mikudagur 3. desember 2003síða 2

2 Nr. 230 - 3. desember 2003 Nr. 230 - 3. desember 2003 3 Aftur í november, triðja mánað á rað, er ferðafólkatalið um flogvøllin í Vágum nakað minni enn sama mánaða í fjør FLOGFERÐSLA Í november í ár fóru og komu 8.936 ferðafólk um floghavnina. Hetta er ein afturgongd uppá 3,6% í mun til november í fjør, tá 9.269 fóru og komu um floghavnina. Í november hevur afturgongdin verið á øllum leiðum uttan Bret- landsleiðini – tvs. leiðin til og úr Aberdeen. Her hevur framgongdin verið 59,3%. Stóri vøksturin í ferða- fólkatalinum fyrr í ár ger tó, at samlaða ferðafólka- talið higartil í ár er størri enn sama tíðarskeið í fjør. Frá januar til november eru íalt 153.073 farin og komin um floghavnina. Hetta er 3,8% fleiri enn sama tíðarskeið í fjør, tá talið var 147.499. Fráferðirnar og komurnar hava somuleiðis verið færri í november í ár í mun til í fjør. Íalt eru 396 flogfør komin og farin í mun til 424 flogfør sama tíðarskeið í fjør. Hettar svarar til eina afturgongd uppá 6,6%. Í tíðarskeiðnum januar til november á ár eru tilsam- ans 4.884 flogfør komin og farin í mun til 4.900 sama tíðarskeið í fjør. Hetta er ein lítil afturgongd uppá 0,3%. Flutningur av luftgóðsi er í november í ár øktur við 25,1% frá 28,3 tonsum til 35,4 tons. Fyrstu 10 mán- aðarnar í ár var mongdin av luftgóðsi økt við 6,6% frá 323,1 tonsum til 344,3 tons. Luftposturin er fram- vegis nakað minni í ár. Fyrstu 10 mánaðarnar er luftposturin minkaður við 4,1% til 547,5 tons. Tøkk Vit takka hjartaliga øllum sum sýndu samkenslu tá okkara kæri pápi, verpápi, abbi og langabbi Samuel Bringsberg vanliga nevndur Sam andaðist og varð jarðaður. Ein serstøk tøkk til Hans Eiler prest fyri góð og lívgandi orð. Tøkk til starvsfólki á Sambýlinumí Bøgøtu og starvsfólki á Deild M sum vóru um hann ta tíðina hann var har. Tøkk til kirkjutænarar, berarar, sangarar og tykkum sum hjálptu til við ervinum. Tøkk til øll somul sum fylgdu honum til hansara seinasta hvíldarstað her á fold. Torbjørn, Eivinn og Anita v/ familju Færri ferðafólk triðja mánað á rað BLAÐÚTBERING Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tey, ið halda bløðini Sosialin og Dimmalætt- ing, kendu aftur í gjár sviðan av seinkaðari blaðútbering í høvuðs- staðarøkinum. Leygardagsblaðið, ið átti at verið borið út fríggjakvøldið, kom ikki vegin fram fyrr enn leygardagin vegna prenttrupulleikar á Prentmiðstøðini. Hetta brekið varð tó rætta um vikuskiftið, og vórðu bløðini tí prentað sum vant mánadagin. Men har ein skriðan er lopin er onnur væntandi. Tað kundu tey á Dimma- lætting sannna, tí tá Dimmalætting varð gjørd klár til prentingar mánadagin, gekk foto- setarin fyri. Filmarnir hjá Dimmalætting máttu tí gerast á Sosialinum, og førdi hetta við sær, at prentingin av Dimmu varð seinkað. Hetta førdi aftur við sær, at haldarar í høvuðsstaðarumráð- num ikki fingu bløðini til tíðina í gjárkvøldið. – Blaðboðini hjá Prentmiðstøðini bera bæði Sosialin og Dimmalætting út sam- stundis, og tá annað blaðið hevur slíkar trupulleikar, so bíða vit vanliga at fara út, til bæði bløðini eru klár, sigur Hallstein Sigurðs- son, sum hevur blaðút- beringina hjá Prent- miðstøðini um hendi. Seinkað blað- útbering Hesa vikuna bjóðar SMS