hósdagur 9. juli 1998síða 4

Felagið fyri foreldur at smábórnum í Havn: Onøgd við kontantstuðulin — Heldur kontantstuðulsskipanin hjá Tórshavnar býráð fram komandi ár, skulu 2,25 mill. kr. setast av til enda- málið í 1999. Leggja vit tað afturat pengunum, sum verða brúktir í 1998, er tað íalt 3,7 mill. kr. Hesin peningurin hevði verið nógv betri brúktur uppá ein barnagarð, sigur Felagið fyri foreldur at smábórnum í Havn í skrivi til býráðslimirnar. Turm KJØLBRO I skrivi til limirnar í Tórs- havnar byråd vísir Felagið fyri foreldur at småbørnum í Havn enn eina ferð sína énøgd við kontantgjaldið, sum kommunan veitir for- eldrum at småbørnum upp til eitt ár, ið ikki hava kommunalt ansingarpláss Felagið sigur, at peningurin kundi verið nógv betri brúktur. Líka síðani kon- tantstuðulsskipanin = varð urarødd fyrstu ferð hevur felagið mælt frá, at hon varð sett í verk — Hyggja vit nærri eftir, hvussu grunnurin skal virka, síggja vit, at fyri tað fyrsta eru ongar treytir við at fáa stuðulin útgoldnan uttan, at øm foreldrini eru til arbeiðis, so skulu teir siga frá hver, ið ansar barn- inum, um tað verður ansað uttan fyri heimið. Tað vil siga, at álitið hjá foreldrum í Havnar kommunu í fleiri ár, meðan kommunan ikki hevur megnað at loysa sínar skyldur mótvegis børnun- um í kommununi nevniliga „svarta dagróktarmamman“ verður hótt. Tey foreldur, sum eru so heppin at finna eina „svarta dagrøktar- mammu“ kunnu verða noydd til at siga plássið frá sær, tí dagrøktarmamman ikki er åhugad i at komm- unan fær at vita, hvør hon er. Hinvegin verður tað ikki spurt um, hvør ansar barn- inum i heiminum um bædi foreldrini eru til arbeidis, sigur foreldrafelagid i skrivi tíðindablaðið SOSU) Nr. 127 — 9. JULI 1998 Tey, ið fáa kontantstudul frå Tórshavnar kommunu, hava onga trygd fyri at bórn teirra fáa ansingarpláss eftir at barnið er vorðið eitt ár. til býráðslimirnar. Tey, sum fáa útgoldið kontantgjald standa á bíði- lista til ansingarpláss. Tað vil siga, at bíðilistin ikki verður minni, sjálvt um kommunan brúkar 1,25 mill. kr. Peningur fer út, og ongin sær hann aftur. Tey, sum fáa kontanstuð- ul hava onga trygd fyri at fáa ansingarpláss, tá ið barnið verður 12 mánaðir. — Hugsa vit okkum, at skipanin heldur fram inn í komandi ár, so skulu 2,25 pr mill. kr. setast av til enda- málið í 1999. Leggja vit tað afturat pengunum, sum verða brúktir í 1998, er tað íalt 3,7 mill. kr. Hesin pen- ingurin hevði verið nógv betri brúktur uppá ein barnagarð, sum børnini í kommununi kundu fingið gleði av í nógv ár framyvir, sigur foreldrafelagið. Ein áhugaverður spurn- ingur er, um kommunan ætlar at halda fram við at útgjalda kontantstuðul í komandi árum og um henda TT skipan eisini er ætlað til børn eldri enn 12 mánaðir. Áðrenn kontantgjaldið varð samtykt í býráðnum sendi foreldrafelagið eina éheitan til býráðið (dagfest 12.05.98) um at kanna tørv- in å einari slikari skipan, og hvussu nógv hon kom at kosta. Hesin spurningurin er enn áhugaverður, og felagið væntar svar frá kommun- uni, sigur foreldrafelagið í skrivi til býráðslimirnar. Katrin Dahl, býráðslimur í í Havn: Kontant- stuðulin komin fyri at verða — Foreldrafelagið starir seg blint uppá, at bórn skulu vaksa upp í barnagarði. Vit eiga at arbeiða fram ímóti, at foreldur fáa eitt tilboð um kontantstuðul, til bórnini eru tvey ár og so tryggja teimum eitt barna- garðspláss aftaná, sigur Katrin Dahl. Turm KjøLBRO - Býráðið ger eitt stórt ar- beiði at útvega ansingar- pláss. Utbyggingarnar av verandi barnagørdum um- framt Býlingshúsið Inni á Gøtu tryggja meiri enn 100 nýggj ansingarpláss í ár Harumframt verður arbeitt av gilum alvi at fáa forskul- arnar í gongd, so vónandi tá ið skúlaárið byrjar næsta ár fer ein heilur árgangur úr út barnagørdunum og tað fer at hjálpa øgiliga væl uppá tørvin á ansingarpláss- um. At forskúlabernini eis- ini skulu ansast eftir skúla- tíð er ein trupulleiki vit eisini skulu loysa, áðrenn tann