hósdagur 12. mars 1998síða 4

4 tíðindablaðið SOSANUTN Føroyingar kunnu nu seta pengar i sitt egna oljufelag Hetta er eitt væl gjøgnumhugsad tiltak, sum skal vidka um samfelagsbúskaparliga stóðið, vid at vit sjålvir vera við í tí partinum av oljuvinnuni, sum gevur flest pengar sigur Kjartan Hoydal, nevndarform. í Atlantic Petroleum Í einum sera snotuligum og litføgr- um faldara verða allir før- oyingar bodnir at gera íløgu í Føroya møguligu framtíð í kolvetnisvinnu við at tekna partapening í føroyska fel- agið „P/f Atlantic Petrol- eum“. Ein møgulig føroysk oljuvinna er eitt føroyskt tjóðarmál verður sagt Um týdningin, sum fel- agið hevur fyri føroyskt vinnulív siga stigtakararnir, at teir leggja dent á, at før- oyskt vinnulív eigur at fara upp í møguliga kolvetnis- vinnu undir Føroyum, undir vanligum handilsligum treytum, fyri á tann hátt: „at víðka steðið undir føroysk- um vinnulívi og tryggja, at føroyingar koma at åvirka, mennast og virka i eini kol- vetnisvinnu undir Føroyum - og í altjóða høpi Víðari sigur felagið, at tað við stødi í leiðunum undir Feroyum skal menna seg til eitt fíggjarliga sterkt og í altjóða høpi kappingarført felag innan kolvetnisleiting og åtvinning. Bara føroysk Atlantic Petroleum bjóðar øllum føroyingum at tekna upp til 10 mió. kr. i parta- peningi. Eingin kann fara upp um 20%, og tad er neyðugt at vera búsitandi i Føroyum. Hetta verður gjørt fyri at tryggja, at tað eru føroysk áhugamál, sum eru við í félagnum. Parta- brevini kunnu vera niður í 500 kr. ella multipla. Tekn- ing fer fram til kurs pari Tilboð um at tekna parta- pening skulu setast fram á serstakum tekningarlistum sum liggja alment frammi í størru deildunum hjá pen- ingastovununum kring landið. Tekningarfreistin er 4 vikur at rokna frá 18. mars til 16. apríl í ár og er freistin fyri inngjalding av teknað gi 24 apríl r annars a, at sins verður í lantic Petroleum“ meðan møgu- leikarnir fyri bestu settur trygt verða kannaðir við so høgum avkasti sum møguligt. Í leitingartíðini átekur felagið sær bert av- markaðan váða. Tá útbygg ing og útvinning kemur fyri, luttekur felagið á jøvnum føti við hinar samstarvsfel- agarnar og fær harvið møguleika fyri einum munadyggum vinningi av fløgunum Atlantic Petroleum varð stovnað 11. februar av 18 føroyskum virkjum og ein- staklingum. Samladi parta- peningurin tå var 25,5 mill. kr. Ætlanin er harumframt at tekna 30 mill. kr. i parta- peningi i fríari tekning. Tær 10 mill. kr., sum nú kunnu teknast, eru sostætt ein triðingur av tí, sum ætlanin er at tekna aftrat. Við einum partapeningi uppá SS mill. kr. verður tí talan um eitt sera sterkt felag frá byrjan. Kjartan Hoydal, nevnd- arformaður i Atlantic Petro- leum sigur, at teir halda hetta vera hóskandi upp- hædd hjå føroyingum at fara inn vid einum avmark- aðum parti í eitt útlendskt oljusamtak ella at gera av- markaðar avtalur við fleiri samtøk. Tað veldst so um, hvat ein finnur fram til er skilabest at gera fyri før- oyska felagið. Enn er so einki avgjørt í so máta. Kjartan Hoydal sigur, at tað hevur týdning, at felagið skal kunna klára seg sjálvt uppá sínar egnu kapital- inntøkur í eini tid, har tað ongar pengar tjenar, og so- leiðis at ein ikki kemur illa fyri tá. Og kemur tað til eina út- vinning, so skal tú eisini vera førur fyri at reisa tann eyka kapitalin, sum tá skal til, út frá stovnsfæ tú tá hev- ur. Ein hevur so lagt seg á, at 55 mill. kr. verða nóg