hósdagur 23. apríl 1998síða 8

tíðindablaðið SOSU Tey søgdu at tey høvdu aldrin havt betri grannar Tað var eitt vónbrot hjá Javna at so fá fólk møttu upp á økisfundinum í Suðuro } Ja. PP at fundinum, varda verkstaðnum í Vági og sambylinum, kundu vanligu áhoyrararnir teljast á aðrari hondini. Tvær kommunur møttu ikki, og Hendrik Old var einasti løgtingsmadur á fundi, kommunalpolitikarar at síggja Tá ið tær vardu íbúðirnar í Vági skuldu takast í brúk fyri fimm árum síðani, savnaðu grann- arnir inn und- irskriftir ímóti tí. Í heyst fylti tann eini leigarin runt, og tá vóru hesir somu grannarnir í fóðingardegi. AK! BERTHOLDSEN Gannahús tíni verða seld og stutt eftir flyta fýra menn- ingartarnað í tey. Hvat heldur tú um tað? Hverjir fyrimumir og vansar sært tú í hesum? Hvussu nógv samband vilt tú hava við tey og hvat kundi tú hugsa tær at gjørt saman við teimum? Hetta var ein spurningur, sum varð settur bý- og bygdaráðslimum á økis- fundunum, sum vóru kring landið månakvøldid Eisini í Vági varð hesin spurningur settur - og svar- aður. Ikki minst hugvekjandi var søgan, sum Dánjal Bjarkhamar, býráðslimur í Vági fortaldi um tær vardu íbúðirnar, sum vórðu settar á stovn í Vági í 1993 Tað er ein sega sum vísir, hvussu skjótt fordómar kunnu broytast og hvussu nógv hugburðurin til menn- ingartarnað er broyttur sein- astu árini Savnaðu undirskriftir Dånjal Bjarkhamar segði, at tað var longu fyrst í níti- árunum at Vágs Býráð fór at arbeiða fyri at gera vardar íbúðir í einum húsum í Vági — Men táið tað var mest- sum klárt at flyta inn, hendi tað skelkandi, at Sosialurin skrivaði, at „Sinnisbrekað vóru óynskt í Vági“ Tað, sum blaðið visti at siga, var, at grannar fóru at savna inn undirskriftir ímóti ætlanini --Grannarnir skuldu fola seg Otryggar tí ongin hevði kunnað teir um ætlanina, skrivaði blaðið. --Eg má viðganga, at í Bý- ráðnum var skelkurin stór- ur, at nakar kundi fáa seg til slíkt. Men Dánjal Bjarkhamar segði, at Býráðið vildi ikki taka sær tykni av hesum, men fullførdi ætlanina, og stutt eftir fluttu trý fólk í tær vardu íbúðirnar Komu í fødi Stórt meiri frættist ikki til alt hetta. Ikki fyrrenn seinasta heyst, táið tann eini leigarin fylti 70 ár. — Ofta verður tosað um lagnunnar speiðsemi. Ikki veit eg, men tað vóru 48 fólk í fæðingardegi hjá hesum leigaranum. — Millum gestirnar vóru allir grannarnir. — Og teir vóru allir samdir um, at tey, sum búðu í sambýlinum vóru bestu og friðaligastu grannar, ein kundi hugsa sær. Dánjal Bjarkhamar segði, at soleiðis vóru fólk so y- miskt — Tað er ymiskt, hvussu nógv fólk tola av einum og ørðum. Men sjálvur helt hann, at fekk hann menningartarn- aðar grannar, hevði hann ikki sæð ødrvisi uppá tað, enn hann hevði gjørt uppá aðrar grannar — Eg haldi, at tey hava somu rættind: sum allir aðr- ir samfelagsborgarar og eiga at verða vidfarin sum øll onnur. Dånjal Bjarkhamar ivad- ist ikki i, at tad eru tey allarfægstu, sum hava nakr- ar fordómar ímóti teimum menningartarnaðu. Ikki ødrvisi enn onnur Allir hinir, sum sótu við pallborðið vóru samdir við Dånjali. Asbjørn Berg segði, at hann gjørdi ikki mun á fólki og flutti nakar menningar- tarnaður í hansara grann- alag, skuldu tey vera hjart- aliga vælkomin. Men hann helt at tað bar væl til at venda spurningin- um við. — Tað verður spurt, hvat tú hevði gjørt, um menn- ingartarnað flutti í granna- húsini og hvat eg hevði viljað havt við tey at gjørt. — Vit kundu tað sama vent spurninginum við og spurt tey menningartarnaðu, hvat tey høvdui sagt til at búð undir liðini á mær og hvat tey høvdu viljað havt við Umframt pallboriðið vóru heldur ongir meg at gjørt, og um tey høvdu tíma at tosa við meg Asbjørn Berg segði, at hann roknadi vid, at tey vóru sum fólk flest, at tað vóru ikki øll, sum tey vóru hugað fyri at hava nakað serligt samband við Men hann minti eisini á, at tað var ikki bara at hjálpa menningartarnadum Øll hjålp skal gevast vid varsemi, ti at hjålpa ov nógv er eisini at taka tey av ræði. Eisini tey vilja vera so sjålvbjargin sum gjørligt so tað er ikki rætt at bera tey á lógvunum. Jacob Vestergaard sigur, at um hann fekk ein menn- ingartarnaðan granna, hevði hann ikki mett hann ødrvisi enn ein annan granna. — Hann vísti eisini á, at tað ræður um at varðveita so nógv fólk í økinum sum gjørligt, tí fólkatalið minkar so nogv. — So at reka fólk burtur afturat, ti tey ikki hava møg- uleikan at vera heima, kann aldrin vera rætt. Somuleidis helt Levi Niclasen at tað hevði