fríggjadagur 13. mars 1998síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 49 — 13. MARS 1998 Fólkatingsvalið: Ongar veljarakanningar passaðu Tað. sum sá út til at fara at verað ein sigursgongd av teimum stóru fyri teir borgarligu í Danmark, £ gjørdist av sonnum ein marra, sum teir koma at minnast í langa tíð framyvir. Tann stóra framgongdin hjá Vinstra hvarv og formaðurin í Konservativa flokkinum er nú ikki umdømisvaldur men eykav aldur tingmaður » SVEINUR POULSEN Ikki gongst altid, sum prest- ur prædikar, sigur ordatak- id. Og tad mugu borgarligu flokkarnir í Danmark sann- að, nú valid er av Veljarakanningarnar und- an valinum vístu, at teir borgarligu stóðu ul ein greiðan sigur. Minnið enn eina viku undan valinum sá enntá út til, at teir borgarligu fingu ikki færri enn 93 ting- menn, meðan stjórnin og stuðulsflokkar hennara bert fingu 82 tingmenn Henda støda hevði sett formannin í Vinstra-flokk- inum forsætisráðharra sessin, og sigast má at vel jarakanningarnar vórðu tiknar í álvara. Eisini í Føroyum Her søgdu bæði løgmaður og Jóhannes Martin Olsen, at nú sá tað endiliga út til, at Uffe gjørdist statsminist- ari, og tí høvdu teir fegnir vilja fi fingid annan mannin å danatingið Men, mongum brestir ætlan Hvergin teirra fekk nakað at gleða seg yvir valkvøldid, og sum valdagurin leið, gjørdist í Danmark alt greiðari, at valið fór at verða nógv meira spennandi enn nakar hevði droymt um dum er sig Haar e rur at xit- polls eisini i Danmark valdagin. Henda kanning vendi upp og nidur upp å allar velj- arakanningar sum gjørdar vóru frammanundan Nu så nevniliga ut til, at stjørnin får at vinna valid. Og so varð Ti tá seinastu atkvødurnar vóru taldar upp, vísti tað seg, at stjórnin hjá Poul Nyrup Rasmussen og stuð- ulsflokkar hennar akkurát høvdu togað seg framum — å sjålvari mållinjuni Teir fingu 88 tinglimir, meðan borgarligu andstødu- flokkarnir bert fingu 87 tinglimir Hetta merkir so aftur at teir norðuraltlantisku ting- menninir kunnu gerast tungan á vågskålini Í Grønlandi varð ein borgarligur og stjórnarsinn- aður valdur, og úrslitið í Føroyum kenna vit Danski Fólkaflokkurin stóri vinnarin Stóri vinnarin av danska valinum gjørdist Dansk Folkeparti. Fyri góðum ári fór Pia Kjærsgaard úr Framburðs- flokkinum og stovnaði sín egna flokk, Dansk Folke- parti. Flokkurin, sum er kendur fyri sín harðrenda útlend- ingapolitikk fekk 7,4% av atkvødunum og 13 ting- menn valdar Pia Kjærsgaard segði, at hon var sera fegin fyri úr- g hon segði visti, at tað var etsint, y 1 Li , N IPOHTKKUMN sum sinnini í Danmark men at hinir flokkarnir vóru ov bangnir at taka málið upp í valstríðnum. Og tað vóru teir revsadir fyri, segði Pia Kjærsgaard. Gamli flokkur hennara misti harafturímóti 4% av atkvødunum og hevur nú bert 2,4% av atkvødunum. Fyri tað fekk flokkurin 4 tingmenn. Millum teirra er tann í Føroyum so kenda Kirsten Jacobsen Socialdemokratarnir ngu fram ey seinastu nógvu valini hevur danski jav naðarflokk- urin havt stórar trupulleikar. Teir hava mist atkvødur við hvert val, og sambært veljarakanningunum hesa- ferð sá út til, at so skuldi verða aftur hesaferð. Hendi tað, so varð spurn- artekin sett við Poul Nyrup Rasmussen, sum leiðara í flokkinum. Men úrslitið av valinum ger óivað at hann situr tryggari í hesum sessi, enn hann gjørdi áður. Socialdemokratarnir fingu eina framgongd uppá 1,4% og fingu ein tingmann afturat. Teir hava sostatt 63 tingmenn, ístaðin fyri 62. Men fyri Jytte Hilden, granskingarráðharra, heyði vali sín kostnað, tí hon varð ikki afturvald. Hin stjórnarflokkurin, teir Radikali Vinstri misti harafturímóti 0,7% av at- kvødunum og hava nú 7 tinglimir. Eisini teirra rådharrar fingu piskin at føla Mentamålarådharrin, Ebbe Lundgård, slapp held- ur ikki hesaferð mn um Poul Nyrup Rasmussen kann seta seg aftur í forsætisráðharrastólin eftir vali fólkatingsgáttina. Heldur ikki undirvísing- armálaráðharrin, Ole Vig Jensen, varð valdur inn á ting hesaferð. Fyri báðar teirra má tað takast sum ein misålitisvått- an. Teir hava, hver á sínum eki, havt ymisk uppskot frammi, sum hava elvt til ógvisligt kjak. Og tað hevur óivað gjørt sítt til, at