mikudagur 3. desember 2003síða 3

4 Nr. 230 - 3. desember 2003 Nr. 230 - 3. desember 2003 5 Royna at lokka almenna umsiting suður á Tvøroyri Húski við børnum á Tvøroyri fáa ein lætta Tvøroyrar Kommuna fer helst at flyta um- sitingina og sam- stundis er ætlanin at bjóða stóra bygningin hjá kommununi fram til almenna umsiting KOMMUNUMÁL ÁkiBertholdsen aki@sosialurin.fo Tvøroyri: Tvøroyrar Býráð fer nú at royna at lokka al- menna umsiting suður á Tvøroyri. Í tí sambandinum er ætlanin at bjóða ráðhúsið mitt á Tvøroyri fram til almenna umsiting. Nú kommunan hevur lagt fíggjarætlanina fyri næsta ár, hevur hon sett 500.000 krónur av til at gera bygn- ingin ístand, sum kommun- an eigur inni á Hvítanesi. Tað er bygningurin, sum heilsølan hjá Poul Hansen helt til í. Talan er um eini søgulig hús, har nógv virksemi hev- ur verið í gomlum døgum. Hartil liggur húsið sera væl fyri, niðri við sjóvarmálan, við bátabrúgv niðanfyri, stórum fiskaplássi rundan- um og góðum møguleikum at gera parkeringsplásss. Kommunan eigur húsini og fyri at tey ikki skulu for- farast, ætlar kommunan nú at gera álvara av at gera tey ístand. Kommunan hevur bjóðað landinum, húsini til nýggj- an heilsuskúla, men Kristin Michelsen, borgarstjóri, sigur, at eftir teimum ábendingum, kommunan hevur fingið frá landsum- sitingini, er ikki áhugi fyri at gera skúlan har. – So skjótt vit hava fing- ið tað endaliga staðfest at landið ikki tekur av, fara vit at kanna aðrar møguleikar at fáa nyttu burturúr húsun- um, sigur borgarstjórin. Enn er ikki endaliga gjørt av, hvat húsið skal brúkast til. – Men tað er nógv, sum talar fyri, at kommunan flytir sína umsiting inn har og at hetta sostatt verður nýggja ráðhúsið á Tvøroyri. Men Kristin Michelsen sig- ur, at húsini eru so mikið stór, at har kann nógv ann- að verða afturat umsitingini hjá kommununi. Fyrr hevur verið nevnt at hava ymiskt frítíðarvirk- semi í húsinum. Bjóða seg fram Spurningurin er so, hvat húsini, sum kommunan nú húsast í, skal brúkast til. Tvøroyrar Kommuna heypti hendan bygningin frá Føroya Banka fyri ikki so langari tíð síðani. Kristin Michelsen sigur, at húsini kunnu so altíð seljast. Men í ryrstu syftu er tað ikki ætlanin. Kristin Michelsen sigur, at ætlanin er at bjóða húsini fram til almenna umsiting í eini roynd at lokka almenna umsiting út um landið at vera. Hann sigur, at eitt, sum býráðið hevur hugsað um at bjóða húsið fram til, er til tað yvirskipaðu umsiting- ina ið krevst, nú barnafor- sorgin skal flytast undir kommunurnar at umsita. – Í tí sambandi skal ein nýggj umsiting skipast og vit ætla okkum at bjóða henni hesi nýmótans skriv- stovuhøli, sum eisini eru í góðum standi, at vera í. – So er í hvussu so er møguleikin at flyta umsit- ing út um landið, heldur enn at troðka alt saman í Havn, sigur borgarstjórin á Tvøroyri. Fáa staðni hava fólk verið so hart skattað sum á Tvøroyri, men næsta ár verður tað eitt sindur lættari hjá teimum húskum, sum hava børn SKATTATRÝST Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tvøroyri: Fáa staðni hava fólk verið so hart skattað sum á Tvøroyri. Men tað hevur sjálvsagt ikki verið til stuttleika. Kommunan hevur verið tann mest skuldarbundna í landinum uppá seg og tað hevur hevnt seg aftur í kommunuskatt- inum. Í nógv ár hevur komm- unuskatturin verið so høg- ur, sum hann kann eftir lóg- ini, nevniliga 23%. Men síðani er hann lækk- aður niður í 22,5% Og aftur næsta ár fer tað at vera eitt sindur lættari hjá teimum húskum, sum hava børn. Nú Tvøroyrar Býráð hev- ur lagt fíggjarætlanina fyri næsta ár, hevur Býráðið samtykt at hækka barnafrá- dráttin 1.000 krónur um árið. Barnafrádrátturin hevur verið 3.000 krónur fyri hvørt barnið, men næsta