mikudagur 13. mai 1998síða 2

Jan Niller at Blaðstj ri: | Eirikur Lindenskov | Blaðfólk: Dagny Joensen, Áki Bertholdsen, Emil L. Jacobsen Sveinur Poulsen Turið Kjølbro Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Lýsingar og sela: Jonhard Hammer vari, uppseting og prent: Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 11820 Telefax. 14720 e-mail: post & sosialurin.fo Manglandi ålit Oddagrein NU øll roknadu vid, at samgongan var í potunum hendi tad, sum ikki eigur at henda, nevniliga at flokkar, sum semjast um politikkin, ikki kunnu semjast um målsøkini og persónarnar. Hóast hetta er hent áður so er tað einki minni enn skomm, at flokkar ikki kunnu semjast um málsokini, tá tað er komið so langt sum at samgonguskjal er skrivað og undirskrivað. Hetta er so stødan í skrivandi lotu, men vit ivast ikki i, at ein ella onnur loysn verður funnin. Eftir okkara tykki ber fólka- flokkurin seg sera margháttliga at. Tí hvussu kann ein ykkur. sum er javntstórur við annan flokk, krevja £ , figgjarmålarådharran og fiskimålarådharran! Slikt krav kann siålvandi vera taktikkur, ti vid at krevja ov mikið, kann fólkaflokkurin, tå avtornar, fáa næstan alt hann hevur bidid um. Eftir okkara tykki vil tað vera ein fullkomin falliterklering, um tjóðveldisflokkurin bakkar og letur fólkaflokkinum bæði fíggjar- og fiski- vinnumålini. Men vit hava uppliva hetta a'ðru. tað var tá fólkaflokkurin kom upp i seir.astu samgonguna Tá kravdi hann figgjar- og fiskivinnumálini, og so bang- n var Edmund, løgmadur, at hann ofraði partamann sín í Vágum fyri at ganga ultimativa kravi fólkafloksins logmanr SPURNINGURIN nú er, um krav fólkafloksins eisini er t Tað vilja komandi dagarnir vísa. Helst er talan aktikk, sum víst á omanfyri. Tí tað er eingin meining í at skipa eitt landsstýri, ið skal fremja so stórar og álvarsliga broytingar, um ikki oddaflokkarnir hava størri álit hver á ødrum. Tað skilst, at ein partur av fólkaflokkinum, her serliga vinnulívsfólk, sum altíð hava valt flokkin, eru á gosi um, at flokkurin fyri tað fyrsta letur seg draga so langt út á loysingaleið av tjóðveldisflokkinum haraftrat ætlar at lata tjóðveldis- flokkinum fiskivinnumálini ella figgjarmålini ER hetta so og hetta er orsekin til nýggjasta kravið frá fólkafloksleiðsluni, so er lítið at byggja hesa samgong- una á. Hava fólkafloksmenn ikki álit á einum tjóðveld- ismanni sum fiskimálaráðharra ella fíggjarmálaráð- harra, so hava hesir báðir flokkar í veruleikanum einki at samstarva um. Og hvat verri er, er, at ein samgonga, sum byggir á slíkt misálit innanhýsis, hon kann gerast Feroyum dýr. Tað er neyvan heldur nøkur loyna, at kreftirnar í fólkaflokkinum, sam vilja eina borgarliga samgongu, har Edmund og Jenis eru tilreiðar at lata alt um seg ganga, eru so mikið sterkar, at tær rætt og slætt vilja ikki góðtaka eina samgongu saman við tjóð- veldinum. So fyrst at slúka eina samgongu saman við hesum „sosialistiska“ erkafíggindanum fyri síðani at skula slúka, at „fíggindin“ eisini fær so týðandi málsoki sum fíggjar- ella fiskivinnumål, er ein stórur biti at svelgja hjá tí stóra tigandi skaranum av fólkafloksfólki, sum inntil sunnudagin, tá Anfinn fór í útvarpið og royndi at sissa fólk, hevur tagt. EFTIR okkara tykki hevði besti trumfurin á sjálvstýr- isleið verið samgonga við javnaðarflokkinum og tess sjálvstýrislóg. Hóast flokkurin kann lastast fyri, at hann ikki nóg greitt hevur meldað út, hvat hann í smálutum leggur í hesa lóg, so má kortini sigast, at útmeldingin hevur verið greið nokk, nevniliga hon, at Heimastýr- islógin skal avtakast og vit skulu fáa eina heilt nýggja skipan, sum