øllum børnum at baka smákøkur við hugnaliga jólabýin á Torginum JÓL Tíðindaskriv Aftur hesa vikuna skipar SMS fyri stórum og for- vitnisligum barnatiltakið á Torginum. Hesaferð bjóða tey børnunum at baka smá- køkur saman við nissu- mammuni og hjálparfólk- um hennara í fittu jóla- húsunum, sum standa við hugnaliga jólabýin á Torginum. Á Torginum verða tvey jólahús og eisini verða sett upp borð, har børnini kunnu leggja deiggið í formar. Tá ið hetta er gjørt, verða formarnir latnir nissumammuni ella einum av hjálparfólkum hennara, sum síðani baka køkurnar. Børnini kunnu so taka køkurnar við sær heim, ella kanska eta tær í SMS. Hós- og fríggjamorgunin millum kl. 10.00-12.00 bjóða vit børnum úr vøggustovum og barnagørðum á gólvið at baka. Tá ið tey eru liðug at baka, bjóðar MBM ein pakka av skúlamjólk, sum kann drekkast afturvið mat- pakkanum. Annars ber eisini til hjá børnum at baka hósdagin millum kl. 15.00-17.30 og leygardagin millum kl. 11.00-14.00. Tiltakið er ókeypis. Fríggjadagin millum kl. 15.00-19.00 bjóðar nissu- mamman ókeypis heitar aflur til øll vitjandi. Baka saman við nissumammuni Nýggja tíðindaskrivið hjá áhugafelagnum Føroya Ellisakfør, Hjólið, fyri november 2003 er útkomið. Blaðið er at fáa á Shell-støðunum kring landið TÍÐINDASKRIV »Hjólið« er navnið á nýggja tíðindaskrivinum hjá áhugafelagnum Føroya Ellisakfør. Blaðið kom fyrstu ferð út um ólavsøkumundið sum ein avís í tabloid stødd (A3). Hjólið avloysti blað- ið »Tíðindaskrivið Føroya Ellisakfør«, sum var í A5 stødd og kom regluliga út til limir felagsins síðan 1992 og seinni eisini í leysasølu. Føroya Ellisakfør hava gjørt avtalu við Føroya Shell um, at »Hólið« verð- ur selt á Shell-støðunum kring landið. Í blaðnum eru áhuga- verdar greinar um t.d. ein túr við føroyskum ellisak- førum í Hetlandi, eina áhugaverda vitjan í Auto- stadt í týska býnum Wolfs- burg, um gamla vatnbrunn- in við Gráastein í Havn, sum limir í Føroya Ellis- akførum eru í ferð við at seta í stand til bilasavn, minningarorð um kendar persónar í bilvinnugreinini, annar partur av bilasøguni í Vágum, sum krimirithøv- undurin, Einar Petersen, sáli, hevur skrivað, gamlar myndir í samband við at Vauxhall bilar hava verið gjørdir í 100 ár. Hjólið kostar 20 krónur at keypa á Shell-støðunum. Hjólið á Shell-støðunum Granskarin Bent Jensen, sum ger frá- greiðingina um við- urskiftini millum Føroyar og Sovjet- samveldi er í andgletti KANNING Øssur Winthereig ossur@sosialurin.fo Granskarin, sum hevur granskað viðurskiftini mill- um Føroyar og Sovjetsam- veldið undir kalds krígnum, er enn einaferð í andgletti. Danska stjórnin hevur játtað honum fýra milliónir krónur til gransking av innanlendis viðurskiftunum í Danmark undir kalda krígnum. Peningurin er játtaður persónliga til Bent Jensen, sum er professari við lærda háskúlan í Odense. Danski fólkaflokkurin gekk á odda í samráðingun- um um donsku fíggjarlóg- ina, at pengar skulu seta av til Bent Jensen. Givið úrslit Atfinningarnar eru millum annað, at talan er um bí- lagda gransking, tí Bent Jensen ikki fýrir fyri at nevna seg antikommunist. At úrslitið av kanningini er givið upp á forhond. Bent Jensen sjálvur ræð- ist ikki fyri at svara aftur. Í eini samrøðu við danska blaðið