ikki verið nakar trupulleiki hjá sær at búð uppat einum menningartarnaðum. — Men eg haldi, at tað verður alla tíðina sett fram sum tað eru vit, sum skulu seta teimum treytir. Tað haldi eg er skeivt. Tað kunnu einsvæl vera tey, sum seta okkum treytir, helt Levi Niclasen. — Og so er tað spurning- urin um vit høvdu viljað havt nakað við tey at gjørt. — Vit kundu einsvæl vent spurninginum á høvdid og E3 y. Umframt tey, sum vóru beinleiðis knýtt Nr. 75 — 23. APRÍL 1998 spurt, um tey høvdu viljað havt nakað við okkum at gjørt, helt bygdaráðsfor- maðurin í Hvalba. Páll Vang, býráðsformað ur á Tvøroyri helt, at hug burðurin til tey menning artarnaðu var = ómetaliga nógv broyttur seinastu árini. Sjálvur helt hann, at høv- udsorsøkin var, at nú eru tey heima hjá okkum sjálvum Bara fyri einum mans- aldri síðani vórðu nógv menningartarnað send av landinum Tey vóru bara heima onkra summarferiu, men hverja ferð, vit meéttu teimum á vegnum, vendu vit okkum við I dag er stødan nógv ødrvisi. Vit síggja tey imill- um okkum dag og dagliga. — Ikki minst hevur tað havt týdning, at tey menn- ingartarnaðu eru við í fólka- skúlanum so langt sum tey nú kunnu vera við. Og tað ger, at næmingarnir tíðliga venja seg við tey, sum eru ødrvisi. Sjålvur helt Påll Vang, at tað var óneyðugt at gera so nógv akkurát tí spurning- inum, tí fordómunum ímóti teimum menningartarnaðu eru føroyingar ,,vaksnir frå", sum hann t6k til. Greidari reglur Annars hevði hann lagt merki til, at tað varð sagt, at tað var almannastovan, sum hevði tikið stig til tey sosialu tiltøk, sum vóru framd í Vági, báði til sam- býli og tann varda verkstað- in. Páll Vang segði, at tað er gamaní at hava eina lóg. — Men í nógvum lógum manglar at standa hvør tað er, sum skal taka stig til Tvær Månakvøldid helt Javni almennar = økisfundir kring alt landið, har ið ætlanin var at viðgera båstadarmøguleikarnar hjá teimum menningar- tarnaðu saman við bý- og bygdaráðslimum kring landið. Men á økisfundinum í Suðuroynni vóru tað bara fimm av teimum sjey kommununum í øynni, sum sendu um- boð. Tær báðar kommun- urnar, sum góvu avboð vóru Fámjin og Porkeri Sólmaj í Lågabø, sum er í økisnevndini hjá Javna í Suðuroy harmast um støduna hjá hesum báðum kommununum, nú so týðandi mál fyri teirra menningartarnað var til viðgerar. Hon sigur, at úr Pork- - eri fingu tey at vita, at skotbráið uppá eina viku at fyrireika seg til fundin var alt ov lid og at bygdaráðið ú ikki vildu ikki móta hetta ella hitt. — I lógunum manglar, at tað itøkiliga stendur, hver skal taka stig til tey mál, sum lógin fevnir um. — Er tað landsstýrismað- urin í almannamálum sum skal meta um tørv og seta tiltøk í verk? Er tað almann- astjórin? Ella er tað hver kommuna, sum í sínum lagi skal gera vart við tørvin. Páll Vang segði, at so vítt hann visti, var onki skriv ella ynski hjá býráðnum frá stovnum ella felagsskapum sum vísir á, at tað, ella tað átti at verðið gjørt. Annars endurtók býráðs- formaðurin á Tvøroyri, at tað nyttaði onki at gera stuðulslógir uttan so at pengar fylgja við. --Seinastu árini hava vit ferð eftir ferð sæð, at allar játtanir eru tiknar av ella skornar inn á bein. Men pol- itikarar „gloymdu“ at taka lógirnar av samstundis. — Tys, at vit hava nógvar lógir, sum heimila stuðul til eitt og annað. — Men taðer ikki eitt oyra til taks, táið søkt verður un henda sama studning. Hann vísti eittt dómi, sum hann mintust beint nú. Tað var, at Tvøroyrar Kommuna átti triggjar milliónir í stuð- uli til ein veg. Arbeiðið fór ígongd í vissuni um, at pengarnir vóru tøkir. Men uttan ávaring fekk so kommunan at vita, at hon fekk ongan studning kortini. Páll Vang segði, at hetta eru treytirnar, kommunur- nar arbeiða undir, eisini á sosiala økinum. Og tað ger, at Ójavnin ímillum teir ríku og teir fátæku landspart- arnar økist dag frá degi, tí tær ríku kommunurnar byggja út sum ongantíð fyrr vildu koma Ur Fámjin kom ongin grundgeving uttan at, at bygdaráðsformaðurin boðaði frá, at hon kom ikki og at hon hevði spurt hinar bygdaráðslimirnar, men ongin vildi fara. Sum nevnt niðanfyri, høvdu umboðini fyri tær ymsu — kommunurnar fingid åvisar spurningar at svara. Umbodid fyri bygd- arådid i Porkeri skuldi svara spurningi 2 og ætl- anin var at umboðið fyri Fåmjins kommunu skuldi svara spurningi 4. Ein vónbrot Sjálv uppmetingin á fundinum var eisini eitt vonbrot fyri javna. Tú umframt tey, sum beinleiðis varaðu av mál- inum, kundu vanligu áhoyrararnir teljast á -áki- | |