hósdagur 23. apríl 1998síða 20

Nr. 75 — 23. APRÍL 1998 Verkamannafylkingin tíðindablaðið Nýggj Fylking — Ein høvundur tók nakað so- leiðis til: „Hvat skal en spurv i tranedans?” — Hetta til at visa å, at eisini tað, sum lítið ella smátt er, hevur sín tilverurætt og sín týdning fyri heildina. Hetta kann nýtast um til dømis norðurlond í Europa, um Europa í altj6dahøpi — ella um Føroyar í danska rikinum. Ja, hvat skal ein småfugl- ur i stórfuglameingi? — Hvønn leiklut hava Føroyar í hinum áður so stóra danska ríkinum? Svarið kenna øll: Lítið og einki. — Tí eiga vit sum skjótast at sleppa okkum burtur úr sokallaða ríkisfe- lagsskapinum. Smáflokkar Men myndin um títtlingin í tranadansi kann eisini nýt- ast í flokspolitiska leikinum í Føroyum — longur er ikki neyðugt at fara. Hvat hevur flokkur sum Verkamannafylkingin at gera í glantrileiki stóru flokkanna? Hevdi tað ikki verið nógv betur at latið tey fýra klombrini, sum onkur í markleysum frek- leika loyvir sær at kalla størru flokkarnar her á landi, sloppið at tíggjað sær, sum tey vildu? Vit halda ikki! — Vit halda ikki, at stórvegis munur hevur verið á hesum flokkum seinastu nógvu ár- ini. Allir tøva teir og standa í stað. — Allir eru teir læstir í eini ónýtiliga vónleysari politiskari skipan. Eini skip- an, sum teir annaðhvort hava verið við til at leggja til rættis ella seinni hava givið seg undir. — Allir virka og trívast frálíka væl í tí ólagi, sum valdar á øll- um gkjum í føroyska sam- felagnum. — Og allir hava teir samstarva frálíka væl, letur tað til. — Men ússalig eru úrslitini. Tað gongur sjón fyri søgn! At teir so fjórða hvørt ár gera eitt hirs og manna seg upp, munnu tey fægstu taka fyri fult. Broyting Tað eru ikki smáflokkar sum Fylkingin, ið skulu lastast fyri fløkjaliga poli- tikkin í Føroyum. Tað er tvørtur ímóti dugna-, evna- og máttloysi stóru flokk- anna, sum hava elvt til, at fólk taka saman lógvatgk uttan fyri hesar stirðnaðu flokkar. Nýggja Fylkingin snýr sær til teirra, sum eru troytt, vónbrotin og misnøgd við gomlu vinstriflokkarnar. — Nýggja Fylkingin snýr sær til teirra, sum annars høvdu aftrað seg við at farið á val, tí einki er í at velja — bara fýra vánaligar uppskriftir uppá somu súpan. — Og nýggja Fylkingin snýr sær til teirra, sum vilja leggja lunnar undir ein nýggjan, bæriligan politikk, ið lítir frameftir. Jú, so vissuliga er er tørv- ur á títtlinginum í glantri- leiki stórfuglanna. Vissuliga er tørvur á umboðum í løg- tingi, sum kunnu halda lív í og eggja størru flokkunum til at fremja fólksgagnligan politikk. Vit meta, at úr náttúruni, umhvørvinum, tilfeinginum og fólkinum í hesum smáu, fjarskotnu oyggjum spretta alstórir møguleikar, sum enn hava ikki havt gróðrar- líkindi og tí ikki eru troyttir. Í góðum treysti leggur Verkamannafylkingin fram valskrå og stevnu sína fyri føroyska veljaran at taka stóðu til. — Her verður brotið upp úr nýggjum! Valfundir Tá ið valfundur er lokin, er ikki óvanligt, at fólk spyrja seg sjálvi: „Hvat varð sagt? — Var nakað nýtt borið fram? — Høvdu vit ikki hoyrt alt hatta meylið áður? — Upp undir seinasta val; ja, og upp undir næstsein- asta val?“ — Og so fram- vegis. Og við fullum rætti spyr veljarin seg sjálvan: „Varð nakað itøkiligt borið fram? — Nakað, sum veruliga vísti á gongdar leiðir burtur úr politiska hurli vasanum?