Politiken sigur hann: - Nei tað er eingin, sum kann bíleggja meg til nakað sum helst. Fyri meg er hetta rein søgugransking. NATO kanning Eftir at kanningar av viður- skiftunum millum NATO og Føroyar vóru gjørdar og almannakunngjørdar, var avgjørt eisini at kanna viðurskiftini millum Sov- jetsamveldið og Føroyar. Sámal Tróndur Finsson og Jákup Thorsteinsson skrivar kanningar um NATO og kalda kríggið. Fyrsti partur kom út í sonevndu svørtu bók. Seinni var eitt ískoyti gjørt. Anfinn Kallsberg løg- maður boðaði í mars 2001 í Løgtinginum frá, at Bent Jensen skuldi gera Sovjet- kanningina. Og í hesum døgum situr Bent Jensen í Italia og skrivar seinastu orðini í kanningini av sam- bandinum millum Føroyar og Sovejtsamveldið. Sambandið við Sovjet Í kanningini, sum Bent Jen- sen skal gera um innan- lendis viðurskiftinki í Dan- mark undir kalda krígnum, væntar hann, at hann eisini kannar persónlig sambond, sum hava verið millum fólk í Danmark og Sovjetsam- veldinum. Ein av kanningarsetning- in frá landsstýrinum er "At lýsa, í hvønn mun føroy- ingar, føroysk feløg og før- oyskir myndugleikar lut- tóku tilvitað og/ella ótil- vitað sum umboðsmenn, njósnarar ella loyniumboð hjá Sovjetsamveldinum og tess sameindu." Í frágreiðingini hjá løg- manni um uttanríkisviður- skifti verður lýst, hvørjar vónir landsstýrið hevur til kanningina hjá Bent Jensen - Skjalarannsóknir í Russlandi eru torførar at fremja í verki vegna tess, at russiskir myndugleikar einans loyva søgugransk- arum at skriva skjøl á søvnum teirra av við hond. Sostatt er ikki loyvt at taka avrit av skjølum. Bent Jen- sen, professari, er leiðari á slavisku deildini við Lærda Háskúlan í Odense og er kønur í russiskum máli og politiskum viðurskiftum í Russlandi. Harumframt hevur hann drúgvar royndir av skjalarannsóknum í Russlandi. Granskari í andgletti Fakta Hernaðarkanningin eystanfyri Kanningarsetnurin, sum var latin Bent Jensen, professara: 1. At lýsa trygdarpolitisku støðu Føroya í kalda krígnum, sum Sovjetsamveldið og tess sameindu (Varsjavasamgongan) mettu hana. 2. At lýsa hernaðarligt virksemi hjá Sovjetsam- veldinum og tess sameindu á landi í Føroyum, á føroyskum havleiðum og í føroyskum loftrúmi. 3. At lýsa, í hvønn mun Sovjetsamveldið og tess sameindu høvdu eina serstaka hernaðarliga ætlan (strategi) mótvegis Føroyum, eins og tey eyðvitað høvdu mótvegis Danmark. 4. At lýsa fregnarvirksemið hjá Sovjetsamveldinum og tess sameindu í Føroyum umframt uttanlands Føroyum viðvíkjandi. 5. At lýsa, í hvønn mun føroyingar, føroysk feløg og føroyskir myndugleikar luttóku tilvitað og/ ella ótilvitað sum umboðsmenn, njósnarar ella loyniumboð hjá Sovjetsamveldinum og tess sameindu. 6. At savna saman viðkomandi skjalatilfar í skjala- søvnum hjá Sovjetsamveldinum og, um umstøð- urnar tala fyri tí, eisini í Eysturtýsklandi og á NATO høvuðsstøðini í Brússel til tess at greiða tann yvirskipaða setningin. Fólk í føroysku friðarrøsluni mótmæla vitjan av amerikanskum herskipi í Havn. Høvdu tey tætt tilknýti til Sovjetsamveldi, skal nýggja kanningin vísa Bent Jensen, professari, sum ger kanning av viðurskiftunum millum Føroyar og Sovjet undir kalda krígnum, skal nú gera kanning av innanlendis viðurskiftunum í Danmark C M Y K 3 2