fríggjadagur 22. mai 1998síða 8

ú VF nr lunum í DOKINI Her hyggur Siggert eftir heidnum dansi, ið hann helt lítið um Nr. 94 — 22. MAI 1998 Tann stóri Siggert EFTIR JÚSTINUS LEIVSSON EIDESGAARD brúktar bekur á Dag skjølds Allé nnahavn ein gråar g kaldan dag i apr år Hétla er Em av termu ii verið á ig DØKuUrnar e skipaðar í bólk st sum á cinu DÓKAas Hetta ann €1r KI » 3 R unu ” + me > stóru knarmennirnar sum vitjaðu r id, íð siga áðrenn Sjálvs steðgaði eg á, laegk hornið við bókum frá um stóru ferðamonn Eg leitaði eftir eini ávísari bók, bókin sum Roald Amundsen skrivaði beint eftir sína ferð til Suðurpól- in í 1911/12. Men hon var ikki at finna. So dagaði ein bók, sum gjørdi meg bilsn- an, ja, hjartað bankaði eitt sindur. S.O. Patursson, >Si- birien i vore dage< Eg tók bókina av hyllini og løtu seinni var eg greidur yvir, at eg hevåi funnin ein sann- an dyrgrip. Eg stóð við fyrstu útgávuni av kendu bókini hjá Siggert í Kirkju- bø. Bókin var væl viðfarin, sá næstan út sum nýggj og nógv var hon heldur ikki lisin. Fyri at kamuflerað eitt sindur, ikki virka ov ivrigur, so fann eg nakar bíligar bøkur og legði Siggert ímillum. Fór síðan til disk- in. Bókhandilsmaðurin var vinarligur og á seðlinum aftaná fann eg fram til, at hann hevði tikið 150 krónur fyri hesa fyrstu útgávu Eg fór glaður útaftur í køldu vårluftina. Nú er tað ikki soleiðis, at bókin hjá Siggert kann samanmetast við skinnbøkurnar úr Ís- landi. Hon er júst komin út á føroyskum og ein bók er skrivað um Siggert. Ivaleyst finnast eisini fleiri fyrstu útgávur av hesi bók heima í Føroyum. Men tey, sum dáma at eiga gamlar bøkur, kenna kensluna, tá tey hava fingið hendur á onkrari ser- ligari. Hátíðardámur var yvir hotelrúminum seinni um kveldið, tá eg fór undir at lesa hesa jomfrúuligu bók, sum er 97 ára gomul og næstan ikki opnað Góður fråsøgumadur Og Siggert dugir at skriva Munurin millum ein vanlig- an rithøvund og ein ferða- mann, sum greiðir frá sínum upplivingum er tann, at fyri hvønn bókstav ferðamaður- in skrivar, so liggja hansara egnu upplivingar aftanfyri. Hjá ti vanliga rithøvunda- num liggja sjálvandi lívs- royndirnar til grund fyri skrivingini. Men hann er frælsari, hann yrkir, hann kann ímynda sær út frá tí hann kennir til lívið Nú eg skrivi hesa grein havi eg ikk: lisið bókina um Siggert, sum kom út fyri nøkrum árum síðan. Hevdi eg lisið hana, so hevði hend- an grein ivaleyst sæð ørvisi út og teir spurningar, eg seti, eru teir somu spurningarnir, sum lesararnir hjá Siggert hava sett seinastu góðu 90 árini til Turid Sigurdardótur gloppaði dyrnar til Siggert eitt sindur meira privat. Ég haldi, tað var Turid, haldi mær til góðar. Lesir tú um tær stóru rannsóknarferðirnar = hjá Amundsen, so snýr ein trið- ingur av øllum sum er skriv- að um hesar seg um hvussu hann hevur fíggjað hesar ferðir. Hvussu ferðirnar í seinasta enda eru hepnaðar, tí at ávís fólk persónliga hava havt áhuga í ferðunum og hava stuðlað honum figgjarliga. Líuð tú eftir slóðini hjá einum stórum kanningarfara, so kann tú eygleiða ngvnini á teimum, sum hesir djørvu menn standa í takkskuld til. Hjá Amundsen var tað serliga Don Pedro, ein norðmaður, sum hevi rikad seg upp í Argentina, tann stóri polar- granskarin Fritjof Nansen og tann fyrsta norska kongafamiljan í nýggjari tíð, við Hákuni kongi og Maud drotning á odda. James Cook, sum er ein av okkara allar mætastu land- kannarum, heyði serliga ein vælgerara, id er nevndir Sir Sandwich. Småoyggjar kring allan heim eru upp- kallað eftir honum og ser- liga í Kyrrahavinum. Ikki sær tú stadarnøvn uppkall- aði eftir Siggert nakrastaðni í Sibiria, tíans heldur í okk- ara høvudsstadi, Havnini, íð hevur uppkallað getur eftir minni monnum enn Siggert. Hver hjálpti Siggert A hugnaliga hotelkamari- num, við útsýni yvir Ama- lienborg, glíði eg longur og longur inn í heimin hjá Siggert á tí stóru villu ferð- ini til Sibiria, fyri knappliga 110 árum síðan, ein stór ferð, ið vardi í heili seks ár. Og meðan eg lesi, dansa spurningarnir framman fyri mær. Hvør var hesin maður, og hvør rindaði, soleiðis, at hann kundi dusa sær í heili seks ár, uttan at hava nakra inntøku? Eg visti at hann var góðseigarasonur úr Kirkjubø, at hann hoyrð: til aðalstættina í Føroyum Men hvør var hesin maður- in, sum kundi leiga menn í sína tænastu í mánaðar? Fleiri spurningar daga fram og Siggert hjálpir mær ikki. Hann er lítillátin, held- ur ikki, at tað er áhugavert at fortelja um seg sjálvan, tað er ferðini hann vil siga frá. Hvat var endamålid við hesi ferð. Hvør hevði sent Siggert. Hvusu bar tað til, at ein bóndasonur úr Kirkju- bø, skuldi kenna tað sum eitt kall, at kanna Sibiria, eitt land, sum tá var eitt av teimum stóru hvítu blettu- num á heimskortinum. Hvørja útbúgving hevði maðurin, hvussu hevdi hann lært russiskt? Onki um hetta stendur í bókini. Men spurningarnir oyði- leggja ikki bókina. Hon er deilig at lesa, og sum síður leggjast afturat, so dámar mær betri og betri Siggert. Hann er eitt menniskja, við góðum og minni góðum eginleikum. Hann hevur eyga fyri kvinnuni, honum dámar góðan mat, honum dámar eitt glas, hann er musikalskur og hann er ein góður veiðimaður. Og kanska fremst av gllum, hann er ein maður sum dug- ir at snúgva sær. Hann er ein survivor.. Tað er stuttligt at leggja merki til hvussu Siggert er fengdur við fordómum fyrstu tíðina á ferðini og hvussu hesir fordómar spakuliga hvørva og at enda fellir hann heilt saman við teimum fólkunum, hann liv- ir saman við. Eg kenni tað frá mær sjálvum her í Singapore. Longri tú er saman við fremmandum fólki, tess betri lærir tú tey at kenna og tess betri dugir tú at góðtaka teirra livihått. Seiggið í Paturson monnunum Eg eri staddur í lufthavnini í Kastrup eftir alt ov stutta steðgin í Danmark. Í taskuni liggur bókin hjá Siggert. Eg