týsdagur 24. mars 1998síða 11

Nr. 56 — 24. MARS 1998 tíðindablaðið ; 11 Hevur í ólukkumát SA B rakt tey veikastu mm a Nevndin í Føroya Arbeiðarafelag beint eftir aðalfundin leygardagin: F.v. Kári Jacobsen úr Vági, Marius Clementsen av Sandi og Elias Hansen, næstformaður av Skála. Við endan situr Ingeborg Vinther, formaður. Og síðani eru tað Georg Hansen úr Miðvági, Símun Abrahamsen úr Fuglafjørdi og fremst h.m situr Tana Kallsoy av Eiði. Tey sjúku og tey gomlu, tey lág- løntu og tey í ALS, tað eru tey, sum á øllum økj- um bera prísin fyri tann politikk, sum verður fórd- ur og tað átalar Føroya Arbeið- arafelag harðliga Ak! BERTHOLDSEN Á sínum fjølmentasta aðal- fundi nakrantid, fekk neyndin í Føroya Arbeið- arafelag fullan stuðul fyri tað arbeiðið, hon hevði gjørt. Hetta kom eisini til sjóndar í nevndarvalinum, tí øll sum stóðu fyri vali, vórðu aftuvald. Í ár stóðu næstformaðurin og tríggir nevndarlimir fyri vali. Einasta, sum ikki varð afturald, varð Hildibjørg Brattalíð av Tvgroyri. Men hon vildi ikki verða aftur- vald og stillaði tí ikki upp- aftur. Fyri hana varð Mar- ius Clementsen valdur, hann hevur verið tiltakslim- ur. Annars varð Elias Hansen afturvaldur til næstformann, og hini trý, sum vóru aft- urvald, vóru Símun Abra- hamsen úr Fuglafjødri, Tana Kallsoy av Eiði og Georg Hansen úr Miðvági. Næsta ár standa formað- urin og tveir nevndarlimir fyri vali. Fyrsti tiltakslimur er Randi í Jógvansstovu í Lor- vík, annar tiltakslimur er Karla Einarsson í Runavík og triði tiltakslimur er Hild- ibjørg Brattalíð á Tvøroyri Mótmæla harðliga Sum tað onkuntíð er hent fyrr, gjørdi aðalfundurin í ár av at orða eina yvirlýsing. Í yvirlýsingini verður nomið við ymisk, átrokandi mál, sum FA heldur hava so stóran týdning, at tey hava uppiborið ngkur orð á vegnum og hon vendir sær í høvudsheitum ímóti pol- itiska myndugleikanum. Men eisini Føroya Fiska- virking fær eina ålvarsliga åbreidslu frå Ingeborg Vinther og hennara fólki. Yvirlýsingini varð ein- mælt samtykt Í henni staðfestir aðal- fundurin í FA, at hóast fiski- skapurin er øktur seinastu árini, hevur tað ikki ført við sær meiri arbeiði á landi, heldur tvørturim6ti Aðalfundurin átalar harðliga, at almennu mynd ugleikarnir onki munagott gera fyri at forða fyri, at fiskurin fer óvirkaður av landinum við teirri avleið- ing, at arbeiðsloysið í fiski vinnuni á landi, sum er okk- ara primervinna, alsamt veksur, sigur FA. Setir forðingar í vegin Tey átala eisini at Føroya Fiskavirking ikki hevur víst viljað til at lata øðrum tey flakavirki, sum standa tóm kring landið, hóast Fiska- virking kundi hjálpt til, at arbeiði aftur kundi verðið skapt á teimum plássum, har ið hesi virki standa tóm Føroya Fiskavirking setir so hardar treytir fyri at lata ørðum virkini, at tað forðar teimum framtaks- hugaðu kreftum, sum kundu skapt arbeiði til nógvar, vinnuførar hendur. — Heitt verður tí á leiðsl- una í Føroya Fiskavirking um at hjålpa til so at onnur kunnu yvirtaka tey virki sum nú standa tóm, hetta til til frama fyri landi og fólki okkara Tey lågløntu fingu ongan lætta Aðalfundurin hjá FA átalar eisini harðliga at Føroya Landsstýrið og Løgtingid ikki hava veitt teimum lág- løntu á landi sama skatta- lætta sum veittur er øðrum løntakarum. Víst verður í hesum sam- bandi á, at tey, sum arbeiða í fiskivinnuni á landi, hava bara ALS at dúva uppá — Og við teimum skerj- ingum, sum støðugt verða framdar í rættindunum at fáa lén frá ALS, er hesin løntakarab6lkur sera illa fyri fíggjarliga. — Og tað er átaluvert, at Aðalfundur '98 politiski myndugleikin ikki hevur hesum bólk sama skattalætta, sum aðrir løntakarabOlkar hava fing ið veitt Skejing í ólukkumát Føroya Arbeiðarafelag mót mælir eisini harðliga ætlan- inum hjá teimum borgarligu flokkunum at