týsdagur 12. mai 1998síða 2

| Myigearbiedstlon i: | Blaðfólk: Ljósmyndari: vari, uppseting og prent: Telefon: 311820 | Jan Møller Dagny Joensen, Jens Kristian Vang Sosialurin Teletax. 314720 Aki Bertholdsen, Bústaður i Blaðstjóri: Emil L. Jacobsen Lýsingar og sela: Argjavegur 26, Argjum e-mail: Eiríkur Lindenskov — | Sveinur Tróndarson Jonhard Hammer Postadr: Postsmoga 76, post sosialurin.fo 3 internet: www.sosialurin.fo ! Turið Kjølbro 110 Tórshavn Vánalig byrjan - skjal til almenna hoyring Oddagrein NYGGJA samgongan, sum skuldi taka við eftir valið og a nýggja eld, skuldi mynda eina eroyskum politikki. Rætt er, at her er tað er hugstoytt og ræðandi, tá farið ) stórar broytingar í vidurskiftunum r og Danmark, ikki at gera samgonguna frå byrjan hev ur trygd fyri, at tú fær ein I folkinum fyri tí, sum tú ætlar at fremja Tað er einki minni enn ein dár: gerð og kann vera ein boomerang fyri samgonguflokkarn ar, at teir dið javn 12darflokki n uttan fyri. Vit loyva okkum vast i, hvussu heilhjartadur tjóðveldisflokk- r verið fyri at fáa javnaðarflokkin við, nakað ferðir nevndi undan valinum. At tað nar í fólkaflokkinum og sjálvstýris ggan r perso bera so stort r til javnadarflokkin D 1 VÍ vie joove s KK, IKKI E sær stø mak fl % ry y Øe KK samg gi V egg) g ikk vera vid at styra land rir lan um so kollveltand ) gar | si 19 it um ynskið um sjálvstýr 7 > ) s » 10 s KaliOKK x p id y > a 20arflokk g 4 181 K san p kk KK I Sia sum tær ber )g sannførdi I i ni Kallsberg itvarpinun kkum eisini um. Nú hevði pípan bráddliga fir annað ljóð. Nú varð kraftiga und tirstrikad at tað hendi als einki á loysingarleið, fyrr enn fólkið hevði samtykt tað í ikki bert eini men tveimum fólkaat kvødum. Løgmansevnid royndi við hesum at koyra olju tormbarda vatnið og sissa fólk. Herer okk rætt. Tingini hanga í saman. Her yrslær. Tí: um somu tíð sum tjóð- 1 kveða og eru í tjóðskaparrúsi eftir at verða nir við í eina sjálvstýrissamgongu, fer leiðarin fyri somu samgongu og sigur frá, at einki fer at henda fyrr enn fólkið hevur talað við fólka atkvoðu Samtíðis leggur h hann alstóran dent á ta upplýsing, sum nú skal til fyri at kunna foroyingar um loysingarynskini. Men hvussu heilhjartad gongur samgongan inn fyri øllum sjålvstyristosinum, tå hon ikki hevur tryggjad sær breiða undirtøku á politiskum plani við eitt nu at taka vinnaran av valinum javnaðarflokkin umboðandi meira enn 6000 veljarar ja entá fleiri enn fólkaflokkurin fekk, við i samgonguna“ utspæi sunnu KOT AD llkist pura ongum av n veimum stórum sjálvstýris- flokkum at byggja eitt fleirtal á eitt samstarv við ein so lítlan flokk sum sjálvstýrisflokkin. Og hetta kann koma til sjóndar, tá fólkaatkvoða verður. Sjálvstýris- flokkurin átti als ikki at komið uppá tal í einum lands- stýri. s i jevur so stórar og týðandi avgerðir fyri alt Føroya fólk at taka stødu til. Taka vit samanum, so hava fólkaflokkurin og tjóðveldisflokkurin við at úti- hýsa hinum stóra flokkinum, javnaðarflokkinum, í veruleikanum sett kíla í sínar