leygardagur 21. mars 1998síða 2

k ri, uppseting og prent: Jens Vang Sosialurin Lysingar og søla Ár r 26, A y r og : rgjavegur 26, Argjum Jonhard Hammer Postadr: Postsmoga 76, 110 Térshavn Telefon: 11820 Telefax. 14720 e-mail: post& sosialurin.fo Logmaður gamblar við Føroya framtíð Oddagrein UM somu tíð sum formaður javnaðarfloksins og nýggj- ur fólkatingsmaður ger skyldu sína mótvegis Feroyum við at gera danska forsætisráðharranum greitt, at hverki hann ella nakar annar í Foroyum, fer at góðtaka eina fyri Føroyar vånaliga avtalu um bankasølu og skuld, so hevur Føroya logmaður sett alla lagnu lands- ins uppå spæl NU løgmadur er kroystur i sinum egna flokki hevur hann valt at brúka våpn sítt at útskriva val. Hetta ger hann bert tríggjar dagar undan landsfundinum í sínum egna flokki. Hann hevur leingi vitað, at stór ónegd er millum hansara egnu við hansara leiðslu í Tinganesi. Fyri okkum sær tað út til, at bridgespælarin Edmund Joensen hevur tímað alt hetta væl. Hetta er ikki nakað, sum bråddliga er íkomið. Hann hevur vitað um ætladu „kvettroyndina“ í sínum egna flokki leingi, og hevur tí eisini sett út í „kortið“ fyri lagnari tíð síðani. Fyri at fáa optimalt burtur úr sínum útspæli hevur hann lagt hetta beint undan landsfundinum OG ikki kann sigast annað enn, at hann hevur fyrir- eikað seg væl. Fyrsti trumfur hansara var at útskriva val. Næsti trumfurin var at taka seg aftur sum sam- ráðingarleiðara við danir men framvegis verða sitandi sum legmaður. Triðja trumfin spælir hann so út á landsfundinum. Tá fáa sambandsfólk at vita, at vraka tey hann, so eru tey eisini atvoldin til, at einki kemur burtur úr nøkrum samráðingum við danir. Men við at velja hann aftur til formann, so hava tey givið honum tað álit, sum skal til fyri at hann longu komandi mána- dag kann ringja til Poul Nyrup Rasmussen og krevja fund sum skjótast ENN ein trumfur legmans er fyrningarfreistin. Tað er ikki av tilvild, at valið er útskrivað at vera sama dag, sum fyrningarfreistin í bankamálinum gongur út. Við hesum trumfinum í hondini kann legmaður sannføra sín vilsta sambandsskara um, at við at geva sær fult mandat, so vil hann eisini lova, at hann sum løgmadur fær eina avtalu við danir, áðrenn fyrningarfreistin er úti, og tvs. áðrenn valið. Hetta skal so kunna savna sambandsflokkin, sum so skal kunna fáa æruna fyri at hava greitt bankamålid LØGMADUR fer so eisini at siga sínum sambandsskara frá, at hesin hevur valið millum seg (tvs. sambands- flokkin) eila javnaðarflokkin. Ti við at seta seg sterkan inn aftur í samráðingarleiðarasessin við danir, fer tað at taka luftina úr ballónini hjá Eidesgaard. Uppaftur ein trumfur hjá legmanni vil so vera tann at seta so mikið stór krøv til Nyrup, at hesin fer at seta seg uppá bakbeinini. Tá kann sambandsleiðarin so vísa á, at javnaðarformaðurin fekk einki burtur úr fundi sínum við Nyrup TAÐ kann væl vera nakað soleiðis , at royndi kort- spælarin Edmund Joensen hevur hugsað sær „for- lebið“. Hann hevur bara gloymt, at tað hann er farin í holt við er einki minni enn ein russisk roulette, har bæði hann sjálvur, sambandsflokkurin og alt Føroya fólk eru í vanda at liggja eftir á, tá avtornar. Men vinnur Edmund slagið, so er greitt, at Bjorn á