“ Tíverri er svarið oftast „Ja“ til fyrru spurningarnar; „Nei“ til teir seinnu. Tí sjáldan verður stórveg- is sagt; sjáldan verður nakað nýtt borið fram. Tað mesta, kanska alt, hava vit hoyrt áður. — Og sjáldan, um nakrantíð, verður nakað itøkiligt borið fram, sum kann flyta okkum fram á leið. Mangan verður sagt, at á veljarafundum er tað mesta tóm orð og lyfti, ið verða gloymd, tá ið tingið er valt. Nøgdin er mangan ómetalig — dygdin tíverri syndarlig. Og úrslitini eingi. — Ið hvussu er ikki so, sum væntast kundi av gabbinum. Grundarl Verkamannafylkingin hevur lagt sær nær at kanna upp- runa og innihald tjóðskapar- rørslunnar í Føroyum, og hvussu hendan rørsla hevur ment seg, ja, og vikast ymiskar vegir. Men eisini, hvussu hendan rørsla fyri føroyskum máli, føroyskum samleika, føroyskum sida- arvi hevur verid nytt — og stundum misnytt — í floks- politiska spælinum. Somuleiðis hevur Fylk- ingin lagt sær í geyma fram- tók og kor føroysku verka- mannargrslunnar, síðan Føroya Fiskimannafelag varð stovnað í 1911, Føroya Arbeiðarafelag í 1925. Og eisini, hvussu henda rørsla hevur verið nýtt og misnýtt flokspolitiskt Fylkingin roynir eftir førimuni at byggja á tað besta í hesum báðum rørsl- um, tí einans á hendan hátt kann slóðast fyri muna- góðum politiskum starvi her á landi. Sjálvsagt byrgja vit okk- um ikki inni, men líta eisini út um landoddarnar eftir íblástri, so hugmyndafrødin byggir á tað haldbesta grundarlagið í alheimshópi Olag Aðrir politiskir flokkar eru afturlítandi og hava læst seg fastar í eina skipan og eitt ólag, sum forða fyri teimum broytingum, ið eru neyð- ugar, skal ferð koma á eina rættvorðna menning í bú- skapi, vinnulívi, mentan, skúlaskapi, trygd og væl- ferð samfelagsins. Fylkingin leggur dent á at bróta niður hesar forðingar og hetta ólag. Vit líta fram- eftir, so tjóðini verður tryggjað haldgott og bæri- ligt grundarlag, nú farið verður inn í næstu øld. Endamálið er at slóða fyri einum fiælsum, óheftum Føroyum, har fólkið sjålvt leggur kósina og mennist í veruligum og virknum fólkaræði, og har øll fáa rættvísan part av samfelags- liga ágóðanum. Men til tess krevst at bróta upp úr nýggjum. Til tess krevst broyttur hug- burður. Til tess krevjast vilji, evni og áræði. Til tess krevjast eitt virkið fólk og virknir politikarar. Hesi eru verkevni Fylk- ingarinnar; og á valfundum kring landið heita vit á fólk um stuðul. Umhugsið at velja verka- mannafylkingina, lista I! Tórður Jóansson valevni i Sudurstreymoy SOS | Verkamannafylkingin still- ar upp fyri at veljarin kann hava ein flokk, sum vil verja tann vanliga borgaran. Verja teir borgarar, sum liva frá hondini í munnin. Framtíðin, okur ungu, skulu hava umstødur at mennast til at kunna taka ímóti teimum avbjóðingum, sum samfelagið setir. Um- stødurnar hjá ungum í út- búgving mugu og skulu bøt- ast munandi, skulu okur í hesum samfelagnum fáa á- góðan av tí, sum í ungdóm- inum bylgist, og sum má fáa gróðrarlíkindi. Arbeiðsloysið millum ung er sera niðurbrótandi fyri ta búning, sum skal til, fyri at okur ungu kunnu mennast. Fyri at bøta um henda vandan, mugu ung hava valmøguleikar, sum eru við til at forða hesi nið- urbrótan Tey eldru, sum eftir 40 ára stríð og strev skuldu havt rætt at tikið seg úr ar- beiðsmarknaðinum á 60 ára aldri, mugu hava eina sømi- liga tilveru eftir henda dag Sum er, hava tey torført við at fáa endarnar at røkka saman. Við at hækka inn gjaldið til samhaldsfasta høvdu okur bøtt munandi um teirra tilverugrundarlag Pensjónin, sum í stórri mun verdurløgd út á ar- beiðsmarknaðin, má ikki gerast endin á tilveruni hjá teimum gomlu. Skipast má fyri, at hesi ikki verða slept upp á fjall — og haðani líða pínsludeyðan. Okur føroyingar mugu miða ímóti at kunna húsast í egnum landi. Og má hetta gerast við at virka tað, okur eiga, og ikki við at lata 2.000 ársverk gleppa okk- um av hondum. Framtaks- grunnurin, sum við sínum 200 milliónum skuldi verða við til at menna vinnuna, hevur nýtt meginpartin av sínum peningi at reka fiskavirki og fiskasølu medan okur enn einans hava eitt bein at standa å. Skipast skuldi verðið so fyri, at stórur partur av hes- um 200 milliónum varð lat- in til vinnur, sum ikki hava beinleiðis tilknyti til fiski- vinnuna. Eg kundi nevnt dómi sum Twin Light, sildapumpuna og teir nýggj trollemmarnar. Hevdi verið borið so i bandi, at tilikar framleiðslur høvdu fingið virkismøgu- leikar i Føroyum, hevði hetta bæði økt um