tíð kemur. Eg rokni við, at 1. august næsta år eru vit komin ógvuliga væl áleiðis við at loysa trupull- eikarnar á ansingarøkinum í kommununi, sigur Katrin Dahl, býráðslimur og limur í sostalu nevnd - Vit hava altíð tosað um alternativar loysnir og ein- asta alternativa loysnin, sum hevur verið frammi er, at man bjóðar fólki pengar fyri at hava børnini heima eina tíð. Tað er ógvuliga tíð- liga at koyra børn í vøggu- stovu sum seks mánaðir gomul. Fleiri vøggustovur vilja ikki taka børn inn fyrr enn tey eru 9-10 mánaðir, nógvir trupulleikar koma, børnini eru nógv sjúk og foreldrini mugu vera nógv burturi frá arbeiði. Tí er tað ein góð hjálp at stuðla for- eldrum at verða heima í upp til eitt ár, sigur Katrin Dahl. - Kontantstuðulin er ein gongd leið um vit koma har til. at vit fáa sett forskúlar í gongd og annars nøkta tørv- in á barnagardsøkinum. So kundu vit kanska bjóða for- eldrum kontantstuðul í tvey ár og aftaná tryggja teimum eitt pláss á ansingarstovni. Tað skal vera eitt val hjá foreldrunum, antin fáa tit kontantstuðul fyri at hava børnini heima ella fáa tit eitt dagrøktartilbod, og aftaná tvey ár fáa tit tryggjað eitt barnagarðspláss. Katrin Dahl sigur Til tey við tungum arbeiði Felagið hjá foreldrum at småbørnum í Havn sigur í viðmerking til málið, at pengarnir kunnu brúkast ødrvisi, pengarnir til kon- tantgjaldið fara út og síggj- ast ikki aftur. — Roknistykkið hjá teim- um hongur als ikki saman. Tey siga, at vit kunnu byggja ein barnagarð fyri pengarnar, men tey hugsa als ikki um raksturin, sum er tann dýrari parturin. For- eldrafelagið starir seg blint uppá at byggja og byggja. Stovnarnir skulu eisini rek- ast. At hava eitt barn á stovni kostar kommununi 35%, foreldrunum 30% og landinum 35%. Kontant- gjaldið er minni enn tað kostar kommununi at hava eitt barn í barnagarði. Stuð- ulin ger tað eisini møguligt hjá foreldrum at taka eldri børn heim eina tíð, sigur Katrin Dahl. Ikki øll foreldur hava møguleikan at longja barnsburðarfarloyvið. — Ikki øll, nei, men tær flestu mammurnar, sum ar- beida å flakavirki, sum heimahjålp og sum hava annad tungt arbeidi hava møguleikan. Hvi skulu tær fåu, sum ikki kunnu longja farloyvid, forda teimum, sum fáa longt loyvið. Hetta er ætlað teimum mammum, sum hava tey strævnu ar- beiðini og sum hava brúk fyri at vera heima longri enn teir fyrstu seks mánaðirnar, sigur Katrin Dahl. Er skipanin ætlað at fáa mammurnar av arbeiðs- marknaðinum ? - Ein mamma er ein mamma. Vit eiga børnini, vit geva teimum bróst og hava eina ábyrgd tyri børn- unum. Um pápin vil vera heima, so kann hann tað, men hann kann ikki geva tí bróst. Allar heilsusystrar mæla mammum til at geva børnum bróst so leingi til ber fyri at fyribyrgja ovurviðkvæmi. Foreldra- felagið gloymir, at vit eiga og hava eina ábyrgd fyri okkara børnum. Tey stara seg blind uppá, at teirra børn skulu vaksa upp í ein- um barnagarði. Onnur for- eldur, ið ikki eru limur í nøkrum felag og sum ikki rópa upp, ynskja at vera heima hjá teirra børnum, sigur Katrin Dahl. Ongar treytir Foreldrafelagið finnist at, at ongar treytir verða settar foreldrunum, sum fáa kon- tantgjald. — Ongar treytir verða sett- ar foreldrum, sum koyra bórnimi í barnagarð, at tey skulu hava arbeiði, so hví skulu vit gðrum foreldrum slíkar treytir. Tað hevði ver- ið trupult og kostnaðar- mikið at havt eftirlit við, um fólk arbeiða ella ikki. Nógv børn fáa frípláss, um inn- tókan hjá foreldrunum er lág, men skulu vit so seta spurnartekin við, um tey foreldrini arbeiða svart fyri at fáa frípláss. Vit kunnu ikki pilka bara hetta økid burtur úr og siga, at kon- tantstuðulin er ein hjálp til svart arbeiði. Er kontartgjaldið komið fyri at verða? - Tað vil eg vóna. Men kontantgjaldið skal vera eitt tilboð, sum foreldur kunnu sýkja um. Vit eiga at arbeiða fram ímóti, at foreldur fáa kontantstudul til børnini eru tvey ár og so tryggja teim- um eitt pláss aftaná, sigur Katrin Dahl at enda.