teir ikki komu innaftur. Konservativi flokkurin fekk ein lúsing Tann heilt stóri taparin í danska valinum vóru teir konservativu. Flokkurin hevdi undan valinum 27 tinglimir, men nú valið er av, eru bert 16 eftir. Hetta seinasta árið hevur, alt sum tað er, verið ein marra fyri flokkin. Fyrst gjørdi tåverandi leidarin, Hans Engell tad óbótagerð, at koyra fullur og renna á. Hann tók avleiðingarnar av hesi ger og fór frá, men royndi alt hann kundi at fáa ein av sínum egnu í leið- arastólin, men onki hjålpti. Anne Birgitte Lundholt tapti dystin móti Per Stig Møller, sum gjørdist floks- leidari. Men tad gekk ikki meira enn ein vika, fyrr enn tad kom undan kavi at eisini hann hevði ein dóm fyri rús- drekkakoyring Men tað var ikki nóg mik- ið við tí Hann hevði logið fyri fjølmidlunum um hending- mi Hesar óhepnu hendingar hava spælt nógv inn í velj- arakanr gjørdar ngum sum sum leiðari í flokkinum, utt an at tað tó varð váttað av nøkrum Klandur í politiskum flokki spælir ongantíð væl av og sigast má, at veljar- arnir hava givið flokkinum ein syngjandi lúsing til hetta valið. Fleiri av fremstu fólkum í flokkinum vórðu ikki aft- urvald. Teirra millum varð Kent Kirk, úr Esbjerg, og valkvøldid var ivið um, hvort Pia Cristmas Møller var afturvald ella ikki. Hjå formanninum Per Stig Møller gjørdist valid dupult marra. Tí ikki nóg mikið við, at flokkurin misti nógvar menn. Hann var sjálvur um at gerast ein teirra sum ikki varð aftur- valdur. Men hann datt inn um Flokkur Socialdeomkratiet Radikale Ventsre Dansk Folkeparti Kristelig Folkeparti Venstre Fremskridstpartiet Enhedslisten Úrslitið av danska fólkatingsvalinum Upptaldar atkv.: 100% Veljarar: 3997297 Valluttøka: 86,0% Prosent Broyting Ting- i % menn 36,0 14 63 3,9 -0,7 7 - 6,7 16 Konservative Folkeparti 8,9 Centrum Demokraterne 4,3 1,5 8 Socialistisk Folkeparti Demokratisk Fornyelse —————— 13 02 13 74. 74 15 25-07 4 03 03:0 240 07 42 24 -40 4 27: -04 S. | Talvan vísir úrslitið av valinum í Danmark. tinggáttina, sum eykavaldur tingmaður, og sum skilst vóru tað nakrar fáar atkvød- ur sum góvu honum sessin. Um tað fær avleiðingar fyri hann sum formann er óvit, men tað kann væl hugsast. Uffe Ellemann-Jensen var skuffaður Formaðurin í Vinstra, Uffe Ellemann-Jensen var skuff- aður av úrslitinum. Royndur sum hann er, lætst hann hava stórri åhug- að fyri at tosa um at hann skal verða abbi hverja løtu, enn at tosa um valurslitid, men tad kom tå seinni. Hann segði, sum var, at tá stjórnin høvdu fingið fleiri tingsessir enn teir borgarligu, so hevði stjórnin vunnið Hann helt tó at tað var í so tidliga at ynskja stjórnin! tillukku valkveldið, tí úr slitið úr Grønlandi var ikki greitt tå Tað er tað haraftur ímóti nú, og tað er stjórnin hevur vunnið valið Uffe Ellemann-Jensen segði stutt eftir, at nú for hann at tosa við flokkin um sína stóðu, og legði harvið upp til, at hann møguliga fer frå sum formadur i flokk- inum. Tad er sjålvandi alt ov tidliga at tosa um tad enn, men hendir tad, so er lagt upp til strid um hvør skal verða eftirmaður hansara. Tveir sum ógvuliga fegn- ir vilja seta seg í hansara stól eru Anders Fogh Ras- mussen og Peter Brixtofte, sum báðir hava royndir sum ráðharrar í ryggsekkinum. Men tað er ongin orsøk til gitingar um tað enn. Grumsut íólkati Nú skal so fólkatingið aftur til arbeiðis. Poul Nyrup Rasmussen heldur fram sum stjórnar- leiðari og sambært donsk- um tíðindastovum, hevur hann nýggja ráðharralistan kláran. Stjórnin hevur meiriluta, tá tinglimirnir hjá SF og Eindarlistanum verða taldar við, og spurningurin er so hvat CD ger. Mimi Jakobsen segði áðr- enn valið, at tey fóru at vísa á ein borgarliga stjórnar- leiðara, um farið varð til drotningina eftir valið, men hetta verður av ongum nú. Og so broytti flokkurin aftur stóðu tí nú ætlar hann at royna at ávirka stjórnina so nógv sum hann kann. Á hvønn hátt CD ætlar at gera tað er óvist, men teir hava fyrr sagt at verða teir stuð- ulsflokkur hjá stjórnini, so er tað fyri at verða mótvekt móti vinstraflokkunum. So er spurningurin, um Poul Nyrup vil samstarva við ein flokk. sum fyrr stutt ari tíð síðani hevur da honum avvist at stu