útflutn- ingsvirðið og givið nýggj arbeidsplåss. Somuleidis hevdi hetta givid ødrum å- rædi til at skapa nyggjar vinnur, sum høvdu verið við til at gjørt búskaparliga grundarlagið meira fjøltått- að. Vit lita nýggjur politikkur fram eftir Og júst hetta metir Fylk- ingin vera størstu avbjóðing føroyinga, nú farið verður inn í nýggju øldina Havast má í huga, at tøknifrødin er ikki gagnnýtt Okur hava ein læraraskúla, sum ikki hevur havt frálæru innan teld. Hetta ber boð um, at okur eru afturút- sigldir á hesum øki Fyri tveimum árum síðani ble stýrismanninum i skúlamál- um, sum hevði við sær, at øllum skúlum skuldi útveg- ast ertt avist tal av eitt tilmæli latið lands- teldun næmingatalið 1 Landsstýrismaðu mit til nun ti in helt hetta tilmælið vera óveru ligt og vísti tað á tann hátt frá sær Hetta vísir, hvussu aftur- haldni og líkasæla hava havt við sær, at okur ikki hava gagnnýtt tað tilfeingi, sum í fólkinum býr, fyri at leggja lunnar undir eitt gott sam- felag i Føroyum. Sum flestum kunnugt, er Verkamannafylkingin ein nyggjur flokkur. Fylkingin bleiv stovnað sum eitt mót- mæli ímóti førda politikk- inum hjá hinum flokkunum. Og hevur hesin flokkur havt teir trupulleikar, ið hetta al- tíð hevur við sær. Sjálvt um okur nú eru komin væl und- ir land at loysa hesar trup- ulleikar. Og okur líta fram- eftir. A valinum 1994 fór Verkamannafylkingin til val fyri at loysa nøkur mål Lagnan vildi tað so, at fyri ein stóran part eru hesi mál framvegis óloyst. Hesi mál eru tó av stórum týdningi. Her kunnu nevnast: Løg- tingsins umboðsmaður, sum hevur staðið á fíggjarlógini síðan tá, uttan at hava sæð dagsins ljós Eisini kann nevnast rætt- artrygdin. Hvat við undirgrundini? Hava okur ræðið á henni, har teir flestu serfrødingar vilja vera við, at olja er hóast ikki er borað enn Hetta skuldi givið okkum góð kort á hondina, hugsa vit um framtidarstødu Før oya. Eg eri av teirri sannfør- 21 ing, at verður vissa fingin fyri, at olja er í undirgrund- ini, kundu okur latið tey stóru oljufelggini kapp- bjóða um rættindini at vinna olju á okkara leiðum. Hetta kundi verið við til at mink- að um skuldarspurningin, fyri ikki at siga loyst hann Væl av toski er á land- grunninum sum er, men okur eiga ikki at vænta, at henda nøgd fer at standa við. Toskastovnurin hevur verið troyttur í stórri mun, enn hvat gott er. A Norðhavinum, har stór- ur partur av toskinum gítir, verða øki stongd fyri veiðu Við ti politiska óskili, sum er, verður so givið loyvi at lata trolbátar fara inn í hesi øki, og týna tann stóra tosk- in, sum er týðandi partur fyri at varðveita henda stovnin. Havast má í huga, at tað eru ikki smábátar, sum týna stovnin. Latið okkun virka fyri, at júst henda vinnan kann rekast á um grundarlag fræls Fyri at vit kunnu buleik ast her á okkara vøkru klett um, mugu vit arbeiða okk um burtur úr kreppuni. Og hetta gerst best við at geva vinnuni, teirri verand og komandi, karmar til tess Fiskurin skal ikki fara virkaður av landinum. Okur kunnu ikki vera ráveruút flytarar. Hver er tann, sum er so blåoygdur at meina, at eitt land einans vid spar- ingum kann loysa skuldar- spurningin? — Tað er eitt sjúkueyðkenni. Vit arbeiða okkum úr kreppuni, sleppa vit undan sjúkueyðkennunum. Har afturímóti, um vit einans skulu spara okkum úr hes- um trupulleikum, fara vit at fáa fleiri sjúkutekin. Ar beiðsloysi, størri trýst á ALS, inntøkumiss hjá landskassanum og mistrivn- að hjá landsins borgarum Hetta fyri at nevna nøkur dømi Verkamannafylkingin vil arbeida fyri hesum målum og trýsta aðrar flokkar til at virka eftir sama leisti. Okkum tørvar nyggjar boðskapir og nýggjar tónar frá hinum flokkunum. Helst er júst hetta eitt hitt torfør- asta at fáa eyga á, sum nú er Við hesum vil eg takka fyri meg, og lati tykkum hesi ålvarsmål til stødutak- an, vid vón um eitt gott verkamannaval Arnbjørn í Smiðjuni, valevni í Suðurstreymoy