hósdagur 7. mai 1998síða 15

Nr. 85 — 7. MAI 1998 = tíðindablaðið Sosa) 15 Norðurlandahúsið í Føroyum 15 ár Norðurlandahúsið 15 ár Fyri Ferðaráðið og ferðavinnuna hevur tað verið og er framvegis av stórum týdningi at hava eitt mentunarhús sum Norðurlanda- húsið. Umframt at hava flutning til og úr Føroyum og gistingar- møguleikar í huga, liggur ein stór uppgåva í tí at vísa á serlig stóð og útferðir, sum kunnu gera tað til nakað serligt at koma til Føroyar at ferðast. Norðurlanda- húsið er vorðið ein av okkara fremstu attraktiónum, tá hugsað verður um eitt hús, sum hevur eina spennandi søgu og eitt pláss, har bæði gallakvøld, serlig tiltók og kongressir kunnu fáa innivist. Ferðaráðið hevur havt gott samstarv við starvsfólkið og leiðsluna í Norðurlandahúsinum. Vit fáa yvirlit yvir komandi tiltók, sum vera nýtt bæði í fald- arum okkara og eru at finna í okkara kunning, har ferðafólk í hópatalið leita sær inn um summarið. Ferðaráðið gevur ein yvirlits- bókling út eina ferð um árið, sum eitur Tours 98. Hesin lýsir allir teir skipadu ferdamøguleik- arnar og teir pakkaferðir, sum eru. Katalogið verður sent út- lendskum ferðasmiðum. Hetta eru teir, sum selja ferðir til Før- oya antin beinleiðis til ferða- mannin ella til ferðaskrivstovur. Ein vitjan í Norðurlandahúsinum er altíð ein fastur partur av ein- ari vitjan í Havn. Norðurlandahúsið verður so- leiðis nýtt í marknadarføringini av ferðum til Føroya. Tað sæst týðiliga, um tú hyggur í eitt nú bóklinginum 'Tours', sum Ferð- aráðið gevur út. Ein vitjan í Norðurlandahúsinum er vorðin eins vanlig og eitt nú ein vitjan í Kirkjubø. Husid og tiltøkini har eru vid til at gera tad lættari hjå okkum at fáa fólk at vitja okkum. Her hugsi eg serliga um Jazz-, Fólka- og Blues Festivalin og tey tiltiknu Føroyakvøldini. Vit harmast sjålvsagt um, at tey ikki eru í húsinum í summar. Ferðaráðið var vertur á einari stórari ferðavinnuráðstevnu í 1995, har galladógurðin fyri umleið 400 fólkum var í Norð- urlandahúsinum. Tað var onki minni enn stórsligið, og gestir okkara vóru á einum máli um, at betri karmar fáast neyvan. Til Barbarufrumsýningina vísti húsið seg aftur eina ferð at vera ómetaliga vælegnað til slíkar framførslur. Té vóru umleið 500 fólk í húsinum. Nógvar eru tær ráðstevnur, sum hava verið í húsinum, og tað heilt givið, at ferðavinnan eigur at nýta húsið til júst slík endamál, tí gestirnir lata altíð sera væl at húsinum og tiltøku- num. Ferðaráðið ynskir leiðslu og starvsfólkum hjartaliga tillukku við 15 ára degnum, og takka fyri samstarvið. Ferðaráð Føroya Annika Joensen Hava brúk fyri Shakespeare eins væl og Sibelius Sosialurin hitti eisini Kristian Blak, sum hevur spælt tónleik bæði áðrenn húsið kom og aftaná: Sum heild vóru stórar væntanir til Húsið, og eg royndi at vera við til so nógvar fundir undan byggingini sum gjørligt. Tá vóru fleiri av feløgunum hjá tón- leikarunum stovnað, so vit møttu sum umboð, og eg må siga tað eru komin nógv góð upplivilsi við Norðurlandahúsi- num, og tær norðurlendsku kon- taktirnar, ið eru komnar hesi árini, hava havt nógv at siga fyri norðurlond. Kristian sigur tað tó vera týdningarmikið at leggja sær í geyma, at ein verður ikki tón- leikari av at spæla í Norður- landahúsinum. Skráin má vera fastløgd, tá tú kemur í Húsið. Tað er altso ikki nakað >út- viklingsstad«, og tí mugu »gras- røturnar« grógva væl og paral- lelt við Húsið. Við Norðurlandahúsinum Plakati Húsið Hóast Tórshavnar Jazz-, Fólka- og Bluesfestival ikki verður í Norðurlanda- húsinum fyrr enn í oktober, varð tann árliga jazzplakatin kortini avdúkað longu týsdagin. Hetta er fyrstu ferð, at hon er gjørd av einum føroyskum listamanni, og plakatina fyri 1998 hevur Kåri Svensson latið år huga og hondum. Kári segði seg vera spentan upp á litirnar í plakatini, og var so bráður, at hann beinanvegin fór at droyma um næturnar, hvussu plakatin skuldi síggja út, tá honum fall í lut at gera hana. Listamaðurin hevur arbeitt eitt sindur við súluformatum, og hesaferð hevur hann umsett súlurnar til collagur við myndum av jazztónleikarum. Teir elstu eru settir ovast við teimum heitu litunum, meðan teir eldru - og harðaru sambært Kára - eru blandaðir saman við teimum keldu litunum í neðra. Kári sigur seg vera glaðan fyri, at litirnir á plakatini eru so væl varðveittir av upprunamálningi- fingu vit sýningar, sum vóru stórri, enn møguleikarnir í