fríggjadagur 10. juli 1998síða 6

tíðindablaðið sostealurin Nr. 128 — 9. JULI 1998 system a einstakari bygd eru bygda — Tad er einki annað land í verðini, sum hevur eitt v bygdagøtum við varðum sum vit. Í hvørji og vardagøtur, summa staðni mótast tær á søguligum stóðum, onkrar hava stórri virði enn aðrar, tí nakrar eru Durita Brattaberg eru a veg r kvettar av av vegagerð, sigur sum saman við Martini Simonsen her i Kirkjubøreyn eftir aldagomlu vardagøtuni Mynd: Jens Kr Vang — Undir óskipaðum viður- skiftum kunnu stórir skaðar standast av fáum ferðafólkum, meðan ein fleirfalding av ferðafólki undir skipaðum viðurskiftum hinvegin lítlan skaða ger á umhvórvið, sigur Durita Brattaberg, sum skal gera eina skipan yvir bygda- og ferðagóturnar í Føroyum eftir áheitan frå Ferðaráð Føroya Durita Brattaberg, landbúnaðarkandidatur í umhvórvisumsiting: Varðarnir skulu altid visa vegin TURIÐ KJøLBRO Øll ferðsla | rn mit ar nåatturutiil so. Spurni er Dara um vit hava ráð til einki at gera og bara lata standa til, hóast vit vita, at óspilta náttúran er størsta ognin í føroyskari ferðavinnu. Vit hava møguleika at skipa viðurskiftini, um arbeiði byrjar, sum skjótast, - bíða vit, kunnu óbótaligir skaðar henda og náttúruvirði verða burtur fyri eftirtíðina Hetta sigur Durita Bratta- berg, cand. agric., sum í summar arbeiðir við eini bundnari uppgávu á Ferða- ráð Føroya — hon skal gera eina ætlan um eina bygda- og ferdagøtuskipan í Før- oyum — Utlendskar frågreiding- ar visa, hvussu ferdavinna kann skipast vid skynsemi og við atliti til, at náttúran órógvast minst møguligt Kanningar vísa, at undir óskipaðum viðurskiftum kunnu stórir skaðar standast av fáum ferðafólkum, með- an ein fleirfalding av ferða- fólki undir skipaðum viður- „nátturum g Cilia LÍ í skiftum hinvegin lítlan skaða ger, sigur Durita Brattaberg Einføld skipan - Tað er ógvuliga umráð- andi, at ein føst skipan er fyri bygda- og ferdagøtur- nar í Føroyum. Skipanin skal vera ógvuliga einføld og hava allar hentar upp- lýsingar, sigur Durita Brattaberg Gøturnar skulu vera so einfaldar sum møguli skulu vera fólki og fæi, gt, tær traðkaðar av sum tær altíð hava verið, og tað einasta sum skal vísa vegin eru góðu gomlu varðarnir. Við byrjanini av eini bygda- og ferdagøtu skal ein yvirlits- talva standa, har allar upp- lýsingar, sum brúk er fyri eru samlaðar, td. kort, myndir og ferða- og frið- ingarreglur Umhvervisætlan - Stjórin í Ferðaráði Føroya, Annika Joensen, leggur stóran dent á umhvervis- økid, tí ferðavinnan fremur virksemi, sum hevur árin á umhvervið og náttúruna Trupulleikin er, hvussu stovnurin skal fyrihalda seg í mun til umhvervið. Tey umsita eitt ógvuliga breitt ábyrgdargki eftir loggåvuni Tí er ynskið frammi um, at ein umhvørvisætlan verður gjørd, sigur Durita Bratta- berg — Bygda- og ferdagøtur- nar eru eitt stórt aktiv. Í hverji einstøku bygd er ein bygdagøta, summa staðni metast tær á søguligum stóðum, summar hava stórri virði enn aðrar, tí onkrar eru kvettar av av vegi meðan aðrar eru truplar at finna. Ti skulu vit finna út av, hvussu tær skulu merkjast, skulu skelti setast upp fram ul varðarnar. Uttan mun til hverja finnur fram til, hava nógvir varðar tørv á åbøtum, nógvir eru raplaðir niður. Bygda- og býráðini hava ábyrgdina av viðlíkahaldinum av gøt- unum. Tað týdningarmesta er, at tað er ein føst skipan, soleiðis at tað er líka um alt landið. Vit síggja nú, at fólk eru farin at merkja gøturnar ymiskt, tí eingin føst skipan er, og tað er ógvuliga 6- heppið. Tí er tað í tókum tíma, at vit fara undir hetta arbeiðið. — Tað er einki annað land í verðini, sum hevur eitt system av