mikudagur 22. apríl 1998síða 6

6 tíðindablaðið SOS Nr. 74 — 22. APRÍL 1998 Hava næstan ongar møguleikar at hjálpa Við pallborðið hjá Javna á økisfundinum í Vági månakvøldid sótu f.v.: Dánjal Bjarkhamar úr Vági, sum eisini var orðstýrari. Åsbjørn Berg í Hovi, Levi Nicalsen úr Hvalba, Páll Vang av Tvøroyri og Jacob Vestergaard fyri Sumbiar Kommunu. Hinar báðar kommunurnar í oynni, Porkeris- og Fámjins kommuna, vildu ikki senda umboð til funfin Tað er nokk so avmarkað, hvørj- ar møgulkeikar tær einstóku kommunurnar hava at hjálpa teimum menning- artarnaðu at fáa tak yvir hóvdið. AK! BERTHOLDSEN Skal nakað munagott ger- ast fyri at útvega menning- artarnaðum betri bústaðar- møguleikar, er neyðugt at kommunurnar taka seg saman í størri eindir. Tí hver sær hava tær ikki stórvegis møguleikar at gera nakað við málið. Ikki minst nú nógvar teirra eru so illa fyri fíggj- arliga Hetta var ein av niður- stødunum av økisfundinum hjå Javna i Vågi måna- kvøldid um båstadarvidur- skiftini hjá teimum menn- ingartarnaðu Jacob Vestergaard fyri Sumbiar Kommunu skuldi svara tí fyrsta spurninginum sum vit hava sett upp yvir- av Hann segði, at í Sumbiar Kommunu eru ongir møgu- leikar — Tað er bara í Vági at serligir båstadarmøguleikar eru til menningartarnað Annars vísti hann á, at Almannastovan umsitur hesi målsøkini fyri tær smáu kommunurnar Hvat viðvíkur rættindun- um hjá teimum, vísti hann til forsorgarlógina, men hann helt ikki at tað var nøkur lóg sum beinleiðis var um bústaðarviðurskift- ini Formáa sær lítið Levi Niclasen vísti eisini á sambýlið og tær vardu íbúð- irnar í Vági, sum hann fegnaðist um Hann skuldi svara tí triðja spurninginum, sum vit prentað yvirav. Hann hevði ikki verið so leingi í kommunelpolitikki, at hann kundi siga, hví stødan var blivin, sum hon var. Men hann helt, at talan var í stóran mun um ein peningaligan spurning, og tí kann tað verða tungt hjá kommununum, sum mang- an eru smáar. Hann helt ikki, at tað nakrantíð bleiv soleiðis, at tað verður eitt heim til menningartarnað í hverjar bygd. Bygdaráðsformaðurin i Hvalba helt eisini, at lands- politikararnir gjørdu nakað lítið við málið. — Uppundir hvert val kappast flokkarnir um at yvirbjóða hvønn annan, eis- ini á hesum gki og teir lova eisini teimum menningar- tarnaðu báði eitt og annað. Men táið valið er av, hendir kortini ongin broyt- ing Levi Niclasen helt, at tað sjálvandi var frægast um tey menningartarnaðu kundi vera i nærumhvørvinum. Men hann mátti kortini åsanna, at i Hvalba var ong- in møguleiki at húsa teim- um i løtuni. Næstan ómegulig Asbjørn Berg ur Hovi, segði, at ætlaði nøkur av- varðandi at stovna eitt sam- býli fyri menningartarnað, mátti hann viðganga, at fyri kommununa einsamalla var tað at kalla 6møguligt. Asbjørn Berg skuldi svara tí fjórða spurninginum. Men umenn tað var 6- møguligt fyri Hovs komm- unu einsamalla, so helt hann at tað átti at borið til í sam- starvi við aðrar kommunur. — Vit samstarva á so nógvum økjum framman- undan og hesi málini eiga at verða raðfest minst líka frammaliga sum so nógv onnur mál. Spurningurin er so, hvørj- aráðgeving tey høvdu fing- ið, men tað helt Asbjørn Berg lå undir Almanna- stovuni. Figgingarmøguleikarnir i samband vid slik tiltøk eru ymisir. Men hann visti å, at hvat sambýlum viðvíkur, eru tey sjålvfiggjandi við tað, at tey, sum búgva har, betala tey sjálvi og at tað er bara sjálvt húsið, sum kommunan er við at betala. Eisini hann vísti á, at skal nakað munagott gerast, má tað gerast í samstarvi ímill- um fleiri kommunur. — Kommunurnar eru hart fyrispentar. Í nógvum før- um er tað tí, at tey, sum hava rátt fyri borgum, hava valt at raðfesta bátahylar og aðr- ar hentleikar til okkum, sum eru væl fyri, framum tørvin hjá teimum, sum eru verri fyri. Men taka fleiri kommun- ur seg saman, ivadist hann ikki í, at nógv mál kundu loysast. Ikki antin ella... Páll Vang á Tvøroyri skuldi svara spurningi 5 um, hvar hann helt, at menningartarn- að eiga at búgva. Hann helt ikki, at tað var einn eintýðugt svar til tann spurningin. — Tað eru menningartarn- að, sum kunnu búgva fyri seg sjálvan, kanska við ávísari hjálp. — Men tað eru eisini menningartarnað, sum eru so óhjálpin, at tey kunnu bara búgva á stovni. Tí helt hann ikki, at tað bar til bara at tosa um eitt tilboð til tey menningartarn- aðu. Sjálvur segði