týsdagur 12. mai 1998síða 7

Nr. 87 — 12. MAI 1998 tíðindablaðið 0 NM Bjarni Olsen, formaður i Búskaparráðnum: Búskapurin skal vera stoðið undir livifótinum Tað gleðiliga í nýggja samgonguskjalinum er, at dentur verður lagdur á at búskapurin skal virka undir teimum fortreytum vit hava í Fóroyum. Síðani kemur orðaskiftið, hvørt ynskini rúmast innan hesar karmar, men tað er ikki ødrvisi enn í óðrum samgonguskjólum. Tað sum brýtur frá eru peningaligu og fyrisitingarligu viðurskiftini mótvegis Danmark, sigur Bjárni Olsen DAGNY JOENSEN — Tað er eitt gagnligt sjónar- mið at búskapurin skal føda landið, men tað sæst ikki aftur í samgonguskjalinum, í hvgnn mun hetta fer ar avmarka okkara livifót. Tað sigur Bjarni Olsen, formaður í Búskaparráð- num Hvussu hetta skal gerast í praktiskum verki, eitt nú við lægri skatattrysti o.ø stuðulsveitingum, ger ikki tann stóra munin. Nógv ynski eru altíð feld niður í samgonguskjøl Ovanlig i hesum samgonguskjalinum Tad altavgerdandi i hes um samgonguskjalinum, sum ikki líkist teimum und- anfarnu,eru orðingarnar um ríkisfelagsskapin Teir torføru spurning- DAGNY JOENSEN — Tad tykist løgid, tå sagt verdur i samgongusk jali- num, at fyrst skulu øll målsøkini takast heim, fyri sidan at geva dønum bod um, hvat teir skulu umsita fyri okkum. — Ég eri ikki vísur í, at danir uttan víðari fara at játta hesum, sigur Bjørn á Heygum. Bjørn á Heygum, advokatur: arnir síggjast ikki aftur í samgonguskjalnum. Eitt nú hverjar avtalur vit fáa við danir viðvíkjandi blokki- num og uttanlandsskuldini. — Verður henda avtala ikki góð, so versna útlitini fyri føroyska búskapin, sig- ur Bjarni Olsen. Hann fegnast um at mál- ið er at fáa ein skilagóðan búskap og at vinnan skal fáast at bera seg. - Spurningurin er so, hvat vit hava ráð til, serliga í al- mannu kassunum, og um útreiðslurnar standa mát við inntøkurnar. Tad er ikki nakað serligt í hesum samgonguskjalinum Vanlig er st slik skjøl hava stór ynskir, sum kosta nóg va pening, men um bloks- tuðulsskipanin dettur burt- ur, so verður inntøkuklem- man stórri Avgerandi verður fram- - Eg taki Anfinn Kallsberg upp á orðið, tá hann sigur, at livifóturin ikki skal skerjast og vælferðin ikki hóttast, fyri at fremja fullveldi í Føroyum — Eitt nú vilja samgongu- flokkarnir útvega Føroyum fullan suverenitet. Tað tyk- ist sum hevur Tjóðveldið fingið nógv burturúr, tí hetta skjalið er viðgongd á sjálv- stýrisleiðini,sigur Bjørn á Heygum. Hann leggur dent á, at skulu føroyingar umsita målsøki, so liggur í hesum eisini ein fíggjarliga skylda - vit kunnu íkki bara valda eftir, at vit verða bundin av búskaparliga grundarlagn- um, og at útreiðsluynskjini ikki mugu verða stórri enn vit kunnu bera. Avtalurnar við Danmak avgerandi Triðja málið er spurningurin um ríkisfelagsskapin, og hverjar møguleikar vit fáa at býta blokstuðulin út við at minka um skuldina. Hvussu henda avtala sær út tá avtornar, fær ávirkan á búskapin, sigur Bjarni Ol- sen. Hann heldur eisini, at ein annar tydandi spurningur er, at tå vit skulu styra sjålvi, krevur tað nógva serkøna hjálp fumsitingini Vit skulu kunna umsita øll økini i Føroyum.Tad krevur at fólk í umsitingini skulu duga alt. Spurning- urin er, um vit eiga so nógv serkøn fólk. Ein avleiðing verður, at somu fólk skulu umsita fleiri målsøki. Um vit taka dómi í Hagstovuni, so eru vit 14 fólk, sum skulu gera sama arbeiði sum starvs- fólkini á Danmark Statistik. Tørvur á serkønum fólki — Her er munurin, at eitt fólk hjá okkum