mikið til tað Kjartan Hoydal sigur, at hetta er eitt tilboð til allar føroyingar um at taka lut í komandi møguligu olju- vInnuni Samband vid samtøk Felagið hevur til endamåls at leita eftir og útvinna kolvetni. Felagið fer ikki inn í frålandavinnuna ann- at minka nisvinnuna. Fyri um váðan og skapa møgu- leikar fyri at virka í hesi kapitalkrevjandi vinnu, fer felagið at taka upp samband við oljusamtøk, við tí í hyggju at fáa til vega eina nøktandi samstarvsavgalu. Ferlaið fer at leggja dent á, at avtalan gevur møguleika fyri at menna førleika, vitan og tøkni innan kolvetnis- vinnu í føroyskum vinnu- lívi. Hvat slag av samar- beiði talan verður um og hvønn ein skal samstava við dugir Kjartan Hoydal ikki at siga í dag. Tað eru summi fólk, sum meina, at ein kann fara upp í fleiri feløg og onnur, sum halda, at ein má hyggja eftir einum felag ella samtaki. Hver loysn verður vald hevur so eisini nakað at gera við, hvat slag av avtalu tú ynskir tær. Kjartan Hoydal vísir á, at onnur feløg, sum vilja vera vid i Føroyum, skipa seg i samtøk. Feløgini ganga ikki aftur í hesum samtøkum, tå talan er um eitt ávíst øki. Her er talan um at savna kreftirnar og at fordeila váðan. Kjartan Hoydal sigur, at føroyingar mugu vera partur av samtaki fyri at fåa ta ekspertisuna, sum er neydug fyri at vera vid i útviklinginum. Tí er umráðandi at vera við frá byrjan. Felagið má vera klárt, áðrenn fyrsta út- bjóðing verður. Tá má fyri- liggja ein ella onnur avtala við útlendsk oljufeløg. - Vit vita enn ikki nóg væl, hvat vit vilja. Men tað má metast út frá ynskinum um at vera við í vifnunt og at vera við uppá vanliga kommercieller treytir. Oheppin kritikkur Kjartan Hoydal heldur ann- ars, at tann kritikkur, sum hevur verið vendur móti til- takinum í fjølmidlunum, hevur verið sera órættvísur, tí hann leggur seg meira eftir tí, ið ein trúði felagið var, enn tað í veruleikanum er. Víst varð á, at felagið skuldi hava valt eitt ávíst félag, og at ein eisini hevði bundið sjálva frálandavinn- una til felagið. Hvorki av hesum hevur hald í veru- leikanum Fyri at tryggja sær, at rætta upplýsingin um felag- ið kom út til øll húski í Føroyum varð tí avgjørt at senda eina faldara til hvort hús. Ætlanin er at menna før- oyska oljufelagið sohvørt við m.a. at seta ein stjóra og at seta fólk, sum í sam- starvsavtalum kunnu fáa ta ekspertisu, sum felagið hev- ur tørv á. Í fyrstu atløgu verður ikki talan um nakað stórt tal av fólki, men ein má kunna dekka tey fakgki, sum eru neyðug fyri at kunna byggja eitt føroyskt oljufelag upp frá botni av. Nokk av kapitali Kjartan Hoydal er annars ikki samdur við tey, sum halda, at eitt slíkt oljufelag fer at drena kapital, sum annars kundi verið brúktur aðrastaðni í samfelagnum. -Tað er skeivt hugsað. Eg haldi, at tað er ivaleyst av kapitali i Føroyum. Tað eru bara ikki nóg nógv projekt, sum kunnu geva tað avkast, sum fólk vilja hava. Kjartan Hoydal vísir tvørturímóti á, at við at seta pengar í eitt føroyskt olju- felag, so er talan um eina víðkan av tí búskaparliga grundarlagnum hjá Føroy- um og sum kann geva eitt avkast, um tað veruliga eydnast. Veruleikin í før- oysku fiskivinnuni í dag er jú beint tað øvugti: ov lítil kapitalur og ov lítið avkast. Stór avbjóðing Kjartan Hoydal, sum annars vanliga hevur verið identi- fiseradur við fisk og fiski- vinnu, heldur nýggja nevndarstarvid vera eina stóra avbjóðing, og kanska nettup tí, at talan er um