seta arbeiðs rætt á stovn í Føroyum Hetta er enn ein roynd at gera mun á ymsum sam felagsbólkum og tað fer í ólukkumát at skerja grund leggjandi, demokratisk rættindi hjá fakfelagsrørsl- uni Sum fakfeløgini ådur hava vist å, eiga partarnir å arberdsmarknal ] at finna fram til eina skipan sum á tryggan hátt kann av greiða møgulig trætumál í millum partarnar Men vit mugu tíverri á sanna, at arbeiðsgevararnir hava ikki víst áhuga fyri at taka upp samráðingar um eina slíka skipan Rakt tey veiku Og at enda í yvirlýsingini, åtalar Føroya Arbeiðarafel- ag skerjingunum i heima- røktini — Men tiverri er hetta enn eitt dómi um tann politikk, ið førdur hevur verið í ára- vís, og sum í ólukkumát hevur rakt tey veikastu í samfelag okkara, nevniliga tey sjúku og tey gomlu, sigur Føroya Arbeiðarafel- ag arafelag fáa nu livstrygging Hetta verður ein samhalds- føst trygging, har ið øll fáa líka Åxi BERTHOLDSEN Føroya Arbeidarafelag hevur nú í eina tíð arbeitt við at seta á stovn eina lívstrygging fyri limir- nar. Og nú er við at koma undir land við hesum. Ingeborg Vinther sig- ur, at nógvir ymsir møg- uleikar eru kannadir, men nú halda tey seg hava funnið fram til ta réttu loysnina. Ein trupulleiki er, at antin skal inngjaldið í tryggingina skattast, ella skal tryggingin skattast, um hon verður åtgoldin. Sjálvi halda tey, at tað er frægast, at inngjaldið verður skattað, tí tað er hóast alt so lítið, at tað verður íkki lagt merki til. Hinvegin verður tað hild- ið at verða óheppið, um ein doyr,og tey, sum sita eftir so fáa trygging útgoldna, men so skulu noyðast at be- tala kanska helvtina í skatti. Samhaldsføst skipan Føroya Arbeiðarafelag heldur at tað er rættast at stoyna eina samhaldsfasta skipan, har tey, sum sita eft- ir, altíð fáa líka, sama, hvussu gomul hann, ella hon er, sum doyr frá teim- um. Annars er tað vanligt, at útgjaldið frá tryggingin hækkar so líðandi og er hægst í bestu árum, men lækkar so aftur og fellur burtur tá ið trygingartakarin felllur 67 ár. Ingeborg Vinther sígur, at tað kemur ofta fyri, at eisini fólk, sum eru komin upp í árini hava húsaskuld at dragast við, ella tey hava veðhildið fyri børnin. Tí heldur FA, at øll imill- um 18 og 67 ár skulu fáa líka, hóast henda tryggingin er dýrari enn hin. Trupult mál Men at skipa eina lívstrygg- ing fyri limirnar í FA er eitt tekniskt øgiliga trupult mål. Ti gjøgnumtrekkurin av limum er stórur. Fyrr hevur aðalfundurin í FA samtykt, hvør skal hava rætt at fáa trygging út- goldna. Í stórum eru treytirnar hesar: 1) Viðkomandi skal verða límur í FA táið hann/hon doyr 2) Viðkomandi skal hava verið límur seinastu tvey árini, ella skal samanlagt hava verið límur í fimm ár. 3) Tey seinastu tvey árini skal viðkomandi hava for- vunnið minst 50% av inn- tøkuni frá arbeiði, sum er undir av høvudssåttmålan- um hjá FA, ella sum er undir sáttmála, sum FA hevur góðkent. Ella skal viðkom- andi í sama tíðarskeiði hava arbeitt minst 16 mánaðir undir hesum sáttmálagkj- um. Tann sum lýkur treytirnar undir Í og 2, men ikki heilt lýkur treytirnar í trý, kann undir vissum umstødum fáa niðursett útgjald, roknað út eftir inntølkuni, hann hevur havt av arbeiði undir sátt- málar hjá FA. Tó kann parttíðarsettur varðveita rættin til fult útgjald, um hann, ella hon, rindar grunninum gjald, sum nevndin ásetur. Eftirsitandi hjá lími, sum lúka treytirnar und- ir Í og 2, men sum hava verið burtur úr arbeiði av sjúku, kunnu fáa livstrygging, um hann, ella hon, meðan tey hava verið sjúk, hava goldið grunninum gjald, sum neyndin hevur á- sett. Aðalfundurin gav nevndin í Føroya Ar- beiðarafelag heimild at arbeiðara víðari við málinum Og aðalfundurin tók eisini undir við, at talan bleiv um eina samhalds- fasta trygging, so at øll fáa líka, sama, hvussu gomul tey eru.