Heygum fer at fylgja í fótafetunum á Finnboga Arge. Og tá kann leg- maður lena seg afturá og siga: hvat segði eg - vit hava ikki brúk fyri fólkafloksmonnum í sambandsflokk- I nd Joensen hevur fyrr spælt kort sini væl kki nokk at vera dugnaligur kortspælari Tå ni hava eydnuna vid tær. Men at gambla við Førova framtíð fyri at kunna varðveita sitt politiska sess er einki minni enn ábyrgdarloysi. Um somu tíð frætta vit fri Nú var onga! n Eidesgaard og Nyrup in við hesum at gera eina avtalu ð gera. Eidesgaard hevur hverji minstakrøv førovingar Nyrup ikki fer at liva upp til indir g Eidesgaard hava skrivað Sosialurin Jórn Astrup Hansen, stjóri í Fóroya Banka, greiðir frá gongdini í bankanum Er samfelagsstødan våna- lig, so verda burturlegging- arnar móti tapi stórri. I 1992 og 1993 vóru burt- urleggingar gjørdar fyri uml. 4 mia. krónur. Tað var metingin tá, men tað hevur víst seg, at ein partur av teimum ikki skuldi verið burturlagdur Men tað er so lætt at vera eftirklókur. Síðan 1994 hevur bankin inntøkuført áður gjørdar burturleggingar fyri uml 390 mió. krónur, og tað sæst sjálvandi á úrslitinum. Men, sigur Jórn Astrup Hansen: — Síðan 1990 hava Sjó- vinnubankin og Føroya Banki avskrivad 3,9 mia. krénur. Og hesar koma ong- antíð aftur. Tær eru mistar. Hvussu verður so við bankanum, um samfelagið Br (Mynd: Jens Kr. Vang) kemur í eina líknandi kreppu? — Eftir okkara meting er ongin vandi fyri at bankin fer nakran veg. — Bankin er nógv betri fyri nú enn hann var tá. — Allar tær avsetingar, sum skuldu gerast, eru gjørdar, og vit vísa eitt nógv stórri varsemi enn gjørt varð tá. — Harafturat er likviditet- urin hjá bankanum munandi betri enn hann var í byrj- anini av 90-árunum. Sol- vensurin hjá bankanum er uppá 33,5%, og tað er mun- andi betri enn hann var. Í teimum gomlu bankun- um var ikki síður at seta pening í virðis- og lånsbrøv. Peningurin sum kom til landið varð læntur út fyri eina hægri rentu í Føroyum, enn teir kundu fáa á penga- hoknaður Tann flokkurin, sum átti allar loysnirnar og segði seg kunna avrigga øll politisk mál við eini handavending á vári 1994, er nú hoknaður og hevur í ótíð biðið veljar- an loysa seg frå åbyrgdini. Sambandsformaðurin tá, løgmaður í dag, segði, at hann kundi skipa samgongu áðrenn ólavsgku eftir valið 1994. Hvussu gekst? Hann hevur skipað einar fimm ymiskar samgongur í 3 1/2 ár. Og nú skrivar hann út nyval, tí hansara egnu eru við at koyra hann frá sum formann fyri Sambands- flokkin. Hvat leggja vit nnur.í tað? Einki! Tað er eingin haldgóð orsøk til løg- sval nú, at sambands- vilja av vid harra Joen- sen sum formann Og stemmuslúkarir sigur seg ikki hava tíð til at vera løgtingsmadur? Hvi man tað nú vera? Hevdi hann havt betri tíð, um hann fekk formanssessin í Sam- bandsflokkinum??? Livst so spyrst! Ilsinnisglepsini i Dimma- lætting 18. mars 1998 móti nyvalda félkatingsumbodi okkara um at halda fingrar- nar burtur, tí løgmaður og landsstýrið skulu taka sær av øllum trupulleikum við Danmark, siga ikki so lítið um hendan sjálvuppgjørda samfelagsrevsara, ið einki fekk av skafti í 3 1/2 ár av tí, hann kundi avgreiða áð- renn valið 1994, eftir sum hann sjálvur segði Hvar eru nú landsstýrið og løgmaður, sum skulu av greiða