annað enn fiskivinnu. -Eg haldi tað er sera spennandi at síggja vinnu- lívið sjálvt taka seg saman og gera eitt gjógnumhugsað tiltak. Tað hava vit ikki ov nógv av í Føroyum. Vit hava sera lítið av samstarvi millum fólk í eini ávísari Nr. 48 — 12. MARS 1998 vinnugrein, og vit hava sera lítið av samlaðum tiltøkum. Tað heldur Kjartan Hoyd- al vera sera áhugavert og tiltakið hevur tí = eisini rós uppiborið. Tað er partur av einum sunnum útviklingi. Nevndarformaðurin í At- lantic Petroleum sær heldur einki skeivt í tí, at tað í Føroyum verða tikin stig til fleiri privat oljufeløg og møguliga eisini eitt alment felag. Tað er so eisini ein spurningur, hvat tey stóru oljufeløgini fara at siga, hvat samband tey vilja hava og um tey vilja hava nakað slíkt. Hetta vita vit ikki sum er. Kjartan Hoydal vísir á, at eitt føroyskt oljufelag kann ikki standa einsamalt. Tað má vera í einum samtaki ella hava samband við stórri feløg fyri at kunna yvirliva. Ræður um at velja rætta felagið -Kann ein nú rokna við, at oljufeløgini fara at yv- irbjóða hvørt annað fyri at fáa samstarv við tykkum? -Vit hava sama trupul- leika sum Oljufyrisitingin hevur. Tað mest umráðandi fyri okkum er velja tað fel- agið, sum er best og hevur bestu møguleikar fyri at finna olju undir Føroyum. Tað hevur stórri tydning enn at fáa ta bestu avtaluna. Og tað verður tann metingin, sum verður tann torførasta at gera. Eitt nú at finna út av, hvussu tryggar meting- arnar hjá teimum ymsu fel- øgunum at finna olju eru. Kjartan Hoydal sigur, at í princippinum er trupulleik- in hjá tí almenna og einum privatum føroyskum olju- felag tann sami. -Tær almennu Føroyar vilja gjarna hava eina olju- vinnu í gongd. Og tað vilja vit eisini. Tað ræður tí um hjá okkum at vera við, har tað eru bestir møguleikar at finna olju. Skilagóð fyrireiking Snotuligi faldarin, sum Stephansons Hús hevur gjørt og sum nú fer í hvort hús Kjartan Hoydal hevur fylgt sera væl við gongdini í olju- málinum hesi seinastu árini. Hann heldur, at arbeiðið, sum er gjørt til at fyrireika okkum til eina oljuvinnu, hevur verið sera skilagott, vælgjøgnumarbeitt og gjøgnumhugsad. - Tad skuldi verið eitt gott grundarlag, og tað er nógv hjálp í at lesa frágreiðing- arnar frá Oljuráðleggingar- nevndini ætlar tú tær at hava nakað við olju at gera Hann heldur annars ikki, at tað er nakað í frágreið- ingini frá ORN, sum sigur, at tað ikki er skilagott at fara undir at gera eitt føroyskt privat oljufelag. -Tað, sum tú fær fatan av við at lesa frágreiðingarnar, er, at nevndin væntar ikki, at nakar klárar tað. Tí haldi eg, at fólk áttu at tikið hetta positivt, nevniliga at tú ikki hevur brúk fyri landskassa- stuðuli og ikki krevur, at alt er fyriskipað av tí almenna, men at tað er vinnan sjálv, sum stendur fyri. Hetta er nakað av tí mest positiva, sum eg havi upplivað í nógv ár. Hóast Kjartan Hoydal alt sítt lív hevur tikist við fiski- vinnuspurningar, so heldur hann, at oljuvinnan kann vera ein sera spennandi av- bjóðing fyri føroyingar. -Sum í øllum øðrum eru eisini her nógvir vansar. Men kann tað koma hartil, at vit kunnu víðka tað sam- felagsbúskaparliga stødi við sjálvir at vera við í tí part- inum, sum gevur mest pengar, so er nakað vunnið. Avleiðingarnar mugu vit eisini taka upp. Men kann henda gongdin gera, at summar fløgur í Føroyum verða at kasta meira av sær enn tær vit hava í verandi høvudsvinnuni, so er nógv vunnið til samfelagið