gongur rættiliga langt á sjálvstýrisleið. Tjóðveldisflokkurin telur bert góð 23% av veljarunum. Og tjóðveldisflokkurin veit fullvæl, at foroyingar fara ikki at taka undir við loysing á eini fólkaatkvoðu. Rætta leiðin til loysingina einaferð í næstu eld hevði verið sjálvstýrispolitikkur javnaðarfloksins. Tí slíkum hevði tú kunnað fingið meiriluta fyri við eina folkaatkvødu. Tað ringasta, sum kann henda, er, um tað eydnast hegrakreftunum í fólkaflokkinum at skipa eina super- borgarliga samgongu, har fólkaflokkurin fær buktina og báðar endar. Hetta er nakað, sum javnaðarflokkurin má gera alt fyri at forða. Hvat enn hendur, so fer tíðin at vísa, at tað var skeivt at útihýsa einum av vinnar- unum á valinum, tí flokkinum, sum yvirhálaði sjálvt fólkaflokkin í atkvødum. Hetta fara bæði tjóðveld- isflokkur og fólkaflokkur at sanna. Men tå kann verða ovseint. Val verður aftur um: fýra ár ; - Sosialurin Viðmerkingar til samgonguskjal Tað nýggja í samgongu- skjalinum er tann fyrsta síð- an viðvíkjandi sambandin- um millum Føroyar og Dan- mark. Í pørtum tykist ætl- anin vera at hava víttgang- andi broytingar, meðan tað aðrastaðni, sum t.d. við frá- boðanarskyldu hjá danska tjóðbankanum og figgjareft- irlitinum, er ikki talan um aðrar broytingar enn sjålvt Edmund Jeonsen kundi gingið við til. Tað bøtir ikki um Ogreiduna at tad å sidstu sidur verdur sagt at arbeitt verður fyri at vit fáa sjålv- tess krevst at vit eru ein stat- ur, og so langt tykist ætlanin ikki at vera at fara. Sjálvur havi eg annar mælt til, at vit gera meira við tann lima- skap í ST sum vit hava sam- an við Danmark. Eitt stig, sum eg hava mælt til í ting- inum, er at vit gjalda okkara part av danska limagjaldin- um til ST. Hetta vildi kosta okkum 1/2 mill. Hetta vildi fingið okkum burturúr teirri eyðmýkjandi stóðu, at danir gjalda okkara limagjald, og eisini okkara luttøku á ST aðalfundum. Tað er neyvan ivi um at tørvur er á, at vidurskiftini millum Føroyar og Dan- mark verða tikin upp til við- gerðar. Sjálvur havi eg nøk- urlunda somu stóðu sum javnaðarflokkurin í hesum máli, og so leingi hann kann Tað er altíð hugaligt, at borgarin fylgir við og ger viðmerkingar til ætlanir bý- ráðsins. Í opnum brævi í Sosial- inum Dimmalætting høvdu tygum fyrst í vikuni nakrar viðmerkingar til ætlanina at leggja ringvegin niðan fyri Landssjúkrahúsið Tað sýnist tó sum at okk- urt er misskilt - tað er ikki Argir, sum er nakar trupul- leiki. Argjafólk sleppa sum er eftir Dr. Dahlsgøta - og um nøkur ár eftir tí nýggja vegnum, sum skal gerast og bindast í ringvegin uttan fyri nýggja kirkjugarðin. Trupulleikin er, at ferðsl- an yvirhøvur veksur alsamt, og at veganetið tó má út- byggjast. 1. C. Svabosgøta, vera við kann roknast við at broytingarnar ikki eru ov víttgongdar. Men um ætlan- irnar á hesum gkinum eru realistiskar er ein onnur sum bert eftirtíðin kann fara at vísa. Ég minnist sjálvstýrislandsstýrið! Viðvíkjandi restina av samgonguskjalinum er tað at siga, at tað til forveksling líkist onnur samgonguskjøl. Orðingarnar eru sera rúmar, og tað ber als ikki til at siga út frá skjalinum um talan er um høgra- ella vinstravend- an politikk. I veruleikanum hevur eitt samgonguskjal minni tydning fyri tann dag- liga politikkin enn tey flestu halda. Tað sum hevur av- gerandi týdning fyri tey ymsu økini er tann persónur sum umsitur tey. Hetta er serliga galdandi við nýggju stýrisskipanini. Landsstýr- ismaðurin kemur at taka stóðu ul eina ørgrynnu av målum sum als ikki eru nevnd i samgonguskjalin- um. Og tá tað t.d. verður sagt, at »ein langtidarpolit- ikkur verður orðaður fyri ferdavinnu v.m.