egnu sjálvstýrisætlanir gjørt sær sjålvum eina bjarnatænastu. At teir rokna við stuðu tinginum er so eitt. Men gingu teir so heilh same nn fyri øllum hesum nýggja sjálvstýris- tikkinum, so høvdu teir eisini latið javnaðarflokkin an fyri heldur enn uttanfyri. Men demokratiið »g hetta er so ein partur av demokratisku Tær virða vit fult út. Vit síggja taðsun jóðing at fylgja politisku gongdini kom »isini lova Anfinni Kalsberg, sum ðum sakligum orðaskifti um hesi mál. at Sosialurin fer at gera sítt til, at hetta orðaskifti r breitt og sakligt men so sanniliga eisini krittiskt ilja taka samgonguskjalið almenna hoy + hjá »mongum fólkum í samfelagnum sum til ber. Umráð andi er at loysnir og broytingar ikki verða kroystar niður yvir hevdið á fólki. Upplýsing um hetta skal gera, at fólk verða fer fyri at taka eina stødu, sum byggir á fakta og realitetir og ikki kenslur og dreymar. Broytingar eiga at verða gjørdar í viðurskiftunum við Danmark. Spurn- ingurin er , hvussu langt farast skal og hv: SSU skjótt Júst hesir spurningar verða avggri andi fyri, hvussu før oyingar fara at atkvøda í eini fólkaatkv + Ordid er Ordaskiftid er fritt Sosialurin »Hitt Kongaliga jóðveldið:< føroyska T - figgjad av donskum skattgjaldarum Ju meira man hugsar um tær politisku hendingarnar leygardagin tann 9. mai, jú meira lágkomiskur tykist tann glantrileikur, vit hoyrdu og sóu í útvarpi og sjónvarpi tá tað sonevnda >Sjálvstýrislandsstýrið II « proklameraði “Hitt Kong- liga Tjóðveldið Føroyar I fyrstu reglunum i sam- gonguskjalinum staðfestir samgongan “At føroyingar eru 1 ið og Føroyar eitt land og samgongan set- ir sær fyri "at fremja henda suverenitet í verki". Hetta taka eisini allir føroyingar undir við - uttan nakrir sam bandsmenn. Og hetta fóru Ink lir flokkar til val Sambands n lesur longur fram ngonguskjalinum hvussu samgongan ætlar sær at seta hetta fullvéldi í verk: Ikki - sum man skuldi trúð - við at fara undir at yvirtaka fulla politiska og fíggjarliga ábyrgd av øllum målsøkjum, øll í einum, ella um tað hevði verið ov tungt eitt tak - eitt fyri og annað eftir Nei, nei. Tað verður í fyrsta lagi við orðsins makt aleina, við eini proklamati- On í løgtinginum longu i år I ødrum lagi tekur man sum givið, at danir eru blíðir og beinasamir, gåvumildir og generøsir. Ti man skal fåa danir vid uppå at skriva undir ein såttmåla sum sig- ur, at nå eru Føroyar ein sjålvstødug tjóð, ikki í ver- uleikanum men á pappiri- num, tí í dag hava vit yvir tikið øll målsøki, men eftir- sum vit ikki hava ánilsi av hvat vit hava ella fáa ráð til, so ætia vit beinanvegin longu i morgin - at fara niður aftur við øllum teim målsøkjum, sum danir hig- artil hava goldið og fyrisitið og biðja teir vælsignaðir halda áfram við ti - inntil einaferð... (hetta skal orðn- ast um somu tíð sum man skal niður at samráðast við teir um afturgjaldingina av stivliga 5 milliardum í skuld Gl statin). Danskir skatt- gjaldarar skulu sostatt í eina ókenda framtíð fíggja før- oyska tjóðveldið. Og kong- ligt