mikudagur 15. juli 1998síða 14

14 Hví er jórðin rund? Seinast í novemburmánaði í fjør fóru teir fimm vinmenn- inir Svein W. Rasmussen, Mass Hoydal, Magnus Samuel- sen, Theodor E.D. Olsen og Dánial Hoydal at fjakka í Suðuramerika og í Karibisku oyggjunum. Í seinasta parti frættu vit m.a. um hús, borð, stólar o. a. úr einum - i hesum sambandi - so sjaldsamum tilfari sum salti... Theodor E. D. Olsen & Dánial Hoydal Sol de Manana Vit vóru farnir heilt tíðliga upp hendan morgunin fyri at síggja sólina risa í kláru luftim í 5.000m hædd upp yvir geysarar og gul fjell Men enn betri var næstan, tá vit komu til eitt vatn, sum heitar keldur runnu oman til. Klokkan var ikki meira enn 7 um morgunin, og frostdeggin lá enn á sverðinum, tá vit blakaðu lædini og varisliga smoy- gdu okkum niður i brenn- andi heita lekin, sum rann frá kelduni Aftaná at hava stríðst við bakand: oyðimerkir, ringar mat-, ves- og drekkivatns- umsteður fyri ikki at tala um “Soroche", hæddar- sjúkuna, sum hevur somu árin, sum kavarasjåkan gjøgnum merg og bein. Vóru nakrantíð lekjandi keldur til, so var ein her. Púra einsamallir á 5000 metrum, umgyrdir av ber- um fjellum, vatni og flam- ingoum, men annars ong- um - púrt ongum. Úttan kvirru. Hetta var hæddar- punktið á túrinum - bæði so og so, sum onkur tók til. Aftur i Bolivia Eftir at hava verið tvær vikur í ríka landinum Chile og dusað okkum á strond- um, í sívilisasjón og við reinferi, vendu vit aftur til Bolivia. Vit tóku ein buss- túr, sum bar orð á sær fyri at vera, sum ferðabókin hjá okkum segði:"..the worst bussride in the world". Tað var ikki - sum tað onkuntíð hevur verið, tá vit hava kastað okkum út í okkurt slíkt - ævintýra- á ferðini. Hann tók 9 tímar, men teir flugu avstað. Ein- asta, sum órógvaði friðin á túrinum var - ikki steinpir- rur á vegnum, sum vanligt, men - tendrarin í buksu- lummanum hjá Magnusi, sum brast av trýsti, tí vit vóru komnir upp í 4400m hædd! Lukkutíð, at hann lá uttarlaga í lummanum… La Paz Niðri í eini lægd lá hann og fjaldi seg fyri vindinum á háslættanum. La Paz, ster- sti byurin í Bolivia og virk- andi hevuðstaðurin. Tá vit høvdu slept gåggu- num á hotellinum, fóru vit út í býin at hyggja okkum um. Her skuldi ongin ivi vera um, at hetta var mið- depilin í landinum, vildu ríkmenn við dýrum jakka- settum og gullringum vissa okkum um. Hesin býurin Vindurin hevði máað burtur av klettunum í oydimørkini, so lógin skap stóðust av hevur, ið nógvir feroyingar kenna. Hon hevði plágað okkum við leysum lívi, høvudpinu, svøvnloysi og vantandi matarlysti. Men alt hetta hvarv sum døgg fyri sól, tá vit loraðu okk- um niður í kurtaligu keld- una og hitan, sum fløvadi hugurin, sum dreiv okkum upp i bussin. Hesaferð var tað heldur, at vit ikki høvd- u nakran aðran møguleika, ti tokið, vit ætlaðu at taka, var hildið uppat at koyra Túrurin vísti seg at vera tað reina luksus afturímóti ti, sum vit høvdu roynt fyrr fekk Sucre til at líkjast Nólsoyar bygd. Samstundis bleiv munurin millum rík og fátek meira sjónligur. Sucre heyði sin ríka universitetsungdóm, sum dámdi væl at ganga oman eftir getunum í finum skræddaraseymað- um jakkasettum og brúll- kremi í hárinum, sum varð rættað í heilum av fingrum ringdir við lokalum silvuri. Hann stóð í sterkari kon- trast til skópussararnar, sum fuku um beinini å teimum fyri at biðja teir um at sleppa framat. Men handilsmennirnir her tyktust slett ikki at varnast ta stóru rúgvuna av bidd- arakonum við smábernum, sum rættu hondina fram, fyri at fáa teir at sleppa væl festu staringini á dýrar sýnisgluggar. Tað var eisi- ni týðiligt, at tær flestu av teimum høvdu uppgivið ríkmenninar og goymdu hondina til okkara, sum tær høvdu fingið eygað á longur uppi í brekkuni. Carnaval Vit komu beint upp undir carnavalið. Fyrst fóru vit inn á donsku ambassaduna, sum er sett á stovn í býnum, eftir at Danmark hevur tikið Boli- via til sín sum móttakari av menningarhjálp. Tað var stuttligt at lesa tíðindi úr donskum bleðum og frætta eitt sindur um steðuna heima, sum tá fyrst í febru- ar var sera spent, fyri at siga sum var. Men vit fingu ikki brúkt tíðina har- inni skilagott, og knappli- ga fór hon frá okkum og vit mátti fara, tí skrivstov- an stongdi. So var viku- skifti og Carnaval og alt var stongt inntil miku- morgunin. Vit hevdu keypt