaskulanum, sum havnar maðurin, hann situr við síð una av. M. a. tí, at hansara fíggjarviðurskifti eru verri enn tey eru hjá havnar- manninum. Hann hevur fyri tað fyrsta nógvar ferðaútreiðslur, tí hann av og á skal ferðast millum Sandoynna ella Vágoynna og Havnina. Men harafturat má hann brúka ein stóran part av al- menna studninginum hjá sær til kost og logi. Ein stók mamma er held- ur íkki eins væl fyri, sum vinkonan, sum hon situr við síðuna av í skúlanum. Nú kann tað vera, at henda Mamman hevur heppin at fáa eitt frípláss til barnið hjá sær í einari vøgg ustovu ella í kommunalari dagrøkt. Men veruleikin í teimum kommunum, har út búgvingarstovnarnir eru (og verið so í nógvum ødrum kommun- um vid) er, at tad als ikki eru kommunal ansingar- plåss. — Og tey lesandi fåa ongan framíhjárætt á hesum økinum. Tað er heldur tvørt- urímóti, sambært Almann- astovuni. Tann møguleikin, sum hendan einliga mamm- an so hevur, er at koyra barnið í svarta dagrøkt. Og av tí, at tað kostar henni 1.800 krónur, so kunnu øll røkna út, at hon bert hevur 400 krónur eftir av studn- inginum at breydføra seg og barnið fyri Eilin Jørgensen vísir á, at mong ” dómi sum hesi prógva, at féroyski skúlin ikki er fyri øll - men tað skal hann vera, leggur hon aft urat Hon dregur saman um og Fakta um | útbúgving- arstuðulin Í gamlari tíð fingu før oyingar í útbúgving Føroyum stuðul frá danska statinum - Stat ens Uddannelsesstøtte (stytt SU). I 1988, tá | refusjónskipanin frá danska statinum varð broytt til blokkstuðuls- skipan, var eisini út- | búgvingarstuðulsskip anin broytt. Føroyski | stovnurin, sum stendur | fyri útbúgvingarstuðli num, kallast Stuðuls | stovnurin, og stuðulin verður nevndur Ut bugvingarstudul (stytt US) Danska studulsskij an varð hildin at hava fleiri vansar, og i hetta broytt, tå oyska skipanin varð sett í gildi. Eitt nú var kravið, at øll undir 21 ár fingu stuðul alt eftir hvussu stór nettoinn- tøkan hjá foreldrunum var. Hetta varð broytt í føroysku skipanini so- leiðis, at øll yvir 18 ár | fingu eina og somu | upphædd. Tey, sum vóru undir 18 ár, fingu eina minni upphædd. Munur varð eisini gjørdur á, um fólk búðu heima hjá foreldrum, | ella útibúgvandi. Ein annar aðalmunur var, at meðan tú í donsku skipanini ikki kundi forvinna meira enn ávísa upphædd við síðuna av útbúgvingini, setta føroyska skipanin eingi mørk fyri inn- | tóku. | Sama ár sum før- | oyska skipanin varð | setti í verk, hækkaði | | | | | veitingin frá SU, sum tískil veitti hægri út- búgvingarstuðul, enn føroyska skipani, US. Danska veitingin eru sidani hækkad fleiri ferdir, medan tann før- | oyska veitingin er | | lækkað | l J sigur: Føroysku skúlarnir eru til færri og færri. Stødan elvir eisini til, at ungfólk heldur leita sær av landinum í pro- test ella irritatión mótvegis politikarunum, sum ikki lurta. Trupulleikin er størri, enn bara nøkur grenjandi ung. Stættarmundur er, so tað brakar eftir í. — Málið hjá okkum er, at øll skulu hava javnbj6dis rætt til skúlagongd og út- búgving uttan mun til fíggj- arvidurskifti ella bústað. Sjálvandi tí vit skulu eisini í framtíðini hava ung les andi í Føroyum. Heldur enn at síggja tey ungu sum eina samfelagsbyrðu, skulu vit síggja tey sum eina iløgu í framtíðina Vónandi kann pall borðsfundurin hóskveldið verða við til at fáa politik ararnar at skilja støðuna, sigur Eilin Jørgensen at enda