skal tað verða Tí í sama viðfangi skal man eisini biðja um at sleppa undir kong, at hava „felags kongshús< við dan ir Í triðja lagi skal gerast ein føroysk grundlóg, sum skal samtykkjast í seinasta tagi ár 2000. Hetta verður ætl- andi tann verandi stýris- skipanarlógin við onkrum uppískoytum m.a. við teim borgarligu rættindunum. Bæði sáttmálin við danir og grundlógin skulu til fólk- aatkvødu í Føroyum. Um nu fólkaatkvgðurnar verða fyri broytingunum, nær verður so loysingin? Tað kann ikki verða fyrr enn øll tey målsøki, sum eru »utdelegerad« til danir at fyrisita og gjalda, eru yvir tikin aftur fyri aðru ferð, ti man nú heldur seg verða føran fyri at valda og gjalda Ikki fyrr enn tá kann sátt málin við Danmark sigast upp Hetta er kjarnin í øllum hesum málageipi fólka- floks- og tjóðveldismanna Og við hesum eru vit júst í linju við uppskoti | Javnað- arfloksins til nýggja sjálv- stýrislóg Efur uppskoti Javnaðar- floksins kemur í staðin fyri Heimastýrislógina ein sátt- máli millum Danmark og Føroyar - i Føroyum sum ein sjálvstýrislóg sum staðfestir at Føroyar og Danmark eru sjálv stødugar tjóðir í ríkisfelagsskapi Øll målsøki kunnu yvirtakast Málið er fult føroyskt sjålv- ræði, og tað kemur sum eitt endaúrslit av teirri gongd, har Føroyar hava uppbygt allar neyðugar skipanir til lóggávuvald, útinnandi vald og dómsvald, og målsøki fyri målsøki yvirtaka fult politiskt ræði og fulla fíggj- arliga ábyrgd. Sáttmálin til- skilar tá eisini Føroyum rætt til kunna uppsiga sáttmálan og fara úr ríkisfelagsskapi- num. Samanborið við tann ør- vitisliga og ússaliga fram- ferðarháttin hjá fólkafloks- og tjóðveldismonnum, er tað munur á, at hesin mátin at vinna føroysku tjóðini sjálvstýri - loysing í síðsta enda, um so skuldi verið - er ein tryggur og virðiligur máti, sum ein prosess ella ein stødug gongd har man alla tíðina hevur fult tamar- hald á hverjum einasta stigi. Samgonguskjalið boðar frá stórum broytingum í okkara rikisrættarligu vidurskift- um. Sjålvsagt átti Javnað- arflokkurin at verid vid, i fyrsta lagi ti sjálvstýrislóg okkara leggur upp til tað sama, í ødrum lagi fyri at lagt hesar broytingar í eina tryggari og betri skipaða legu, og í triðja lagi tí tað er óforsvarl:gt at leggja eitt so ómetaliga skinklut grundar- lag sum hesar 18 av teim Hans Pauli Strøm, løgtingsmadur Javnaðarfloksi ns úr Norðstreymi ger viðmerkingar til samgonguskje 32 tngmonnum undir so stórar og lagnutungar broyt- ingar fyri føroysku tjóðina. it kunnu tó vissa sam- gonguna um at vit fara ikki at sita í andstødu sum pass- rvir áskoðarar, tvørturim6ti fara vit at brúka allar møg- uleikar at gera okkara ávirk- an galdandi. Tað verður neyðugt viðvíkjandi hesum Litur: myrkagráur TAKRENNUR » VESTMANNA TIMBURHANDIL FO-350 Vestmanna Tlf. 42 41 70 - Fax 42 44 27 parti av samgonguskjali- num, og tað verður uppaftur meira neyðugt við restini, har boðað verður frá nógv- um borgarligum og bein- leiðis høgrasnarandi tiltók- um. Hans Pauli Strøm, løgtingsmadur Skulu ikki limast |