týsdagur 5. mai 1998síða 8

8 tíðindablaðið 01) Nr. 83 — 5. MAI 1998 Tiggju eykamenn høvdu borid rætta lutfallid i sær Og so høvdu allir flokkarnir i løg- tinginum uttan fólkaflokkurin fingið ri] eykavaldan ngmann afturat. Sosialurin hevur biðið Jóannes Han- sen, samfelagsfróðing gera viðmerk- ; ga r 1 g } sjónvarpsskíggjanun k € ot 2 fólk, og at fimm teir kymlað e a eru grá og hini hvít. Hví Spe g tað er soleiðis, halda tey sum va sur ri, at tað er ikki kveldið e frá, og út frá fleir før sum hoyrist millum fólk, ) kk so er hetta at undrast á, og s g tad er væl skiljandi, tå tad u a er ein sannroynd, at nógv ggåvuting tíð valkveldið verður brúkt dg vit staðfesta g at gera viðmerkingar til aftur, at tað ar ikki sért = forsøgnir, sum eru avloystar ruduleika, tå atkvødurnar av nýggjum forsøgnum og eru taldar upp, og løgtingiå = harvið eru foroldadar, áðr- skal mannast. Tað kann ikki enn allir politikarnir hava havt høvi at siga sína mein- mme Hyggjarin situr vid einari kenslu, sum kann sammet- ið, at hann við stórum áhuga hevur fylgt við í ein- ast v ari fótbóltskapping, har endaliga úrslitið við meist- ara og niðurflytara stóðst av millumrokningum, sum hann onga hjálp fekk í at gjøgnumskoda, og tað er spell, tá hetta snilt kundi verið gjørt uppá fimm min- uttir. Men tað tykist, sum stóra og heila saman Hyggjarin staðfestir bara hongur Tilsaman NO 5887 1047 4992 275 6063 647 2116 385 6583 957 682 277 1123 62 215 19 Fólkaflokkur Sambandsflokkur Javnaðarflokkur Sjálvstýrisflokkur Tjóðveldisflokkur Kristiligi Fólkafl. Miðflokkur Verkamannafylking Fyri at finna út av hver flokkur skal hava umdømisvaldu menninar í einstøku val- dómunum, verður atkvødutalid hjá flokku- num í valdømunum býtt við 1, 2, 3 osv. Nýta vit Suðurstreym, ið eigur átta um- EY Valkvøldid gjørdu samfelágsfróðingarnir Jógvan Mørkøre (vm) og Jóannes Hansen, (hm) viðmerkingar til valúrslitini. Her síggjast teir saman við Johnsigurd Johannesen, sjónvarpsmanni Mynd: Jens Kristian Vang um vit mugu smyrja okkum vid, at høvudskravid til dygd í sovornum „sjovum“ er, at tað skal ganga skjótt fyri seg, og tað skal skiftast skjótt til nýggjar myndir, og harvið ber tað ikki til at seta kravið um upplýsing, sum tað krevst meiri enn høv- uðssetningar til, so framm- NS SS SU 447 499 92 661 39 11 83 52 48 93 14 90 50 dømisvaldar tingmenn, sum dómi, so sær roknistykkið har soleiðis út (í klombrum stendur hvat nummar í rødini tingmenninir eru valdir í): býtt við 1 2072 (3.) 1672 (4.) 2073 (2.) 661 2766 (1.) 83 477 90 býtt við 2 1036 (7.) 836 1036,5 (6.) 1383 (5.) NO 0O0U> býtt við 3 690,67 691 922 (8.) arlaga. Hetta var inngangurin, og nú eru tey flestu ivaleyst longu fallin frá í lesnaðin- um. Men ætlanin var at greiða frá, hvussu tað gekk fyri seg, tá løgtingid varð mannað hóskveldið. Valskipanin Síðani valið hevur nógv verið tosað um valskipan- ina, og róð hevur verið fram undir, um tað ber til at broyta skipanina fyri at gera hana meiri rættvísa, sum tað hevur verið sagt. Tað eru politikarnir, sum í tráð við stýrisskipanarlóg- ina samtykkja eina vallóg og harvið gera av, hvussu valið skal ganga fyri seg. Í Føroyum er sama skipan sum í Danmark og hinum Norðanlondunum. Vit hava eina lutfalsskipan. Tað vil siga, at flokkarnir verða umboðaðir í løgtinginum í tí lutfallinum, sum teir hava fingið avkvødur á valinum. Fær ein flokkur fjóðringin av avkvødunum, skal hann í prinsippinum hava fjórð- ingin av tingmonnunum. Galdandi vallóg er frá 1978. Tá varð talið á um- dømisvaldum tingmonnum ásett til 27. Tað varð sam- tykt, at Norðoyggjar og Suðuroy skuldu eiga hvor sínar fýra, Norðstreymur, Vágar og Sandoy hvør sínar tveir, Eysturoy fimm og Suðurstreym átta umdømis- valdar tingmenn. Umboðanin er fyrst og fremst grundað á fólkatalið í ymisku valdømunum, men skeivleikin í lutfallinum millum fólkatal og tingum- boðan boðar frá, at tingið í valskipanini hevur gjørt av, at útjaðarin í útgangspunkt- inum skal vera yvirumboð- aður, sammett við lutfals- liga býtið av veljarum mill- um valdømini. I sjålvari vallógini er ein partur av valinum avgjørd- ur. Hvussu valid vikir og vendir — um t.d. valluttøkan er nógv lægri í einum val- dómi, enn hon er í einum ðrum — so skulu valdømini í hvussu so er hava oman- fyri nevndu tingumboðan. Um úrslitið av valinum er soleiðis, at teir 27 umdøm- isvaldu tingmenninir verða býttir soleiðis millum flokk- arnar, at lutfallið millum at- kvødur og tingumbodan er samsvarandi, so er ikki neydugt vid eykavaldum tingmonnum. Men er ikki samsvar millum tey bædi lutføllini, so verða eykaval- du tingmenninir nýttir at javna við. Í vallógini frá 1978 hevur tingið ásett, at hægsta talið á eykavaldum skal vera fimm, men tað kann eisini vera 4, 3, 2, I ella eingin. Vit skulu venda aftur til, hvussu eykavaldu ting- menninir vórðu valdir á val- inum 30. apríl. Nú skulu vit fyrst síggja, hvussu um- dømisvaldu tingmenninir vórðu valdir.