Sosialurinarkiv
Sosialurin 1998-04-30, síða 22
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 30. apríl 1998síða 22

‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

22 tíðindablaðið Nr. 80 — 30. APRÍL 1998 Sjålvstyrisflokkurii Samferðslan í Norðoyggjum Mangan hava sam- ferdsluvidurskiftini hjá okkum norðoyingum verið havd á munni millum manna. Serliga er tað farleiðin um Lor- viksfjørd, ið hevur ver- ið høvudsevni. Hendan farleið, ið fyri flest allar norðoyingar er avger- andi fyri, um vit kunnu vera við í menningini av hesum samfelag hevur ikki altíð roynst okkum álítandi Legdi stødid ] nå brått farna val- skeidi, hevur landsstyr- ismaður Sjålv sty TIS- floksins arbeitt dúgliga við at loysa teir trupul- leikar. ið henda farleið hevur. Hann legði stød- ið til at Dúgvan, ið tykist vera betur egna til tunga ferðslu enn Tern- an, kann verða á hesi farleið alt árið. Størri kraft á bégskråvurnar, geur betri møguleikar til trygga sigling í vána- ligum líkindum. Ar- beiðið við dyping, og betran av viðurskiftu- num annars í Lorvík, legði hann eisini stóðið til. Tíverri fekk hann sekkin frå løgmanni, helst ti at har Såmal Pet- ur var, har hendi nakad Hesin madur fekk nak- að av skafti, men hann fekk tíverri ikki loyvi til at gera arbeiði liðugt, men stød varð lagt medan hann sat sum landsstýrismaður trupulleikarnir eru komnir í rættlag, eigur at vera farið undir næsta stig á leiðini, nevniliga at betra um umsteður- nar hjá teim ferðandi, ið ikki koyra í egnum bili. Landgonguviðurskiftini bæði í Klaksvík og Lor- vík eru út av lagi vána- lig. Her hava vit krav uppá, at gjørd verður landgongd í báðum støðum, so tey ferdandi, ið eru í egnum bili, uttan ampa kunnu koma umborð ella fara í land Økisstyring Fyri at farleiðirnar, ið vit norðoyingar nýta, kunnu verða hesum gki- num til størst møguligt gagn, er eftir minum tykki neyðugt, at allar avgerðir farleidunum viðvíkjandi, verða tikn- ar í hesum økinum. Tað er fólki í hesum øki- num, ið best veit hvønn tørv vit hava. Tað er her norðuri, at vit eiga at kunna gera avtalur um fraktprísir. Tað er her norður, at avgerð eigur at verða tikin, tá neyð- ugt er at gera eykatúrar. Tað ber ikki til, at allar avgerðir mugu og skulu takast suðuri í Havn, tí hjarta teirra pumpar ikki fyri hesum økinum. Undirsjóvartunnil Tað er ongin ivi fyri mær um, at vit einaferð í framtíðini, fara at koyra ígjógnum ein undirsjóvartunnil undir Lorvíksfirði. Nær hetta verður, skal eg ikki seta árstal á. Vit vita at bý- ráðsleiðslan saman við umsitingini, hevur brúkt nógva tíð og pengar til hetta mál, hó- ast hetta má metast at verða eitt landspolitiskt mál. Tað er eftir mínum tykki rætt at gera lands- myndugleikarnar varar við okkara tørv, og eis- int trysta hart á, um hetta gerst neyðugt, men máti skal vera við hvussu arbeitt verður, og hvussu orkan verður brúkt, tá vit ikki megna at gera fortovskantar innanfyri bøgardarnar í Klaksvík Men so leingi vit sigla Lorviksfjørd, hava vit krav uppå, at hendan farleid er so ålitandi sum til ber, eins og vit hava krav uppá, at ferð- andi kunnu koma um- borð og fara í land, utt- an vanda fyri at klæð- ini verða skredd ella dálkað. Sjálvstýrisflokkurin hevur altíð roynst norð- oyggjum ein hollur stuðul — velur tú ein sterkan Sjálvstýrisflokk — velur tå framhaldandi menning fyri norð- oyggjar Karl Heri Joensen. valevni å lista D Sjalvstýrisleiðin må vera itøkilig, og hon krevur tíð Nú komið er fram til, at valið verður í morgin, man tað vera ringt hjá mongum veljara at taka endaliga støðu. At Sam- bandsflokkurin enn sum fyrr tjóðskaparliga og samfelags- liga heldur fast upp á tað ver- andi, helst onga broyting ynskir — ein stødutakan, sum í veruleikanum merkir aftur- gongd, er greitt. Hinir flokk- arnir eru allir meira og minni inni á stevnuskrá Sjálvstýris- floksins Javnaðarflokkurin, sum all- ar sínar dagar hevur havt fast tilknýti til danska