leygardagur 18. apríl 1998síða 6

tíðindablaðið Yo TT Nr. 72 — 18. APRÍL 1998 Bjørn Harlow; landsdjøri a lækni: Uttan mun til, hvadani eggin stava, í úr Íslandi, Danmark, ella frá hønum i Føroyum, er = næstan vist, #4 at tær fáa | El6lg í seg. Eggjareyðin fyri skotum — Tað eru fjólmiðlarnir, ið ósa fólk upp um litevnid E161g, sum verður latið í høsna- og laksafóður. Og onkur politikari sær tað sum ein møguleika at gera vart vid seg. Ongin orsøk er at óttast EI61g í eggjareyðum, sigur Bjørn Harlow, landsdjóralækni Turm KJøLBRO Nógvir ivaspurningar verða í hesum døgum reistir um dygdina og góðskuna á matinum, vit dagliga eta. Er tað ikki salmonellaraktir høsnarungar ella hækkikjøt fult i bakterium, er tað onk- ur onnur matvøra, og nú standa eggini fyri skotini Men hesa ferð er tað ikki vandamikla salmonellabak- terian, ið er í nógvum donskum eggum, men evn- ið El6lg. Hetta er litevni, ið verður latið í høsnaf6dur, so eggjareyðin fær ein vakr- an lit Evnið El6lg er góðkent til høsnaf6dur og laksafóð- ur. A fakmáli eitur evnið canthaxanthin og hóast tað ljóðar rættiliga kemiskt og ónatúrligt, er tað eisini til í náttúruni, í ávísum sløgum av skeljadjórum eitt nú Canthaxanthin, ið verður brúkt í verum og sólbrún- andi tablettum, verður til- evnað Í Orsøkin til, at E161g hevur vakt so mikla øsing i Dan- mark er, at tað verður mett at elva til ovurviðkvæmi Målid er sambært nøkrum donskum politikarum so ålvarsamt, at tað í næstum verður reist í Fólkatingi- num Men Bjørn Harlow, landsdjóralækni, heldur ikki nakra orsøk vera at óttast — Eg dugi ikki at sígg at stødan er s sløg av skeljadjórum. Tað er etsinmi DiKarsoDDur plantum sum høsn, ið eta. Bårhøsn mugu fåa evn- ið á annan hátt og tí verður tað latið í fóðrið. Natúrliga litevnið, sum er í gularótum. ganga frit ut: er av somu kemisku saman- seting og tað er eisini í leskidrykkum, chipi og eðr- um. Ov nógv øsing er kom- in í málið. Brúkararnir vilja hava vekur gul egg eins og vakran reyðgulan laks, og tí verður litevnið tilsett, sig- ur Bjørn Harlow, lands- djóralækni. Donsk egg verða eisini seld í Føroyum um enn í nógv minni mun enn fyrr. Nógv tey flestu eggini koma úr Íslandi. Sambært tólum frá Hagstovu Føroya vórðu í fjør 3.611.564 inn- flutt úr Íslandi, 1.431.359 úr Sveríki, 959.760 úr Finn- landi og 433.984 úr Dan- mark. Meginparturin av fóðrinum, ið føroysk høsn eta, kemur úr Danmark, meðan fóðrið, ið verður giv- ið laksi, kemur úr Noregi. Íslendsku høsnini, ið verpa eggini, sum verða flutt inn til Føroya, fáa uttan iva eis- ini fóður við evninum El6lg. Men er ikki orsøk at vera fyrivarin um evnið elvir til ovurviðkvæmi ? — Eg havi ikki sæð nøkur tel ella dómi, sum fáa åvar- ingarklokkurnar at ringja. Evnið kann elva til ovurvið- kvæmi hjá serliga við- kvæmum, men tað er ein ógvuliga lítil trupulleiki Trupulleikin er, at tá hetta natúrliga evnið fær eitt nummar — E 161g — so virk- ar tað so loyndarfult. Fólk halda, at eitt kemiskt evni er tað sama sum eitt eitur- evni. Tey hugsa ikki um, at kemisk evni eisini verða brúkt í eini so vanligari veru sum fransbreyði. At evnið hevur fingið eitt E-nummar, er fyri at gera tað lættari hjá termum, ið brúka tað, sigur Bjørn Harlow E161g er alla tíðina undir eftirliti av ymsum stovnum Fyrivarnið, ið hevur verið um hetta evnið, hevur ført við sær, at serfrødinga nevndin hjá ES hevur endurskoðað evnið, í fyrstu atløgu var loyvda nøgdin minkad til ymisk vidurskifti eru kannad nærri. Sum er er ikki loyvt at brúka El61g beinleiðis í eini matvøru, uttan einari, nevniliga »sau- cisses de Strasbourgh«, ein serligur rættur