mikudagur 8. juli 1998síða 9

Nr. 126 — 8. JULI 1998 Í tí frálíkt væl úr hondum greidda programminum stóð at lesa um Requiem sum so, og um Verdi sjálvan, og eisini tað hevur stóran týðning í einum sovorð- num føri, tí tá so stórur partur av Føroya fólki kemur til tvær fullsettar konsertir at lýða á, so vil helst ein góður partur verða fólk uttan nærri innlit í hví, nær, hvar og hvussu eitt slíkt verk er skriva. Og skalt tú fáa sum mest burturúr er gott at vita sum mest, um hvat tað er tú hoyrur. Giuseppe Verdi var einamest ein stórur opera- komponistur og tí má sigast at hetta requiem er eitt rættuliga serstakt verk frá hansara hond. Men fyri okkum í okkara tíð er tað ein fyrimunur at eitt tílikt so langt og drigvført verk er vorið til í ti romantisku tidini, tf tad so inniheldur elementir av øllum klassiska tónleikinum upp ígjógnum tíðirnar, líka til tað bleiv skriva í 1874. Har er alt líka frá gre- gorianskum tónum og Bach, til nýggjari klangir, og tað gevur møguleika fyri nógv størri stemningsskiftum, enn um tað t. d. var skrivað í einari eldri, tónleikaliga meira siðbundnari tíð Verdi megnar í hesum verkinum, á fyrimyndar- ligan hátt, at skapa tann anda sum liggur í tí fyriliggjandi tekstinum, uttan at tað á nakran hátt verður troyttandi. Tá fólk fara undir at framføra eitt so stórt verk, og tú frammanundan týðiliga fært at vita at hendan framførslan er nakað stórt og gott, ja enttá tað størsta klassíska tónleikatiltakið sum verði hevur her á klettunum, so má man eisini finna seg í, tónleikarliga, at verða sammett við tey heilt stóru. Men tónleikur eigur eisini at verða eitt upplivilsi uttan ov nógvar órogvandi tankar um hetta og hatta, og her var framførslan perfekt. Har var megi í teimum kraft- miklu passagunum og friður yvir teimum stilla og innarligu, og skiftini millum tey ymisku hugløgini bar brá av drúgvari og gjøllari inn- studering. Ahoyrarin bleiv tikin við á eina stóra tón- leikabylgju, sum eg, í hesum føri, helt tað verða synd at bróta av við einum stødgi mitt í. Requiem brotnaði líkasum í tvey og var ikki eitt samanhangandi upplivilsi. Men sjálvandi skuldu fólk hava høvi at strekkja sær beinini, tí góður hálv- urannar tími út í eitt kann, hjá summum, vera leingi at sita. Men tað kendist heilt klárt at áhoyrarnir vóru djúpt upptiknir av tí sum fyrifórst og tað kendist eisini týðiliga á lógvabrestunum tá verkið var liðugt framført. Teir vóru brestir standandi fyri kórið, orkestri, dirigenti og hgvuðsfyrireikaranum Olavi Hátún. Á ti tónleikarliga síðuni mugu vit, um vit sammeta uppeftir siga at sjálvt um samansetta norðurlendska kórið og Lyngby-Taarbæk Symfoniorkester, eftir førimuni, megnadu at skapa eitt gott requiem, so er enn eitt glopp uppeftir til tað sum vit eru vanari at hoyra á innspælingum og stórum konsertum uttanlanda. Serliga í fyrstani kendist kórið heldur tungt og stirvi, og tann latínska úttalan av orðunum bleiv ov »gøtulatinskt". Menn hetta vóru byrjanartrupuleikar, og burtursæð frá at mennirnir vóru eitt sindur veikir tá teir stóðu einsamallir í ljóðmyndini, sungu tey seg væl upp, og helst komu tey samanum- tikið so væl frá uppgávuni sum til ber. Men tá tað er ein rúgva av smálutum sum mynda eina góða framførslu, so skuldu tey líka havt fingið vant eitt sindur meir uppá at reisa seg upp av stólunum samstundis, einaferð mitt í stykkinum. Smáting, men eisini ein umráðandi partur, um man vil ganga eftir tí perfekta. Aftaná konser'ina, tá tey poseraðu frammanfyri fotograf- inum, gjørdu tey bylgjuna, akkurát sum í fótbólts-HM fyri tíðina, og tá hoyrdi tað seg betur til Orkestrið kláraði seg eisini væl, tá hugsað verður um at tað er eitt amatgrorkestur. Tað sum eg nevndi í fyrstani við rúminum, ger seg her galdandi. Tí tá salurin í Norðurlandahúsinum á hendan hátt verður longd- ur út í Klingruna , so fær man ikki fatur á tí réttu javnvágini í orkestrinum, um tey ikki sita uppeftir í etagum, sum kórið stóð Man kemur líkasum at sita niðriundir orkestrinum Men sjálvandi er ikki pláss at lyfta bæði kór og orkestur upp, so úrslitið var, harfrá sum eg sat, at eg stórt sæð ikki hoyrdi træblásararnar og messingið, men bara strúkararnar sum jú sita fremst. Men sum eg hoyrdi tað, var balansan í orkestrinum góð og har var stórt sæð onki sum kom skeivt fyri. Bara einkulta staðni var samljóðið ikki heilt per fekt, men minni kann jú eisini gera tað Sangsolistarnir vóru eitt kapitul fyri seg. Tey sun heilt klárt gjørdu størst inntryk vóru mezzosopranin Urzula Kryger og bassurin Krzystof Borysiewicz Urzula Kryger frambar sin sang sera kensluborid og hon hevði eina pragtfulla rødd sum kendist líka framúrskarandi, bæði tá tað kravdist kraft og megi og hinvegin eisini tá tónleikurin kravdi eyðmjúkan og kenslubornan sang Avgjørt heimsklassi; ein tann besta mezzosopranin eg havi hoyrt. Bassurin Krzystof Borysiewicz var ikki serstakt måttmikil i síni rødd, menn hann hevdi ein framburðarhátt og ein klang, sum gjørdi at hvørt orå hann sang var innliva í tónleikinum og tí meining sum liggur í tekstinum. Eisini hansara kropsmål gjørdi at tú kendi at hann var eitt við tónleikin. Allir sólosangar- arnir høvdu format, og sopranin Oløf Kolbrún Harðardóttir heyði eisini eina klára, reina og smiðlig a rødd, menn megnaði ikki á sama hátt sum hini bæði at lyfta fyri at sangurin skal koma heilt út til fjøldina sum lýður á Tann minst karismatiski av hesum vælasangarum var tenorurin Jón Rúnar Arason, sum í mun til hini, kendist heldur kroystur og stirvin í sínari framførslu Tå konsertin var lidug spurdi eg sidumannin un hetta var eitt stort upplivilsi, og hann svaraði mær „JAaaa“ við langum a'ið. Soleiðis høvdu helst allir áhoyrararnir tað allarmest burturúr fólkun um hann hevur arbeitt við og innímillum var tað bergtakandi at verða í Norðurlandahúsinum Eisini tað at tað yvirhøvur ber til at fáa slíkt upp at standa her hjá okkum fámentu hernorðuri, er allan heiður vert. Hetta er tað besta, (og størsta, og helst dýrasta) tiltaki av hesum slagi eg havi hoyrt í Før- oyum. Men eg haldi eisini at man eigur at hyggja uppeftir fyri at sammeta seg við tey stóru, fyri á tann hátt at blíva betri. Og sjálvandi er har eitt petti enn. Men vit eru væl á veg A