Javnaðar- flokkin og í sínum hugburði meira hevur verið altjóða enn tjóðskaparliga sinnaður, spæl- ir nú, tá tjóðskaparrákið er sjónligari í samfelagnum enn nakrantíð, eisini upp á sjálv- stýristankan. Fólkaflokkurin hevur sína patentloysn, sum ikki er sannførandi. Teir smærru flokkarnir fiska so- sialt og tjóðskaparliga inni á økinum hjá hinum cg gera seg til serligar talsmenn fyri grundleggjandi etisk virði, sum eru sjålvsøgd í einihvørj- ari politiskari stevnuskrá Tjóðveldisflokkurin hevur lyndi til at taka sær einkarrætt til tað tjóðskaparliga. tað er bert hann, sum veruliga stevnir fram móti einum frælsum Føroyalandi. Men Tjóðveldisflokkurin er fram- vegis Gitøkiligur og veru- leikafjarur í sínari politisku herferð. At spæla so nógv bert uppá tað kensluliga, sum hann ger eitt nú í sínari appell til ungdómin í seinasta Fjúrt- anda, er ábyrgdarleyst. Men samanumtikið eru iva- leyst øll samd um, at broyt- ingar skulu til, áðrenn okk- ara samfelag er búgvið og til- lagað til at kunna standa á egnum beinum. Umsitingin má rationaliserast, bygnaður broytast, vørur mugu góðsk- ast og útflutningurin økjast osfr. Men júst hvussu al- menna umsitingin og lógar- verkið skulu umbyggjast, og hvussu langa tíð tað tekur, tað kann enn ongin siga. heldur ikki vita vit, hvussu vit best kunnu innflyta bíligar verur, hvar bestu marknaðirnir eru o.m.a. Alt hetta avhongur av politiskum hegni og vilja, og av hvussu vit å besta hått samfelagsliga gera okkum til reidar til betri umstødur. Hvussu vikir og vendir mugu vit fgjøgnum eina til- lagingartíð, eina samfelags- liga menning. ein broyttan hugburð til dugnaskap og ábyrgdarkenslu hjá tí einstaka og eina búning til betri innlit í altjóða viðurskifti, har vit sjálv standa við ábyrgdar- og avgerðarrættinum. Hetta er leiðin, sum Hin Førovski Sjálvstýrisflokkurin stevnir og troðkar framímóti. Farið tí á val og veljið røttu kósina móti framburði og frælsi, súm er X við lista D! Heini Hátún Gotufólk — Eysturoyingar Eg skal fyrst siga, hví eg lati meg stilla upp. Sum orða- takið sigur: Tað ein ungur nemur, gamal fremur. Tær mongu løturnar mamma min og avlamni beiggi min høvdu um politikk, andalig virdir og familju, eru ringar at koma uttanum og renna frå. Og her kann eg heldur ikki koma utt- anum Sjálvstýrisflokkin. Ein flokkur, ið eg kann taka undir við. Ein flokkur, ið ikki vil kappa av stokkinum her og nú, men flokkurin sigur í stevnuskrá síni, at virka verður fyri sjálvstýri, takast skal full ábyrgd av tjóðini og vit skulu fáa fullan avgerðar- rætt fyri henni. Ein flokkur ið byggir á kristna síðalæru Tað er eingin loyna, at odda- fólkini mynda flokkin. Og her hevur eingin ivast í, hvar okkara fólk hava staðið í kristnum lógarspurningum. Sjálv haldi eg, at tað er skomm at danir gjalda nógv meira í kirkjuskatti enn vit føroyingar, fyri at halda kirkj- uni uppi, og samstundis kunnu smoyggja eina rúgvu av lógum niður yvir okkum, sjálvt um landsins hægstu menn ikki vilja hetta. Eitt materielt ríkt land uttan moral, er eitt fátækt land. So til tey gomlu. Tað er bæði synd og skomm, tann viðferð tey fáa. Tey ið løgdu lunnar undir okkara vælferð- arsamfelag. Hava tey ikki betri uppiborið? Heimahjálp- in, ið uttan iva er bíligasta loysnin, er nógv spard. At fólk bert fáa ein tíma um vik- una, kann hvørgin parturin liva við. Ein døgnvaktarskip- an heyði eisini minkað um ampan hjá mongum. Nógv eru tey, ið ikki eru før fyri at vera heima, og er tí neyðugt við sambýli her í økinum Her vil Sjálvstýrisflokkurin gera sítt besta. Dentur eigur at vera lagd- ur á, at fáa fleiri serútbúnar lærarar, so at so nógv sum gjørligt, verða hjålpt í barna- árunum. Heldur enn at verða stemplaði sum býttlingar, tí lesingin ikki var í lagið. Fyri onnur ein sjarma, tá ið orðini ikki koma fram, men fyri viðkomandi ein pína. Fáa ikki tað arbeiði, tey so gjarna ynskja sær. Her eru góðir møguleikar fyri hjálp, sum