skal vera serfrødingur á 10 økjum, har sami fulltrúi í Danmark bert hevur eitt øki at umsita Tað kann gerast ein vansi fyri samfeiagið. So er hugsandi, at vit t.d. kundu sett fleiri fólk, men trupul leikin verður tá bæði pen ingaligur, og at vit ikki hava nóg nógv serkøn fólk á ym su økjunum, sigur Bjarni Olsen. Bjarni Olsen, formaður í Búskaparráðnun Tað brýtur frá í hesum samgonguskjalinun mur samgonguskjøl er peningaligu og fyrisitin skiftini við Danmark Bjórn á Heygum, advokatur: Samgonguskjalið ikki í tráð við galdandi lóg — Samgonguskjalið staðfestir nøkur mál, sum ikki kunnu gerast, og gevur $ONSUSK 5 tinginum heimildir, ið tað ikki hevur, sigur Bjørn á Heygum, sum ikki er bangin fyri at ríkisfelagsskapurin verður avtikin og ikki gjalda. So verður sagt, at samráðingar skulu vera við danir um yvirtøkur men ikki hvat tað kostar Bert verður nevnt, at yvirtøkurnar íkki skulu ganga út yvir vælferðina í Føroyum, og tað avmarkar yvirtøkurnar. Kunnu vit ikki fíggja, so verða als ongar yvirtøkur, sigur Bjørn á Heygum, sum ikki er bang- in fyri at Føroyar fara at loysa frá Danmark. Einki fíggjarligt grundarlag — At tosa um yvirtøkur uttan fíggjarligt grundarlag er orðaskvaldur, sigur Bjørn á Heygum. Um broytingar í ríkisrætt- arligu viðurskiftunum, sigur Bjørn á Heygum, at hetta er ikki mål, sum føroyingar einsamallir hava ávirkan á — Skulu broytingar gerast í viðurskiftunum millum londini, er tað ein treyt at báðir partar samtykkja tað. Samráðingar mugu fyrst vera millum partarnar, tí vit kunnu ikki einvíst fremja loysing Sambært samgonguskjal inum er semja um: >Upp skot verður lagt fyri løg tingið og samytkt í 1998 sum skal fremja suvereni tetin í verki og skal stað festa, at løgtingid hevur heimild at síga sáttmála upp> — Hetta skilji eg als ikki, tí víst hevur tingið lóggev- andi vald, men tað er Lands- stýrið sum skal samráðast - Tað merkir, at sam- gonguskjalið staðfestir nøk- ur mál, sum ikki kunnu ger- ast, og gevur tinginum heimildir, sum tað ikki hev ur fingið. Kunnu ikki einvist siga såttmålan upp - Tingid kann ikki einvist siga eim sáttmála upp, har ein avtala er til. Ti haldi eg, at orðingarnar eru skeiv ar. Samgonguskjalið átti at verið varligari orðað, um teir veruliga vilja røkka málinum Það er greitt, at Tjóð veldið hevur fingið orðing arnar inn, tí teir royna at trýsta hinar partarnar, men hetta er ikki í trá við gald andi lóg, har alt byggir á samráðingar, og at partarnir verða samdir, sigur Bjørn á Heygum Hann heldur, at flokkarnir kunnu saktast hava eitt stevnumið, men at tað ikki er vist, at teir røkka teimum Eisini heldur hann, at als ikki ber til at tosa um grund- lóg í samgonguskjalinum, áðrenn samráðingar hava verið Um vit skulu hava før- oyska grundlóg uttan fyri danska ríkið, ber illa til at hava felags dómsvald. gjaldoyra og felags kongs- hús Væntar tú at vit fáa fullveldi í ár 2000? g ] Carugu hugsa sær at vil få stýri um tvey år. Sjålvstød er treytad á stats- og fígg arligt frælsi. Vit skulu vera tør fyn at figgja samfelagii Skulu finna 1,2mia. kronur eyka Persónliga haldi eg tað vera Ogjørligt at fáa 1,2 mia krónur til vega, samstundis sum vit skulu gjalda rentur og avdráttir av lánum, og eisini reka føroyska samfel agið víðari Eg eri ikki bangin fyri at tað verður veruleiki, og eg taki Anfinn Kallsberg upp á orðið, tá hann sigur, at livikorini í Føroyum ikki skulu skerjast og at vælferð- in ikki skal hóttast, fyri at fremja loysningina, sigur Bjørn á Heygum