<, ja, so kemur alt ann uppá hver landsstýrismaður ið fær hesa uppgávu. Tað verður neyvan nøkur serlig broyting í tí dagliga politikkinum. Tá á stendur er ikki so stórur munur á flokkunum. Eg hav! í farna valskeiði verið skiftivís í søga sum er ein av høvudsveg- unum i bynum og i veru- leikanum ein partur av ring- vegnum, liggur í dag tvørtur í gjøgnum landssjukrahus- øki0. Tað duga allir partar at síggja, at hetta er ikki heppið. Men um ongin onnur loysn verður funnin, gerst einki annað enn at útbyggja hana, har hon er - sjálvt um hetta helst enn meira fer at býta sjúkrahúsekið í tvey. Haraftrat er at siga, at hetta uppskotið eisini hevur verið frammi fyrr, og at hes- in vegur verður ivaleysa brattur til at kunna loysa sína høvudsuppgåvu, sum er at vera ein partur av høv- uðsvegakervinum - ring- vegnum - sum samanbindir samgongu vid javnadar- flokkin og fólkaflokkin. Munurin á politikkinum hevur verið litil og eingin. Tann munur sum hevur ver- ið hevur ikki neyðturviliga stavað frá muninum millum flokkar, sum t.d. í málinum um skattafrádráttin til fiski- menn. Her segði javnaðar- flokkurin seg kunnað hava verið við um skipanin var ødrvisi. Men her var mun- urin ikki stórri enn hann kundi verið í sama flokki. Tað er eingin ivi um, at í Føroyum noyðast vit at samstarva um vit skulu kunna hóra undan. Hesin tørvur fyri samstarvi er ikki minst á tí politiska økinum Tí fari eg at loyva mær at geva komandi andstøðu og samgongu eini góð ráð. Fyrst til %una. At- kvødid 1yri nyggja løg- manninum, so vit fyri fyrstu ferð í søguni kunnu fáa ein løgmann sum semja er um. Hervið kann andstødan leggja upp til eitt samstarv, og kanska eisini ávirkan, sum kann vera øllum før- oyingum til gagns. Og til samgonguna: Fáið alt tingið vid i politisku av- gerdirnar. Hetta kann gerast við at tit bjóða andstøduni formanskapin í eina ella fleiri av teimum stóru nevndunum. Hetta verður gjørt sum ein sjålvfylgja i danska fólkatinginum og Viðmerking til Oddvor Johansen eystara og vestara havnagki. Tá »spøkilsid«, tygum nevna, var frammi fyrstu ferð, var Sverri Dahl, fyrr- verandi = landsantikvarur, festari í Sandagerði. Tí var sjálvandi fyrst og fremst samráðst við hann, tí festið skuldi lata øki til vegagerð- ina. Hann skilti stóðuna, sum hevði tikid seg upp. og í brævi til Tórshavnar býráð, dagfest 25. mars 1987, góð- tekur hann, eftir at hava sæð tað modellid, sum framveg- is er at siggja í býráðshús- inum. at vegurin varð gjørd- ur. Tað er tí eitt sindur legið, at onnur, sum einki hava við festið at gera, skulu vera so hart móti hesari loysnini, tí Sosialurin hevur heitt á formannin í Føroya Fiskimannafelag og biðið hann gera viðmerkingar til nýggja samgonguskjalið ásannað verður, at hetta er mennandi fyri fólkastýrið. Sjálvur vil eg y nskja eitt gott samstarv við nýggja landsstýrið nú eg fari aftur í Fiskimannafelagið. Og eg vil samstundis nýta høvid til at takka teimum sum eg havi samstarvað við sein- astu fýra árini sovæl í lands- stýrinum sum í løgtingin- um. Tað hevur nú ikki verið heilt galið kortin! Óli Jacobsen sum Sverri Dahl eisini við- merkti, tað fer ikki munandi burtur av tí friðaða økinum. Við hesari loysnini verður landssjúkrahúsgkið í einum ti tá verður J. C. Svabosgøta bert ein lokalvegur inn á, til tað ferðsluna, sum hevur ørindi á sjúkrahúsinum. Talan er sostatt als ikki um nakað »spøkilsi«, men um eina skilagóða vega- loysn, sum vegatekniskt er í lagi. Ein loysn, sum ger sjúkrahúsgkið meira sam- anhangandi og friðarligt, og ein loysn, sum ikki tekur munandi burtur av fridada bønum í Sandagerði. Vinarliga Leivur Hansen borgarstjóri