mikudagur 15. juli 1998síða 15

Nr. 151 — 15. JULI 1998 vegirnar. Við hesum blaðnum kundu vit fáa eitt sindur av aktuellum tíðindum. Tað varð givið út av einum amerikanskum ídnaðarpáva, sum var fluttur til Bolivia og tíkið landið til sín. Hann hevdi givið fleiri eftirspurdar bekur út um landið og var úti um seg alla meguliga stað- ni og gjerdi góðgerandi arbeiði. Hann tyktist at vera ein dámligur mað- ur, sum royndi at fáa stødid á ferðafólka- vinnuni upp og at hjálpa til at fáa landið á rætta kós. Við tí per- sónliga vinninginum fyri eygað sjálvandi, men ikki bara. Coca ella ikki Í blaðnum lósu vit nógv um cocaspurningin og tvistøduna hjá land- inum. Umleið 10% av allari arbeiðsmegini verður mett at arbeiða við co- caframleiðslu. Nærum allir bøndurnir i Yungas-landslutinum nordanfyri La Paz hava okkurt vid cocadyrking at gera. Treytirnar fyri neyð- hjálp frá USA hava al- tíð verið, at landið skal minka um sína coca- framleiðslu. Amerika- nar vita fullvæl, at meg- inparturin at teimum cocablødunum, sum verða brúkt til cocain- framleiðslu í Colombia, stava frá Bolivia, og politikkurin hevur verið at taka um rótina á trup- ulleikanum við at steðga framleiðsluni, har hon byrjar, og Bo- livia hevur tí staðið fyri skotum. USA hevur gripið inn við DEA (Drug En- forcement Agency) til- tøkum, sum skuldu oyðileggja avgreðir og beina fyri meguleika- num hjá cocaframleiðs- luni í at halda fram. Men sum heild hevur tað eydnast óalmindili- ga illa. Tað má eisini sigast at vera eitt sindur blánygt at halda, at man kann steðga einum íd- naði, sum eigur lívið í einum heilum fåtøkum landi, bara við at brenn- a nakrar markir av. Tað, sum hendi, var sjálvandi tað, at bend- umir plantaðu nýggjar runnar og USA mátti hyggja at, meðan rudd- ingartiltøk fyri hundr- aðtals miljónir av doll- arum spakuliga grógvu til aftur. Tað gav eitt sindur meira úrslit, tá teir, í staðin fyri at loypa á sjálvir, fóru at krevja boliviansku stjørnina eftir at gera tað. Men vantandi evni- ni at fata veruliga trup- ulleikan, sum er fåtækr- ademið, hevur altid ført til, at tiltøkini hava mis- eydnast. Onkrar royndir hava verið frá stjórnini, sum nú eisini sjálv vil gera nakað við ólógligu co- cadyrkanina, at fáa bendurnir at skifta av- grødina út við okkurt annað. stuðul hevur ve- rið latin og onkur bóndi hevur tikið av, men bara tá prísirnir fyri coca hava verið vána- ligir, so nakran varandi mun hevur tað ikki gjørt. Tað ber ikki til at tosa við fólk, sum eru svong. Kanska framburðurin hjá landinum fer at gera mun, so tað fer at lena seg hjá bendunum at skifta avgreðina út. Tá kann Bolivia kanska sleppa undan keðiliga umdeminum sum “fremsta kokainland- ið". Eitt heitið, sum teir ikki hava uppiborið. Her verður lítið og onki brúkt av kokaininum millum fólk í landinum. Tað lítla, sum verður selt, endar i lummunum á turistum ella í nasa- glugganum á onkrari ríkmansdóttir, sum hev- ur ráð og sum heldur tað vera smart at preva. Og tað er júst her, trupulleikin í veruleika- num liggur. Ikki hjá cocabendunum, fram- leiðarunum, sum orsak- að av fåtækradøminum onki val hava, men hjá keyparunum. Hjá veld- uga eftirspurninginum á norðuramerikanska og europeiska markn- aðinum. Víðari úr Bolivia Tá vit ikki tóku lut í carnevalinum var lítil meining í at vera verð- andi í landinum. Tað var ikki meira enn 23. februar og vit høvdu ein ferdasedil úr La Paz til Quito í Ecuador 10. mars, men so leingi tímdu vit ikki at bíða, so vit broyttu hann til dagin eftir. Bolivia, sum hevði hýst okkum í tilsamans tveir mánaðar, var farið afturum, tá vit sótu og hugdu niður á velduga Titicacavatnið undir okkum. Tað var eitt sindur sorgblítt at siga farvæl, men innast inni haldi eg, at vit allir gleddu okkum til at sleppa úr nívandi neyð- ini og fåtækradøminum í landinum. Tað skuldi eisini vera gott at koma aftur til eitt land, har tær ikki nýttist at óttast fyri ellum matinum, sum tú át... Myndir: Theodor E. D. Olsen 0. 