skúl- ahøllunum loyvdu. Húsið er nevniliga eisini eitt sjónleikar- hús, og serliga minnist Kristian aftur á >Eitt dukkuheim<, har hann skemtandi leggur afturat, at hann spældi ngkur sekund. Men gjøgnum Húsið fekk hann eisini samstarv i lag vid is- lendskar instruktørar og var vid til at gera eina ballett. Hann nevnir eisini nyggjari dømi sum Shakespeare, ið júst hevur verið í Húsinum. Nordur- landahúsið er ein stovnur, ið hevur orku til at geva íblástur uttanífrá, og eg meini, at tað er av týdningi, at vit hava samband við verðina rundan um okkum, og at verðin rundan um okkum er áhugað í at arbeiða saman við okkum. Tí vit eru eitt serligt land, sigur Kristian. Hann sigur tað vera gott, at vit eisini kunnu uppliva Brahms, Shakespeare og Dario Fo í Norðurlandahúsinum, og at tað ikki bara verður tvíhildið um num, og at ætlanin er, at hon skal siga okkum eitt sindur um jazz. Men eg ætl- aði ongantíð, at hon skuldi líkjast gðrum jazzplakatum, sigur Kári Svensson. Bæði stjórin í Norðurlandahúsinum, Peter Turtschaninoff, og fyrireikarin av festivalinum, Brandur Øssursson, eru væl nøgdir við avrikið hjá tí føroyska lista- manninum, ið samstundis er tann fimt- anda plakatin í rødini. Hesar plakatirnar eru við til at gera Húsið og festivalin kend, sigur Brandur. Vanliga verða minst hálvttriðhundrað plakatir sendar í »umfar« til konserva- tortum, norðurlendskar skrivstovur, mus- ikkhús og aðrar stovnar í hinum norður- londunum. Brandur, id júst hevur verið í Svøriki, segði seg vita, at har hevði ein skrivstova tikið plakatirnar við sær, tá hon flutti í nýggj høli, og at ein annars ofta sær plakatirnar aftur, tá ein ferðast í norðurløndum. Sostatt man góðskan vera nøkurlunda í lagi, halda teir. norðurlendska mentan, so at bert Grieg, Sibelius og Nielsen sleppa framat. Hetta má ikki henda í nøkrum landi, ti so eru vit naiv, sigur Kristian. Men hann sigur seg væl skilja krøv- ini, tá pengarnir skulu býtast. Ofta hevur verið tosað um at hava barnatiltøk hvønn morgun í Húsinum. Eftir mínari meting er tann besta iløgan, vit kunnu gera, góðskusjónleikir, -tónleik- ur og -mentan fyri børn, sigur Kristian Blak. So verður tað teirra vani at síggja nakað, so læra tey at bera seg at sum eitt publikum, har tey taka ímóti uttan at práta samstundis. Læra, at mentan ikki er nakað, ein kann sløkkja fyri við at trýsta á ein knøtt, og sipar her til, at Norðurlandahúsið og Sjónvarpið komu um næstan somu tíð og sostatt virka parallelt. Men næstan samstundis sum Norðurlandahúsið kom, bleiv Perlan nidurtikin, og Jazzfelagið hevði eins nógv tiltøk um árið sum Norðurlandahúsið. Hetta Í p | | | | l var ikki ófyrireikað, tað var skrásett, blað varð sent út, og luttakarar komu úr Finnlandi, nógvir úr Svgríki, Norra, Dan- mark og Íslandi. Vit vóru heilt tilvitaðir um at skaffa norður- lendskar vitjanir, og av og á rindaðu vit allan kostnaðin, tvs. at publikum rindaði við teirra atgongumerkjum. Kristian sigur, at tey í árunum ”76 til "83 høvdu eitt munandu aktivari jazzlív, enn tað nakrantíð hevur verið aftan á, inklusiv jazzfestival. Tí vil ein tosa um eitt samfelag við mentunarinnihaldi, so kann ein ikki bara hava jólaaftan, men eisini ein gerandisdag. Ikki tí, eg skipi eisini fyri einum klassisk- um festivali, men um tað var tað einasta, sum hendi av klassisk- um tónleiki, kundu vit ikki sagt, at Føroyar eiga klassiska kom- positión ella tónleikarar, sigur Kristian. Jú, jazzur var áðrenn Norður- landahúsið kom. Tað eru Bronglplåturnar, Vedurløg, triggjar LP'ir vid nordurlendsk- um tilfari og aðrar dokumenta- tion fyri. Hetta er altso ikki meint negativt um hvørki Húsið ella tann årliga festivalin, men tad sum eg meini er, at av ti, at hetta hendi samstundis, eri eg bangin fyri, at nakrar av grundu- num til, at Jazzfelagid ikki fekk bjóðað eitt annað høli, vóru, at at politikararnir hildu, at tá vit høvdu Norðurlandahúsið, so var tað nóg mikið. Tað søgdu teir ikki, men tað var líkasum ikki nógvur futtur í hjá teimum at veita Jazzfelagnum høli, sigur Kristian Blak. Hann heldur eisini, at Norður- landahúsið ofta kundi sent smærri bólkar út, enn tað ger, tí so høvdu fleiri fingið ágóðan. Kristian minnist á nógv góð upplivilsi í Norðurlandahúsi- num, men undirstrikar týdningin í tí, at tað paralella og útviklandi tónleikalívið hevur tað gott, samstundis sum konsertstaðið Norðurlandahúsið eisini hevur tað gott.