vit her á landi vit alt ov lítið um. Ynskiligt er eisini at kvøld- skúlaskipanin lækkar aldurin frá 14 til 12 ár, so at ung ið detta burtur ímillum í td. ítróttinum, eisini fáa ein møguleika. Her f økinum, hevur frå fyrndartíðum og til nú, bú- leikast eitt mergja, virkisfýst fólk, og er tað at fegnast um. At hava fingið so nógv ar- beiðspláss upp st staði, bæði á sjógvi og landi. Vit skulu halda áfram við góðum treysti. Oljuvinnuna gleða nógv seg til, men vit mugu íkki kanna okkum bitan áðrenn hann er svølgdur. Vónandi fer nakað gott at spyrjast burtur- úr. Men eg eri stórliga bangin fyri avleiðingunum. Hvat við øllum fólkunum, ið koma í samband við arbeiðinum. Eru vit yvirhøvur búgvin at taka ímóti? Vit mugu ikki leypa fram av. Fram um alt, eiga vit at takka fyri at vit búgva í ein- um so vælsignaðum landi sum Føroyum. Gott sjålvstyrisval! Vel Sjålvstyrisflokkin! Anna Neså, valevni Sjålvstyrisfloksins f Eysturoy Hvi velja Sjålvstyrisflokkin? Vidurskiftini Føroya og Danmarkar millum eru komin á eitt vegamót, tí man eingin ivast í. Men hver er loysnin? Samanbera vit hesi við- urskifti við eitt hjúnarlag, sæst skilliga, at her er lógin um javnrættindi ikki farin at virka. Annar parturin skúgvar hin undan sær í øll- um málum. Og tað eiga vit ikki at lata okkum lynda. Ein treytin fyri, at hetta skal lata seg gera, er, at ann- ar parturin vil ráða uttan at spyrja hin hjúnarfelagan eftir. Hetta man ikki vera so óvanligt. Hin treytin er, at tann. sum er við undirlutan, letur sær alt hetta lynda. Hann hevur mist alt sjálvs- álit, alla sjálvvirðing og er vorðin undirbrotligur, finn- ur seg stutt sagt í llum. Fleiri loysnir eru í hesum trupla máli: Ein loysnin er skilnaður, onnur er, at seta javnrættindini í gildi, og triðja, men ringasta loysnin er at halda fram óbroytt, tí at eg veit, hvat eg havi, men ikki hvat eg fái. Hetta sein- asta halda summi, onnur vilja royna at broyta viður- skiftini, so hjúnarbandið kann halda fram, og onnur eru fyri loysing. Men eingin hugsar um partin, sum er við undirlutan: hvat skal gerast við hann? Tað fyrsta, vit eiga at gera, er at fáa sjálvsálitið aftur, um vit nakrantíð hava havt tað. Vit mugu byggja okkara fólk uppaftur frá botni við virðing fyri sínum landi, sínum fólki, sínari mentan og sínum máli. Vit mugu skúgva alla undir- brotligheit til viks og íkki krúpa sum bardur hundur. Hetta eiga tit ungu at leggja tykkum í geyma. Vit eldru verða kanska tíverri íkki nógv ødrvisi. Í hjørtum okkara býr frælsi. Tá ein er ungur, eru vónirnar stórar. Dreymurin um ein rættvísan heim stendur ovarliga á raðfest- ingini. Og so skal tað vera. Tað harmiliga er, at so við og við missa vit vónina, vit verða svikin ofta, og vit ger- ast líkasæl. Tá eru vit løtt offur hjá teimum, sum vilja verða harrar. Fyri at birta nýtt lív í og fyri at geva føroyingum vónina um, at framtíðin er ikki so døpur, sum summir vilja gera hana til, havi eg sum einstaklingur stevnt danska statsmir.'steriinum. Teir skulu ikki ú::gva, at vit eru so lætti at dansa runt við. Trúgvin á eitt rættvíst rættarsamfelag er ikki deyð enn. Mótstýðumaðurin er ikki nakar dvørgur. Kenslan av at standa sum Dávid móti Goliath er ikki fremmand, men tá ið av tornaði, stóð Dávid sum sigurharri. Skuldi Goliath kortini vunnið, so eru onnur dómi úr søguni, sum visa, at tað kann gerast ein dýrur sigur. Tað er Pyrrhus eitt gott dómi um. Fylkist um tey, sum vilja landi og fólki væl. Fylkist um tey, sum í verki sýna, at tey seta høg mál hægri enn politiskan løtuvinning. Tí málið móti danska statsmin- isteriinum er ikki bara eitt mál um skuld. Tað er ein spurningur um sjálvvirðing, ábyrgd og rættvi. Og tað málið heldur fram eftir val- ið. Setið tí ein sterkan Sjálv- stýrisflokk á ting. Hann hevur hugsjónina. Hann hevur trúnna. Hann hevur viljan. Hann hevur loysn- ina. Tá er einki ført. Hans J. Hermansen, valevni Sjálvstýrisfloksins í Suðurstreymoy