bygdagøtum um alt landið vid varðum sum vit. Skipanin, ið vit skulu fáa okkum, er ógvuliga um- hvørvisvinarlig, einki fremmant tilfar er i henni og hon er løtt at halda, sigur Durita Brattaberg Afturat gomlu bygdagøt- loysn man t ) u SK neydugt at gera y ferdagøtur, sum ikki neyðturviliga eru úr eini bygd í aðra. Ferdagøt- urnar skulu geva ferðafólk- unum eina náttúruuppliving við góðum útsýni, møgu- leikar at vitja serliga forn- unum er nýggjar minni og jarðfréðiliga åhugav erd stød. Hesar gøturnar skulu eisini fylgja rætningsleidunum i bygda- gøtuskipanini Ætlan fyri hvørja einstøku bygdagøtu sær Spiran, sum Durita Bratta- berg hevur lagt til eina ferdavinnu- og umhvørvis- ætlan og sum hon legði fram á umboðsráðsfundi í ferdavinnuni í mai, byggir á álitið „Ferðavinnugkis- ætlanin“, sum ein arbeiðs- bólkur gjørdi í 1994 Durita Brattaberg, er 30 ára gomul og ættað úr Vági . Á landbúnaðarháskúlanum í Ás í Noregi hevur hon lokið prógy um landbúnaðarkandidatur, cand. agric. í um- hvervisumsiting. Grundútbúgvingin er í livfrødi, meðan umhvervísumsitingin er yvirbygnaðurin í útbúgvingini. Í trý ár hevur hon arbeitt á Heilsufrødisligu Starvs- stoyuni við kommunalum umhvørvisætla- num, og Í. august fer hon í starv hjá olju- felagnum DONG innan umhvørvisstyring. — Eg havi brúkt økisætl- anina til at byggja víðari á og gjørt nøkur hugskot um, hvussu vit nú eiga at ar- beiða. A umboðsráðsfund- inum arbeiddu luttakararnir við nøkrum ftøkiligum upp- gåvum, og tey úrslitini, teir komu fram til, geva mær fullmakt at arbeida vidari, sigur Durita Brattaberg. Bygdarmyndin er broytt nógv tey seinastu 40 árini. Fyrr vistu øll, hvar bygda- gøturnar byrjadu og end- aðu. I dag kann tað vera sera trupult at siggja, hvar bygdagøturnar byrja; ofta mugu fólk ganga gjøgnum túnið hjá fólki, klúgva upp um hegn ella ganga gjøg- num bø å hægstu summ- artid, stutt ådrenn grasid verður sligið, fyri at koma hagar, ið gøtan byrjar. - Skipanin eigur at vera so, at við byrjanina til hverja bygdagøtu, t.d. á ein- um parkeringsplássi, fáast upplýsingar um, hvussu gøtan er, hvussu langa tíð tað tekur at ganga hana, hvat kanst tú vænta at mýta á túrinum, um túrurin er ill- gongdur ella lættgongdur, hverjir fuglar eiga á leiðini, søgulig viðurskifti knýtt til staðið, fridingarreglur, kort yvir gøtuna og annað við- komandi. Skeltini skulu vera líka um alt landið, hava somu stødd og verða gjørd eftir sama leisti. Eru tey ikki tað ørkymlar tað tann ferð- andi, sigur Durita Bratta- berg. Royndargetur Bundna uppgávan hjá Duritu er at finna tvær bygdagøtur í Føroyum í góðum standi, sum skulu verða royndargetur kom- andi ár. — Síðani skal eg finna út av, hvat skal standa á skelt- unum til gøturnar. So mugu vit hava altjóða skeltið við einum manni við ryggsekki upp at standa, sum vísa á veg fram til fyrsta varðan. Hetta skal so alt setast upp í maí næsta ár. Hin parturin av arbeiðnum hjá mær verð- ur at gera eina arbeiðsætlan fyri umhvørvismål. Og tað er ógvuliga spennandi, tí Ferðaráðið hevur tikið stig til hetta og tað eru tað ikki nógvir almennir stovnar, sum gera, sigur Durita Brattaberg. Ferðaiáð Føroya hevur sett sær sum mål at røkka teimum 50.000 ferðandi ár 2000. Tola Føroyar so stóra vitjan? — Tað er ógvuliga trupult at svara uppá. Føroyska náttúran tolir ikki so stórt trýst við óskipaðum viður- skiftum sum í dag. Vit kunnu væl oyðileggja nógv við fáum fólk undir óskip- aðum viðurskiftum, men eru vidurskiftini skipað ber helst til at fáa 50.000 ferð- andi í Føroyum uttan at vit leggja merki til tað. Men tá skulu vit vita, hvat vit vilja og hava nøkur mál, sigur Durita Brattaberg.