ár verður hann sostatt 4.000 krónur. Harumframt hevur landið lækkað landsskattin 0,9% í sambandi við, at barnafor- sorgin skal leggjast undir kommurnar at umsita. Tær kommunur, sum vildu, kundi sostatt hækka komm- unuskattin í mesta lagi 0,9% fyri at fáa útreiðslur- nar til barnaforsorgina inn aftur. Men hetta hevur Tvør- oyrar Kommuna ikki lagt upp fyri. Fyribils verður komm- unuskatturin ikki hækkaður við tí fyri eyga at kommun- an skal átaka sær barna- forsorgina. Kristin Michelsen, borg- arstjóri, sigur, at tað fer kommunan at venda aftur til seinni, verður tað neyð- ugt. Seyður, vatn og tey eldru Annars fer Tvøroyrar kommuna næsta ár at brúka eina millión krónur uppá at vetrarfriða ein part av býn- um fyri seyð um veturin. Nógv illneitast inn á seyðin, sum gongur um geilar og tún allan veturin, men nú er so ætlanin at fáa seyðin burturúr úr býnum. Borgarstjórin veit ikki, hvussu langt hendan milli- ónin røkkur, men ætlanin er so at byrja mitt á Tvøroyri. Samráðingar skulu nú vera við hagarnar um málið, tí seyðurin hevur rætt til bit oman í mølina um veturin og verður tað tikið frá høg- unum, hava teir rætt til endurgjald. Somuleiðis ætlar Tvør- oyrar Kommuna at halda fram við vatnleiðingini inn í dalin í Trongisvági. Næsta ár er 800.000 krónur settar av til endamálið og tá ið tað er gjørt, restar ein kilometur í at vatnveitingin er liðug. Ætlanin er so at gera eina byrging og eina vatn- goymslu inni í dalinum, heilt inni við tunnilin til Hvalbiar. Hetta er fyri at tryggja nóg mikið av reinum vatni, ikki minst er brúk fyri nógvum, reinum vatni, skuldi okkurt oljuvirksemi tikið seg upp á Drelnesi. Somuleiðis hevur komm- unan sett eina lítla millión av til at byggja havnalagið út fyri. Tvøroyrar býráð hevur eisini sett 1,3 millión av til eldrasambýli, men um eini hús verða keypt, ella um tað verður bygt nýtt, veit borgarstjórin ikki enn. Hesi húsini inni á Hvítanesi liggja serliga væl fyri og hetta verður helst nýggja Ráðhúsið á Tvøroyri. Tvøroyrar Kommuna fer nú at gera húsið ístand og helst fer umsitingini hjá kommununi at flyta inn í tey Hendan nýmótans skrivstovubygningin mitt á Tvøroyri, ætlar Tvøroyrar Býráð nú at bjóða fram til almenna umsiting. Hugsað verður m.a. um ta yvirskipaðu umsitingina, sum skal gerast, nú barnaforsorgin verður løgd undir kommunurnar at umsita Á Tvøroyri verður eitt sindur lættari at búgva næsta ár hjá teimum, sum hava børn Hóast kallimerkið er samleikin hjá skip- inum, hevur Jógvan S ikki sama kalli- merkið, sum hann hevði, áðrenn hann var seldur norskum felag. Talan er tí um nýtt skip, sigur Skipa- skrásetingin. Men tað heldur Skipaeftirlitið ikki SAMLEIKI Edvard Joensen Jogvan S skifti kallimerki, tá hann varð skrásettur av nýggjum í føroyska skipa- flotanum. Tí skuldi hann eisini gingið undir somu treytir sum eitt heilt nýtt ella influtt skip, sigur Skipaskrásetingin. Men Skipaeftirlitið heldur ikki, at tað er neyðugt sambært altjóða mannagongdum. Ymsir myndugleikar eru ósamdir á máli, hvørt tað er loyvt einum skipi at skifta kallimerki, uttan at skipið skal viðgerast sum eitt heilt nýtt skip. Kallimerkið hjá einum skipi er at meta javnt við persónstalið hjá einum fólki. Tað er sjálvur sam- leikin hjá skipinum. So greitt verður tað sett upp, tá greinast skal, hvat kallimerkið hjá einum skipi hevur at týða. Tá nógv umtalaða skipið, Jógvan S, í síni tíð varð strikað úr føroyska skipa- flotanum, varð tað undir navninum Ågot 1 og við kallimerkinum XPZD, Men tá sama skip nakað seinni aftur kom í flotan, var tað við kallimerkinum XPSM. Tað samsvarar ikki við uppáhaldið um, at talan er um sama skip, siga fólk, sum skil hava á slíkum. Tí kallimerkið er tað sama sum eitt