leygardagur 9. mai 1998síða 9

Nr. 86 — 9. MAI 1998 Samgonguskjalid Hesi seinnu årini hevur gongdin verid, at sam- gonguskjølini hava verið orðað i smålutum. Hetta boðar ikki frá serliga stórum áliti millum partarnar, sum hava skrivað undir sam gonguskjølini, og alt fleiri røddir hava tosað um, at rættast hevði verið at orðað skjalið í breiðari og meiri yvirornaðum vendingum At tað skal berast so skjótt at nú fer ivaleyst at hava við sær, at hetta verður gongdin Viðurskiftini millum Før- oyar og Danmark eiga høv- uðsprioritet. Eitt orðaljóð hesum viðvíkjandi, sum A, D og E kunnu semjast um, skal snúgva seg bæði um politisku og fíggjarligu við- urskiftini. Valstríðið vísti, at tað verður neyvan torført hjá hesum flokkunum at semjast um hetta. Onnur = týdningarmikil mál eru Fíggingargrunnur- in, Samhaldsfasti, endur- nýggingin av fiskiskipaflot- anum og fiskivinnupolitik- kur á øðrum økjum, útbygg- ingar og endurnýggingar av samferðslugkinum og heilsugkinum. Spurningar viðvíkjandi Fíggingargrunninum skulu avgreiðast í semju við danir, og tí kann hetta gerast part- ur av avtalu um ríkisrætt- arligu viðurskiftini. Fólka- flokkurin vil skifta Sam- haldsfasta út við eina priva- ta fólkatrygging. Tað vil tjóðveldisflokkurin = ikki. Fyri stuttum hevur Óli Jac- obsen, landsstýrismaður, sett eina nevnd at kanna all- an pensiónsspurningin, og flokkarnir kunnu ivaleyst semjast um, at spurningurin verður tíkin til nýggja viðgerð, tá hetta arbeiðið er lokið. Serliga útbyggingarnar á samferðslugkinum seta stór krøv til fólkaflokkin. Vága- tingmaðurin situr sum vakt- hundur yvir, at und- irsjóvartunnilin vestur í Vágar verður í samgongu- skjalinum, og Jógvai: við Keldu hevur í valstríðnum ikki dult, at hann ætlaði sær á ting fyri at verja áhuga- málini hjá norðoyingum. Her hugsaði hann ikki minst um undirsjóvartunnil undir Leirviksfjørd og um Klaks- víkar Sjúkrahús. Jógvan við Keldu var tingmaður frá 1988 og til 1990. Hann tók seg úr fólkaflokstingbólk- inum, tá partamaðurin hjá honum, sum umsat heilsu- mál ikki taklaði sjúkrahús- spurningin, soleiðis sum norðoyatingmaðurin vildi. Sjálvstýrisflokkurin Vit byggja brýr í politikki hava tey í sjálvstýris- flokkinum so ofta tikið til um seg sjálvi. Onnur siga, at sjálvstýrisflokkurin er kitt, sum kann kroystast inn alla staðni ella sum verður brúktur til at stíva av við. Søguliga hevur flokkurin verið tætt knýttur at javnað- arflokkinum — serliga kríg- sárini men eisini í heima- stýrissamgongunum. Hann hevur áður verið í samgon- gu við fólkaflokkin 1954- 58, 1980-84 og nakrar mánaðir í 1989. Hesa síðstu ferðina rýmdi flokkurin úr landsstýri, sum fólkaflokk- urin heyði leidsluna av, men teir siga sjålvir, at samstarv- ið síðani 1996 hevur gingið so mikið væl, at teir mest av øllum vilja samstarva við Annfinn Kallsberg sum løg- manni Persónarnir Umframt Annfinn Kalls- berg, sum verður løgmaður, so verða ivaleyst fimm landsstyrismenn. Nýggi bygnaðurin innan landsfyri- sitingina leggur upp til, at talan verður um hesi heitini fíggjarmálaráðharri, fiski- málaráðharri, vinnumála- ráðharri, almanna- og heilsumálaráðharri og und- irvísingar- og mentunar- málaráðharri. Í samgonguni, sum hevur verið til nú, umsat løgmaður nøkur målsøki. Tað var 6- semja um hetta, og m.a summir fólkafloksmenn hil- du ikki, at tað var rætt, at løgmaður sat við ødrum målsøkjum enn teimum, sum hann skal hava ábyrgd- ina av. Hverjar persónar flokk- arnir fara at seta í lands- stýrið velst um, hvørji måls- øki teir fáa at umsita. Aður hevur verið vanligt, at val- dómi, sum akkurát ikki hav- a fingið mann á løgtings- valinum hava verið leskaði við einum landsstýrissessi í vónini um, at hesin fór at standa seg væl og harvið fór at vinna tingsessin næstu ferð, men nú er uppgávan hjá landsstýrismonnunum broytt, og tað er neyvan hugsandi, at hetta fer at gera seg galdandi í sama mun sum áður. John Petersen er upp- lagdur landsstýrismaður hjá fólkaflokkinum, men tað verður bara, um flokkurin fær fíggjar— ella fiskivinnu- mál at umsita. Bjarni Djur- holm