atgongu- merki við einum ferðalag: til Oruru í góðari tíð. Oru- ru er stersti festivalurin í Bolivia og kanska tann kendasti í Suðuramerika aftaná tann í Rio de Janei- ro. Hetta er orsakað av, at hesin er ein indiánara- festivalur burturav og erð- vísi enn teir í Brasilia Ødrvisi, tað var hann. ] mun til Brasilia fái eg av góðum grundum ikki svar- að fyri, men hann var so sannaliga erðvísi enn nak- að, vit nakrantíð høvdu upplivað. Hetta er Olavs- seka fyri teir - bara nógvar ferðir sterri. Men sjálvt hetta er ein lítið nøktandi samanbering. Her vóru 10.000 dansarar úr øllum landinum, sum hver hevði sín egna búna. Sum oftast høvdu tey seymað hann sjálv og brúkt mánaðir til arbeiðið, fyri ikki at tosa um kostn- aðin. Hetta var ordiligt car- naval, har fjøldin varð øst saman i eitt, og gerandis- dagurin var gloymdu i nak- rar dagar. Gomul sum ung góvu seg yvir til rómin, og stættar- og mannamunir vóru gloymdir. Tey kallaðu sjónleikin fyri Diablada. Tað var ein løg- in blandingur av fornum Nr. 131 — 15. JULI 1998 ímyndum, pátrúgv og figg- indamyndum úr gerandis- degnum. Har vóru devlar og eingl- ar, sum royndu at ræða hvenn annan burtur. Cond- orar, bjarnir og onnur heil- ag djór úr tí andinsku nát- túruni, ljótir spaniolar - vit 8. partur Sólin skein, og hon fekk búnarnar og fólkini innan í teimum at skína eisini. Aftaná hverja gongu av dansarum kom eitt horn- orkestur. Vit munnu hava sæð eini 4000 horn hendan dagin. Rættiliga ótrúligt, at so nógv horn kundu vera á Tað sá út sum hav - ella kanska innlandsísur - tá tú leit út yvir saltið (í miðjuni hómast ein jeepur) fingu at vita, at tað vóru teir báðir herviligastu con- quistadorarnir Fernando Pizarro og Diego Almagro - sum gingu og veiggjadu við sverðunum og fingu nógv BU-róp eftir sær. Teir prýðiligastu vóru tó fanarnir, og har var nógv til av teimum. Gamli kenn- ingurin úr námunum í Pot- osi "El Tio” var so sanni- liga eisini har. Uppruna- liga var tað fyri at blíðka devlarnar, so teir ikki skul- du revsa fólkini, at teir vór- u heiðraðir soleidis, men í dag mann tað tó heldur vera teir upplagdu megu- leikarnir fyri at gera flottar raktir, sum fáa fólk til velja fanarnar sum mynd- evni til sín búna. Tá samanum kom, var tað tó bardagin millum tað góða og tað ónda, sum alt snúði seg um, og sjónleik- urin endaði eisini við, at verndareingilin hja Oruru gjerdi endiliga av við hev- uðsdevulin = Belsebubb, sum gekk fremst og ornaði fyri ellum Rómur og fómur Vit fingu rómin at fela upp á kroppin í orðsins sanna týðningi. Ikki meira enn innkomnir um gyrðingina vóru vit oystir undir av vatnbumbum, vatnpistól- um og skúmsprænarum. Tað var heilt greitt, at fyri tey var freðin enn sterri, um tú rakti ein turist. Eftir einari letu vóru vit so vátir av at ganga oman eftir hevuðsgetuni sum upplegd mál hjá áskoðar- unum, sum sótu framvið, at vit ikki legdu í tað long- ur og fingu fatur í tí fyrsta dronginum, sum seldi skúmsprænarar og legdu í vaðið... einum stað í senn, hildu vit, sum tríggir okkara hava spælt í GHM, men standurin á hornunum var so sanniliga eisini hareftir. Okkurt manglaði ventilar, okkurt var bett við klistru- bandi, tey flestu høvdu stórar buklur, og okkurt var enntá á holi! Vit komu heim gulir og grenir av litaðum skúmi og høvdu enntá so fúlan karm, at vit fingu krím dagin eft- ir, men samdir um, at tað so sanniliga var vert tað. I La Paz byrjaði alt ikki rættiliga fyrr enn dagin eftir, men tá hildu vit okk- um innandura allan dagin. Vit vóru mettir av skemt- inum og høvdu ongan hug at oyðileggja okkum fleiri sett av klæðum... Ensk cocableð Í La Paz funnu vit blaðið “Bolivian Times", sum varð givið út hverja viku í býnum. Tað var gott at kunna lesa nekur lokal tíð- indi á einum skilligum máli aftur. Tað ironiska við at ferðast, tá man ikki dugir málið nóg væl til at skilja avís- skrivingina er, at man, sjálvt um man ofta er mitt í rokinum, ikki veit, hvat hendir rundanum seg. Tað kundi fyri tað verið borg- arakríggj, uttan at vit vistu av ti. I Chile upplivdu vit eina- ferð, at vit sótu fastir í einum býi og kundu ikki sleppa víðari. Vit fingu onga frágreiðing frá buss- felogunum, annað enn at vegirnir vóru farnir. Ikki fyrr enn vit ringdu heim, fingu vit at vita, at tað hevði verið jarðskjálvti beint nordanfyri okkum, sum hevði oyðilagt allar