persónstal ella eitt skrokknummar, sum bara hetta eina skipið hevur, verður sagt. P-talið Kallinummarið verður latið skipinum og skrásett alt eftir, í hvørjum landi skipið hoyrir til, sigur Petur Hans Dahl, varaskúlastjóri á Før- oya Sjómansskúla. Kallimerkið verður høgt í lúkukarmin og fylgir so við skipinum. Tað er tað sama sum p-talið hjá skipinum, sigur hann. Er talan um, at skip skift- ir kallimerki, er samstundis talan um, at vit hava við eitt nýtt skip at gera, sigur Petur Hans Dahl. Tá er tað heilt annar identitetur, vit tosa um. Men hann vísir á, at tað er ikki bara kallimerkið, sum í dag verður brúkt at eyðmerkja eitt ávíst skip við. Síðan 1. februar í fjør hava øll skip eisini eitt so- nevnt MMSI nummar, sum skásett verður eitt nú við neyðarkall. Hjá føroyskum skipum byrjar hetta níggju- siffraða nummarið altíð við 231. Eins og Petur Hans Dahl, varaskúlastjóri á Føroya Sjómansskúla, er Heðin D. Poulsen, stjóri á Føroya Skipaskráseting, heldur ikki í iva um, at tá eitt skip hevur skift kallimerki, er talan um eitt nýtt skip, sum skal lúka allar tæt treytir, lagdar verða á eitt nýbygt ella eitt innflutt skip. Um tað serstaka málið við Jógvani S. sigur hann, at skipið undir navninum Ågot 1 varð strikað úr før- oysku skrásetingini. Og tað stendur heilt greitt í lógini um skráseting av skipum, at kemur skip inn í føroyska flotan, skal tað ganga undir somu reglur sum skip, ið fyrstu ferð verða skrásett. Jógvan S hevur annað kalli- merki, enn Ågot 1 hevði, og tí skal skipið ganga undir somu trygdarkrøv og treytir annars, sum eitt nýtt ella innflutt skip, hóast tað ikki hevur verið skrásett í øðr- um landi. – Skipið hevur verið burtur úr okkara skráseting, og kemur aftur við ørðum samleika. Tí má tað undir somu krøv sum øll onnur skip í slíkari støðu, sigur hann. Ósamdur Men leiðarin á Skipaeftir- litinum, Óli hans Hammer Olsen, er ikki samdur við teir báðar. Hann sigur, at Jógvan S er sama skip sum Ågot 1, og at skipið hevur siglingarloyvi heilt fram til 20. mars 2006 og tí ikki hevur fyri neyðini at ganga undir nøkur serliga strong krøv sum nýtt ella innflutt skip. At skipið hevur skift kallimerki, hevur ongan praktiskan týdning, sigur hann og vísir á, at onnur skip, sum eitt nú fara undir FAS skipanina, eisini skifta kallimerki. Tað er bara ein tekniskur spurningur. Bara pappír, sum hann tekur til. Spurdur eftir lógarheim- ildini til at taka slíka av- gerð, sigur hann, at talan er um eina avgerð, hann sum leiðari á Skipaeftirlitinum hevur tikið, grundaða á al- tjóða arbeiðshátt, sum fyri- skrivaður er í relgugerðum og ikki í serstakari, nation- alari lóg. – Tað var als ikki JógvanS, sum fekk góð- kenning frá Skipaeftirlitin- um at koma aftur í flotan, vísir Óla Hans Hammer Olsen á. Tað varð gjørt, tá eitt heilt annað felag, sum tó ikki keypti skipið, bað um eitt slíkt til Ågot 1, sum tá lá á klaksvík. Seinni er skipið so aftur skrásett undir navninum Jógvan S og við øðrum kallimerki enn Ågot 1 hevði. Men ógreiða er kortini um, hvørt Jógvan S yvir- høvur hevur loyvi at sigla. Tí sambært Skipaskráset- ingini er talan um heilt ann- að skip, løgfrøðiliga sæð, enn Jógvan S, ið hevur fingið siglingarloyvi fram til 20. mars 2006. Tað siglingarloyvið er út- skrivað til Ågot 1 við kalli- merkinum XPCD (sum tó ivaleyst er ein slagvilla, ið skal vera XPZD, blðm.) og ikki til Jógvan S, sum hevur kallimerkið XPSM. Og tað eru so tvey ymisk skip, heldur skrásetingin fast við. Jógvan S broytti kallimerki Jógvan S hevur kallimerkið XPSM málað á síðuna. Ågot 1 hevði kallimerkið XPZD Mynd: Edvard Joensen Siglingarloyvið, sum Skipaeftirlitið hevur givið, er stílað til heilt annað skip enn Jógvan S - XPSM C M Y K 5 4