við pylsum. Hinvegin kemur evnið um- vegis í matvørur. Á veru- lýsingini á hesum verum stendur ikki, at El6lg er tilsett og tí hevur man sum brúkari ongan møguleika at síggja, um tað er har. Men sambært Bjørn Harlow er eingin orsøk at óttast. Jórn Jespersen, formaður í Fólkatingsins matvórunevnd: Banna matsminku Minsta kravið er, at brúkararnir vita, at evnið EI61g er brúkt í mati, sigur Jórn Jespersen TURIÐ KJØLBRO Hóast danska Plantustýr- ið vísir aftur, at nakar vandi er á ferð við evni- num El6lg í eggum og ðrum, vil Jørn Jesper- sen, formaður í Fólka- tingsins matvørunevnd og limur í SF, seta forboð ímóti nýtslu av evninum. Hann sigur, at tað er vamlisligt, at litevnið verður tilsett í høsna- fóðri og at minsta kravið tí er, at brúkararnir síggja, at evnið er brúkt. — Litevnið stendur ikki á vørulysingini og ti hava brúkararnir ongan møguleika at síggja, at maturin er sminkaður, segði Jørn Jespersen við danska blaðið Aktuel seinasta týsdag. Jørn Jespersen arbeiðir nú fram ímóti, at bann verður sett móti liting av eggum. Hann trýr ikki tí, ið matvøruidnadurin før- ir fram, at brúkararnir heldur vilja hava litað egg ella litaðan laks. Hann mælir tí Henrik Dam Kristensen, mat- vørumålarådharra, til at gera ein lista yvir evni, ið verða tilsett í fóðri, sum kunnu broyta út- sjóndina. — Síðani vil eg skjóta upp, at øll matsminka verður bannað, sigur Jørn Jespersen við Aktu- elt. Myntvaskaríið í Havn letur aftur: Ferðamaðurin til stongdar dyr — 27. apríl verða dyrnar til Myntvaskaríið í Havn stongdar med alla Turm KJøLBRO Ferðafólk, ið koma til Før- oyar at ferðast í summar, koma til stongdar dyr á Myntvaskarínum í J. Broncksgetu í Havn við klæðsekkinum. Um eina viku letur Myntvaskaríið aftur med alla. Fyri lesandi, einlig fólk, ung sum eldri, men ikki minst ferða- mannin, er hetta ein dyggur smeitur. Hetta er Brynjálvur Jensen, ið hevur rikið Mynt- vaskaríið í 15 ár, greiður yvir, men hóast hann hevur roynt at selt vaskaríið og í aðrar mátar arbeitt fyri, at tað heldur fram, er tað ikki eydnast — Eitt myntvaskari kundi ligið í eini keypsmidstød ella eini servisustød, tí so kundi arbeiðsmegin verið betri brúkt, men hóast eg havi spurt meg fyri nógva staðni og arbeitt hart fyri at vaskaríið heldur fram, er tað ikki eydnast mær, sigur Brynjálvur Jensen, eigari Hevuðsstaður uttan myntvaskari Tað eru serliga ferðafólkini, ið fara at merkja svidan í summar, tí tveir triðingar av inntøkuni koma frá ferða- manninum. Ferðaráðið og Kunningarstovan eru fyri eini tíð síðani kunnað um afturlatingina. — Tað er alt ov vánaligt, at ein høvudsstadur, ið bjóð- ar seg fram at taka ímóti nógvum ferðafólki, ikki hevur eitt myntvaskarí, sig- ur Brynjálvur Jensen. Ikki bert ferðamaðurin verður við sviðusoð eftir 27. apríl, men eisini lesandi av bygd, einlig og tey, ið íkki hava sett búgv. opið í 15 ár MYNTVASK iwunderette Myntvaskaríið í J. Broncksgøtu í Havn letur aftur med alla 27. apríl eftir at hava verið — Vit hava havt nógvar fastar kundar, men av tí at tridingurin av inntøkuni hjá vaksarínum kemur frá ferðamanninum, er tað ser- liga summarmånadirnar, nógv er at gera. Ti hevur tað verið ógvuliga tungt at reka, sigur Brynjálvur Jen- sen. Myntvaskaríið í JJ. Broncksgøtu byrjaði fyri 15 árum síðani. LFÚ, sum er landsfelag føroyinga í út- búgving, heyði í umbúna at taka stig til eitt myntvaskarí við tveimum vaskimaskin- um á einum næmingaheimi. Avrátt varð ístaðin, at Bryn- jálvur Jensen lat eitt vaskarí upp við 5 vaskimaskinum og 3 turkitrumlum, og har- við fingu onnur enn lesandi eisini atgongd til at fáa klæðini vaskað. ver