0. Teldusnillingur: Svein W. Rasmussen tíðindablaðið Sosa Teir royna at fáa hendur á beistinum, sum var hjartkipt, stakkalin. Maðurin aftast mitt í myndini hevur eina pumpgun í hondini skuldi tað gingið heilt galið. Poula Eidesgaard stendur í durðinum og diregerar politistunum Tvær fullvaksnar kobraslangur vitjaðu EFTIR JÚSTINUS LEIVSSON EIDESGAARD Singapore, Sosialurin: Ein slanga er altíð í Edens garði, men tvær innan eitt sam- døgur er í meira lagi. Fyri tveimum vikum síðan fingu vit vitjan av tveimum — vandamiklum kobraslangum. Verður tú bitin av eini slíkari, so doyr tú eftir ngkrum tímum, kemur tú ikki viðgerð og fær móteitur, Av tilvild løgdu vit merki til ta einu inni í forstovuni til urta- garðin. Vit høvdu frí hendan dagin. Hon var á gólvinum, hálv inni undir einum stór- um glaselefanti. Vit vistu ikki beinanvegin, at talan var um eina vandamikla slangu. Vit síggja slangur dagliga og tær gera ikki haltari hønu mein. Før- oyingar eru ikki uppvaksnir við slangum, burtursæð frá teimum, sum vit læra at kenna í bíbliusgguni Men ein fillipinsk arbeiðsgenta í grannalagnum sá slanguna og visti beinanvegin, at her var talan um eina rættuliga vandamikla. Eina svarta spýtandi kobraslangu. Hon spýtir fyri at lemja ofrið og síðan býtir hon fyri at drepa. Okkara djórvu kattar fingu skjótt ríkið slanguna út úr íbúðini. Hon fór niður í eina rennu, sum er til- lokað, har vit ganga út í havan. Vit ringdu eftir politinum. Ein politistød er í granna- lagnum og nakað seinni var fyrsti politibilurin í tún- inum. Alvápnaðir menn við revolvarum í belti, kniplum og hondjørnum lupu úr bilinum. Létu seinni kom "næsti politibilurin, síðan tdi og fjórði. Eftir litlari løtu var okkara hugnaligi urtagarður fyltur av poli- tistum við blankt pussaðum stylvum. Tann eini hevði eina trivaliga pumpgun, skuldi slangan rættuliga gjørt um seg. Slangan lå í innilokadu rennuni og medan vit bid- adu eftir politinum, høvdu vit góðar stundir at eygleiða hana í kikaranum, meðan vit stóðu inni í íbúðini, væl at merkja. Slangan var svørt, eitt sindur ljósari und- ir búkinum. Tá hon kennir seg hóttan reisir hon nakrar fjarðar á síðuni frammi við høvdid. Soleidis gjørdi hon eisini hendan dagin. Endaði i djor: Politistarnir fóru nú at royna at fáa slanguna úr rennuni. Striltið gekk. Teir nýttu eina stong og á endan á henni høvdu teir knytt ein posa, soleiðis at slangan ikki fekk skaða. Við hesari róku teir slanguna út. Síðan varð hon tíkin við eini langari tong, eini tveir met- ur long, sum var gjørd til Hvussu kennist tað at hana eina kobraslangu um høvdid, rem endamålid. Tann eini poli- tisturin var serfrødingur i slangum og so skjótt sum hon hekk í tongini, so var hann hjá henni,. tók niður á nakkan og helt henni, so at hon ikki kundi spýta í and- litið. Rakar eitrið frá eini kobraslangu eyguni, so gerts tú blindur fyri lívið. Aðrenn slangan varð koyrd í sekkin, spurdi poli- tísturin meg um eg vildi avmyndast við eini spill- livandi kobraslangu um hålsin. Eg fekk ikki rættu- liga stundir at svara, tordi ikki at siga nei, áðrenn eg kendi slanguna krúpa um hálsin. Politisturin helt tó høvdinum forsvarliga frá mær. Eina løtu hugsadi eg, hvat um hann missir takið. Eitt lítið bit frá eini kobra- slangu og tú er hinumegin forever. Hevur lesarin hug at spyrja hvussu tað kennist at hava eina slíka slangu um hálsin, so er svarið stutt „Kalt“. Svarið er stutt Dagin eftir var ein onnur slanga tíkin á sama hátt í havanum. Í Singapore verð- ur sagt, at fyri hverja kobra- slangu tú sær, eru fimm aðrar nærhendis. So vita vit tað. Tridja dagin sóðu vit eina kobraslangu afturat Hendan var uttanfyri garðin á okkara arbeiðsplássi, Sjó- mannskirkjuni. Tað kostaði okkum einki at fáa slang- urnar burtur. Tær eru nú báðar í djóragarðinum í Singapore. Politiovastin greiddi mær frá, at hevði talan verið um eina Phyton slangu, eina kvælaraslangu í staðin, so hevði rokingin verið 200 singaporedollarar, ella 800 krónur. Phyton verða ikki roknaðar sum vandamiklar í Singapore Okkara heim liggur í einum regnskógargki. Vit síggja slangur javnan, hoyra málið í apum og kunnu eyg- leiða flottar arnir, eru vit heppin ” Kalt