hann tó, at í grundregluni beyð tað hon- um ímóti at byggja ov nógv- ar stovnar. — Tær smærru eindirnar tæna teimum flestu best. Alma yvirtekur meiri og meiri Annars vísti Páll Vang á, at tað er stór broyting hent á almannagkinum, tað hann visti um. — Tað er sum um Al- mannastovan hevur yvirtik- ið meiri og meiri av sos- ialmålunum. Páll Vang segði, at tað fyrsta, hann mintust, hevdi kommunan nógv sosialmål at umsita — Men tey eru at kalla øll burtur nú, tí nú hevur Al- mannastovan yvirtikið tey at umsita og at viðgera. — Tað einasta, sum sosiala nevnd hevur eftir at viðgera, eru mál viðvíkjandi tann- lækna, kommunulækna og barnagarði, t,d, um hølis- viðurskiftini. — Øll onnur sosialmål, t.d. persónlig mål, enda at kalla øll hjá Almannastovuni. Páll Vang segði, at av tí sama missa bý- og bygda- ráðslimir følingina við stød- uni og teir vita minni og minni um, hvussu stórur, tørvurin er. Hinvegin arbeiðir sosiala nevnd á Tvøroyri eisini við spurningin viðvíkjandi bú- stadarmøguleikanum hjá teimum eldru og har verður arbeitt við ymsum loysnum. Forðar loysnum Men Páll Vang legði afturat, at hvørja ferð, kommunan ætlar at gera okkurt, rennur hon seg í sama trupulleika, og tað er penganeyðin - Kommunurnar eru hart fyrispentar fíggjarliga. Og landskassin er eisini hart fyrispentur Páll Vang segði, at næstan allar studninsskipanir eru burturdotnar, og tað, sum er eftir, er so lítið, at tað gerst hvorki eitt ella annað fyri tað Månakvøldid helt Javni, Landsfelag teirra menn- ingartarnaðu, almennar gkisfundir ring alt land- ið. Á fundinum fingu bý- og bygdarådslimir í øk- inum ávísar spurningar at svara. Spurningarnir vórðu settir hart upp, men neynt varð, at tað var við vilja, fyri at fáa fólk „at vakna“. Spurningarnir vóru seks í tali, og hver kommunupolitikari fekk sin spurning at svara. Men harumframt var ein felagsspurningur. Spurningarnir, sum lokalpa litikararnir fingu vóru: 1) Ein 22 ára gamal, menningartarnaður maður skal flyta heiman. Hverjar møguleikar hevur hann í kommun- uni og hvørji lógarfest rættindi hevur hann? 2) Hvørji persónlig- og samfelagslig viðurskifti verða hædd tikin fyri, táið ætlanir verða laggar um bústaðir til menning- artarnað? Verða tey menningartarnaðu, og teirra avvarØandi, tíkin við uppá ráð og spurd, hvar tey vilja búgva og hverjum tey vilja búgva saman við? 3) Hvat heldur tú um møguleikarnar hjá teim- Sett hart upp Býráðsformaðurin á Tvøroyri segði, at nú vóru vit komin hartil, at tá kommunan vendi sær til Landsstýrið við ymsum ætl- anum, so var hon biðin um at fara ígongd, tí so kundi hon royna at søkja um stuð- ul um eitt, tvey, ella kanska trý ár. - Og soleiðis ber ikki til at arbeiða. Tað ber ikki til at fara ígongd við nakað munagott undir slíkum treytum. Tað ber ikki til, at kommunan skal brúka hundraðtals túsund krónur til eina ætlan uppá tað, at hon kanska fær stuðul til ætlanina um tvey, trý ár. Hann helt, at skuldi kommurnunar gera nakað mátti stuðulsskipanir fáast í eina fasta legu. Økir ójavnan Páll Vang sigur, at soleiðis sum gongdin er nú, økir tað bara um ójavnan ímillum ey ymsu økini í Føroyum, har serliga Havnin, men eisini aðrar kommunur, seta y misk sosial tiltøk í verk at kalla dagliga, tí tær hava ráð til tað — Og tað einasta, vit fáa burturúr, er, at Landsstýrið kallar hetta kommunalt má av tí at summar, ríkar kommunur klára at gera sín part Men tær kommunur sum eru illa fyri, mega fram vegis onki, og verða meiri og meiri afturútsigldar. um menningartarnaðu í økinum at fáa bústað? Hví er stødan sum hon er og hvat heldur tå eigur at verða gjørt fyri at beta um støduna? Eru ítskiligar ætlanir í tínum øki? 4) Um avvardandi hjå menningararnaðum ætla at stova sambýli til tey, ber tað so til? Hvaðani kunnu tey fáa ráðgeving í hesum sambandi? Hverjir eru fíggingar- møguleikarnir? 5) Hvar heldur tå at menningartarnad eiga at búgva? í íbúð fyri seg? í sambýli? á stovni -her ellisheim? Spurningurin, sum allir bý- og bygðaráðs- limirnir skuldu svara, var hesin: Grannahús tíni verða seld og stutt eftir flyta fýra menningartarnað inn. Hvat heldur tú um tað? Og hví? Neyn fyrimunir og vansar ið kunnu verða av, at ey menningartarnaðu flyta í húsini. Hvussu nógv samband vilt tú hava við teir menningartarnaðu grannarnar? Hvat heyði tú kanska hayt hug at gjørt saman vid teim- um? —