hevur verið formaður í mentunarnevndini, og teir í Sudurstreymi fara ivaleyst at trýsta á fyri at fáa hann at hava ábyrgdina av skúlan- um og mentanini, um hetta málsgki fellur flokkinum í lut. Verður Bjarni Djurholm landsstýrismaður, so kemur fyrrverandi sambandsting- maðurin, Finnbogi Arge, á ting sum eitt av parlamen- tarisku umboðunum í einari sjálvstýrissamgongu. Tað er ikki langt burtur at ímynda sær, at fólkafloks- menn í Suðuroy, sum vóru bara fimm atkvødur frá ein- um tingmanni, fara at ar- beiða fyri at fáa ein lands- stýrismann. Páll Vang, sum var landsstýrismaður 1980- 84, fekk flestar atkvødur. Hjá sjálvstýrisflokkinum eru trý landsstýrisevni: Hel- ena Dam á Neystabø (so kemur Jákup Sverri Kass á ting), Sámal Petur í Grund (so kemur Kári Højgaard á ting) og Karl Heri Joensen, sum var landsstýrismaður á vári í 1989. Hvør teirra tað verður velst um, hvat teir fáa at umsita. Tá borgarliga sam- gongan varð skipað eftir valið í 1980 samdust fólka- flokkurin og sambands- flokkurin íkki um, hver teirra skuldi umsita fíggj- armál, og so endaðu tey hjá sjålvstyrisflokkinum og tíðindablaðið SOS komandi tingformaður Torbirni Poulsen Hjá tjóðveldinum er Høgni Hoydal fremsta ráð- harraevni. Hann gerst neyv- an løgmaður, og so er spurningurin, um hann finn- ur seg í at verða fíggjar- málaráðharri við víðkaðum heimildum „ella um hann heldur velur at fara í tingið og har fáa parlamentariskar royndir og harvið brynja seg til eina nýggja løgmans- roynd um fýra ár. Heini O. Heinesen fær neyvan betri høvi enn hetta at royna seg sum fiskimála- ráðharri. Fer hetta ikki at ganga upp, ella velur Heini heldur at vera parlamentar- iskur leiðari hjá flokkinum, so kann hugsast, at onkur annar norðoyingur, t.d. Karsten Hansen, sum á val- inum fekk næstflestar at- kvødur á tjóðveldislistanum í Norðoyum, verður lands- stýrismaður. Minnilutasamgongan Omanfyri nevnda er skriv- að, meðan tað framvegis varð arbeitt fyri at kveikja hita undir sjálvstýrissam- gonguna. Eydnaðist tað íkki, so vóru tveir sannlíkir møgu- leikar: at javnaðarflokkurin varð vinkaður inn av beink- inum ella at sjálvstýr- isflokkurin og fólkaflokk- urin einsamallir skipa lands- stýri. Tað kunnu teir, ti stýrisskipanarlógin sigur, at tað skal vera ein meiriluti í tinginum ímóti tí upp- skotinum um løgmann, sum tingformadurin leggur fyri tingid. Og tad vil siga, at sjålvt um t.d. bara teir tiggju fólkafloks- og sjålvstyris- menninir atkvøda fyri og teir fimtan tj6dveldis— og javnadarmenninir atkvøda ímóti, og sambandsmenn- inir og Jenis av Rana ikki atkvøda so er Annfinn Kallsberg lógmaður. Sjúrð- ur Rasmusssen vísir í hes- um sambandinum til stød- una f svenska rikisdegnum í 1978, tá 39 tingmenn at- kvøddu fyri Olla Ullsten, Signar á Brúnni verður uttan iva Í i formanninum i folkepartiet, sum stjórnarleiðara, meðan 66 atkvøddu ímóti og 215 ikki greiddu atkvødu. Andstødan Tað kann framvegis henda, at javnaðarflokkurin slepp- ur framat, men tað er ikki hugsandi, at Jóannes Eid- esgaard verður løgmaður, og tað er ein stórur smeitur hjá flokkinum, tí hetta koyr- Jóannes Eidesgaard situr á beinkinum og bíðar - og vónar Høgni Hoydal - Fer hann i lands- styrid, ella fer hann at fåa sær parlamentariskar royndir? valinum. Tað hevur vidhvørt verið funnist at, at tað var skeivt av javnaðarflokkinum at fara úr samgonguni í 1996. Hetta hevur leiðslan sjálv- andi ikki tikið undir við. Nú kann í hvussu so er stað- festast, at hetta hevði við sær, at javnaðarflokkurin 6- beinleiðis gjørdist forlovari millum sjálvstýrisflokkin og fólkaflokkin. mund Joensen nú er høvd- ingur í sambandsflokkinum Jógvan Ingvard Olsen, Atli Hansen, Suni Jacobsen og Bjørn á Heygum eru allir burtur. Í ungmanningini eru Lisbeth L. Petersen, Heðin Mortensen og Flemming Mikkelsen, sum øll stuðlaðu Edmundi í formansupp- gerðini, og so tveir nýggir tingmenn. Jóannes Hansen Sunnudagin 10. mai? Mammudagur? Al Morgunbre yo? Kiosk Vár i Saltangarå Hjá Rannvá í Søldarfir0Oi Shell í Gøtudali Statoil í Leirvík Tuck Shop á Sp/f Breyðmolin