alt? Løgmaður hevur skrivað nýval út í ótíð Foroya Banki gott ár Hetta er framhald av grein ini á síðu 2 marknaðum aðrastaðni, og hesin politikkur gav at bíta seinni Utlånsprosentini í bank- unum vóru langt omanfyri 100, og hetta er nakað sum økir um tapsvandan. Tá bankarnir fóru á húsa- gang í 1992 og 1993 og allar avsetingarnar vórðu gjørdar, so fingu teir sam- stundis tilførdan nýggjan kapital. Ístaðin fyri at gera sum í „gomlum døgum«, at læna allan peningin út, so er ein stórur partur plaseraður í virðis- og lånsbrøv. Tað vil siga, at bankin hevur møguleika at økja um likviditetin eftir stuttari tíð, við at selja virdisbrøv. Og tað gevur ein neyð- ugan tryggleika. Eginognin nú uml. 1 mia. krónur Men útlánini standa ikki í stað, hóast broyttan poli- tikk. Seinasta ár vuksu útlánini góðum 10% til knappar 2,2 mia. krónur. Samstundis vuksu innlán- ini við uml. 6% til 3,1 mia krónur. Eginognin hjá bankanum er nú 828 mió kr. Tað vil siga, at síðan bankin varð samanlagður, er eginognin økt úr 279 mió. krónum til 828 mió. krónur. — Og pengarnir eru har, sigur Jórn Astrup Hansen. 167,5 mió. til eigararnar Leiðslan í bankanum heldur at eigararnir skulu merkja, Sambandsflokkurin útseting av samráðingum og av fyrningarfreistini í bankagøluni í Danmark, tí vit føroyingar er óarbeiðs- førir. Er tað gott??? Og sambandshøvdingin í Danmark, Uffe Ellemann, hvar er hann? Jú, hann hex r af KI scr attur s i" lei at tað nú gongur væl hjá bankanum. Fíggingargrunnurin hevur sett nógvan pening í bankan og partapeningurin var uppá 250 mió. krónur. Hetta verður hildið at verða í meira lagið, serliga tá hugsað verður um, at bankin í framtíðini skal til at gjalda út vinningsbyti. Tí er skotið upp at minka partapeningin við 75 mió. krónum og henda uphædd verður útgoldin til kurs 200. Harafturat verða 10 % út- goldin sum vinningsbyti og tad svarar til falt 17,5 mi6. krónur. Tað vil siga, at Fígging- argrunnurin (Landskassin, blaðm.) fær útgoldið 167,5 mió. frá bankanum. Jórn Astrup Hansen sigur, at tað í byrjanini var rætt at hava stóran partapening, tí reservarnir vóru so smáir. — Men nú er eginognin komin upp å 828 mi6., og framyvir skal vinningsbyti útgjaldast. — Um partapeningurin er 250 mió., so merkir tað at vit skulu útgjalda 25 mió. krónur í vinningsbýti. tað meta vit er í meira lagið, serliga tá vit hyggja eftir kappingarneyta okkara, Sparikassanum, sum einki vinningsbýti skal av við. — Tað merkir í stuttum, at vit skulu forvinna einar 40 mió. krónur bara fyri at verða á jøvnum feti við hann. Aðalfundurin hjá P/F Før- oya Banka verður í apríl. Hetta vóru hetjurnar fram til 11/3-98, sum skuldu bjarga Føroyum. Nú renna teir allir undan ábyrgdini. Hvar er Sambandsflokk- urin álítandi í dag — teir klandrast so innanhýsis, at teir fáa ikki stýrt landinum, men at niðurgera aðrar, tað kunnu teir. Men slík niðurgerðan av ødrum — t.d. Javnaðarflokk- inum — og misteinkilig- gerðan av javnaðarfor- manninum, sum sambands- bjørnin kemur við í Dimma- lætting 18/3-98, loysir ikki okkara trupulleikar, tvørtur- ímóti. Tó Føroya fólk man hava lisið skriftina á vegginum Sambandsflokkurin hevur ikki verið tað, hann segði seg vera í 1994, so langt í frå, tiverri Birgir Mohr - | ||—|—