leygardagur 4. juli 1998síða 17

Nr. 124 — 4. JULI 1998 17 — Slíkt er gott fyri handilslívið, og hetta kundi hent í Fóroyum. Tí haldi eg, at handilsfólk og ferðavinna áttu at ment hetta, og at tit áttu at tikið ímóti hesum við opnum ørmum heims mál, einum nýtist ikki at siga so nógv, fyri at fáa tað at ljóða vakurt. Eg havi stjórnað í mongum londum, men altíð er tað tónleikurin, ið bindur fólk saman. Ert tú útbúgvin tón- leikari, so kennir tú felags- málið. Restin er upp til per- sónligu gávurnar at lata frá sær og evnini at samskifta og samstarva. Tó mugu vit altíð minnast, at tað hevur týdning, at njóta tað ein ar- beiðir við, at hava tað stutt- ligt, tí hetta smittar á áhoyr- aran, sigur Yaacov Berg- man. - Júst hetta sermerkir henda festivalin, Atlants- ljómur. Vit eru so nógv fólk, fleiri kór, og øll elska vit tað vit gera her, og tað er hugtakandi og gott at vera saman við teimum. Tey syngja enntá um kvgldar- nar, tá vit hava frí, og tað er hugtakandi at hoyra fólka- sangir og annað. At øll ikki hava tónleik sum yrki ger einki, tí tey leggja dygd- argóð úrslit fram, sigur Bergman. Tit verða tikin á bóli - Konsertirnar í vikuskift- inum verða framúrskarandi. Tit verða tíkin á bóli. Og húsið og salurin eru av besta slag. Oivað kundu mong kór hugsað sær at sungið her og luttikid í slíkum festi- vali. - At framføra Requiem krevur stóra megi. Norður- landahúsið er ikki so stórt, heldur ikki lítið, so lut- takararnir merkja veruliga staðið og skapa so ótrúligan ljóm, at øll, ið eru til staðar, merkja serstaka „live“ dám- in, sigur Bergman. - Samband verður millum tey luttakandi og lurtaran. Vakurt Mikukvøldid var Bergman, saman við ødrum luttakandi gestum, ein túr í føroysku náttúruni. Hetta hugtók hann: - Tað er víst, at hesar oyggjar hava ein anda yvir sær og vakra náttúru, og kenslan á hesum stað hevur árin á meg. Tað er ein anda- ligur kjarni á staðnum, orsakað av náttúruni, ið ger alt so vakurt og djúpt, og fólk her virðismeta staðið og tónleik. Her finnur ein sonn, ektað menniskju, tað kemur fram í tónleikinum, og tey syngja sera vakurt, við rætta norðurlendska ljóminum, ið mær altíð hev ur dámað sera væl. Tað var ein av orsøkunum til vitjan mína, greiðir Bergman frá Gott fyri búskap og handilslív - Tit áttu at gjørt henda festi- val til eina árliga hending Samfelagið átti at tikið hetta til sín og roynt at ment hetta til eitt afturvendandi tiltak í mentanarlívinum. Hvat kann vera vakrari, enn at føra fólk úr ymsum londum og mentanum saman um tónleik?, spyr Bergman - At føra saman fólk, ið framleiða dygdargoxt úrslit, kann enntá verða råcnnandi fyri búskapin. Tað er kent í USA, at smáir, ókendir býir knappliga gerast tað heilt stóra í hugaheiminum hjá fólki, tí ein dygdargóður festivalur verður hildin har árliga. Fólk koma úr øllum ættum og mugu bíleggja at- gongumerkini langa tíð frammanundan, sigur Yaa- cov Bergman, og vísir á ein lítlan bý norðanfyri Seattle, ið júst upplivdi hetta, tá tey byrjaðu við einum Shake speare-festivali, ið byrjaði úr ongun, men menti seg til nakað áhugavert og hug- takandi - Slíkt er gott fyri hand ilslívið, og hetta kundi hent í Føroyum. Tí haldi eg, at handilsfólk og ferðavinna áttu at ment hetta, og at tit áttu at ukið ímóti hesum við opnum ørmum, tí tað krevur ikki so nógv. Tað er umráð andi at hava hugsjónir, held ur Yaccov Bergman Millum sterstu tónlistaverk Um Requiem hjá Verdi sig ur Bergman, at hann 6 ferðir áður hevur stjórnað verkin- um, ið hann metir millum stórstu tónlistaverk í heim- inum. - Dramatikkur er í verkin- um og nakað av tí besta, ið Verdi hevur skrivað. er at finna her, sigur Bergman, ið kallar Verdi ein meistara í at skriva fyri messingljóð Lør Einsamallir megna teir einki Tad tydningarmesta er at hava hugsjønir, sigur Yaa cov Bergman, og hann held ur fyrireikararnar vita, hvat teir gera Einsamallir megna teir tó einki, og tí haldi eg tað hava tydning, at tit taka undir við hesum, um ein festivalur, sum Atlantsljómur, skal ger- ast afturvendandi, årlig hending, sigur Yaacov Bergman og endar við orð- unum The world should know about this place Gongdin í verkinum “Messa da Requiem" er skift sundur í sjey høvuds- partar, har annar partur, "Dies irae”, er munandi longri og måttmiklar enn hinir. Byrjanin “ Requiem actemam” er ein bøn um ævigan frið, og har ræður ein friðsælur andi í skifti millum myrkur og ljós í tónleikinum. Við doyvd um pjanissimo já celloimar fyri við sorg arlag í moll, sum fiólirnar svara aftur við ljósar durmotivi á orðunum lux perpetua” (og ævigt ljós). Satsurin rísur upt einum hjómandi “ky! og ur í PlafliSsumo. Í teim 19 grindunum í "Dies hae“ (”Vrekhnn dagur") verður innihaldið hvørja ferð frábeðað frammanundan í orkest urspælinum. Við f brakandi g-moll akko um og kenslu av om og føssaduni í tónleik: I ] verður tú nngang andi tvefttur út i dóma- dagsræðuligleik an, og í kromatiskt fallandi: fortis simo hoyrast ræðslu skríggini í kórinum. Hesin skakandi satsur kem fleiri ferðir aftur í verk inum Sterkur er kontrastur stirðna Í “Rex tremendae (Tú kongur av ræðardi veldi") verður. møtsetn- ingunn dngin fram mill- um dømandi himnadrti- in og bønina um frelsi Vid sorgarsanginum "Lacrymosa" (“Tára- fullur dagur tann") fellur hesin megnarsatsur siss- andi til hvíldar. Meðan "Offertonum", sungið av fýra søhstum, er ein kensluborin satsur, trynir "Sanctus” fram sum ein stórfagnandi dupult- fuga í 8-raddaðum kóri. Yvir "Agnus dei" hvil- ir gregonanskur dámur yvir emraddada kórsang- inum, har tónleikunin té so við og við fyrst í or- kestrinum og so eisini í kórinum seur harmoniir til I "Lux aeterna” ("Æv- igt ljós lýsi fyn teimum"), seinastu børn: fyri tí farna, ræður himmalsk fríðsæla I "Libera me" ("Bjarga mær, Ham”) verður borið fram ynski um frelsu frá ævigum deyða - eitt ynski, sum gerst enn meira inniligt og tráandi við endurtøku av brotum