mikudagur 15. juli 1998síða 16

16 Viðmerking tíðindablaðið S082lufin Eitt er at tosa um samstarv... Ólavur Hátún sigur seg vóna, at tey, ið fyrireika tónleikarstevnurnar Summartónar og Atlantsljóm, skulu ikki leggja hvørjum óðrum forðingar í vegin. Sjálvur hevur hann ikki víst hetta í verki Fert tú í blødini við einum- hverjum, ræður um, at tú greiðir lesarunum frá allari gongdini í málinum og ikki bara einum parti av tí. Eyð- vitað kann sumt vera meira viðbrekið at viðgera enn annað — men tað hjálpir ikki til: annaðhvert sigur tú fólki allan sannleikan, ella eigur tå at tiga. Olavur Hátún ger hvørki, tå ið hann í samrødu við Dimmalætting (Friggjad. 26/6) fer at viðgera tónleik- arstevnuna Summartónar, sum Kristian Blak 0.0. hava skipað fyri síðani 1992. Henda samrødan við Olav Hátún snúði seg í høvuds- heitum um nýggju kór- stevnuna Atlantsljóm, sum Olavur hevur tikið stig til — og eftir réttum átti hann bara at vidgjørt Atlantsljóm í samrøduni og slettis ikki blandað Summartónar uppí. Fyrst er at siga, at Ólavur Hátún og undirritaði hava altíð tosað sera væl saman, so fyri tað skuldi eg ikki havt fyri neyðini at svarað honum aftur í bløðunum. Men eftirsum Ólavur Hátún sjálvur legði fyri við at fara í blødini um innanhýsis 6- semju í føroyska tónleika- lívinum, helt eg tað vera rættast at tríva í pennin, so lesarin ikki fær skeiva fat- an av nøkrum. Lætt er at misskilja tað, ið Olavur Hå- tún førir fram um Summar- tónar — og vil illa til, kann lesarin lættliga fáa fatan av, at Kristian Blak er eitt grúi- ligt tvørball, sum hvorki vil lova Ólavi upp í part í Summartónum ella sam- starva við seg. Rættiliga so einfalt er hetta málið ikki Menna kórsangin í Utnorði Sum Ólavur Hátún sjálv ur vísir á í bløðunum, sam- starvaðist hann fyri tveim- um árum síðani við Kristian Blak um at skipa Atlants- ljóm sum ein part av Summ- artónum. Í mong ár hevur Olavur Hátún ætlað sær at skipað fyri hesi kórstevnu í Utmorði, tí hann hevur ikki verið heilt nøgdur við norð- urlendska kórsambandið Nordklang. Ólavur vil vera við, at kórini í Utnorði verða forfjónað í hesum samstarvi, og at eitt tiltak sum Atlantsljómur hevði ment kórsangin í hesum út- jaðaragki. Eisini sigur hann við føroysku blødini, at síð- ani Feroyakórið datt niður- fyri, hevur saknur verið í einum serligum kórtiltaki, so at stór kórverk kunnu verða framførd í Føroyum. Eftirsum Summartón- leikardagarnir í Norður- landahúsinum vóru hildnir uppat seinast í åttatiårunum, man tað hava kenst natúrligt at samstarvast við Kristian Blak og Summartónar fyrraárið. Hetta tiltakið hjá Kristiani hevur jú hepnast avbera væl, síðani farið varð undir tað í 1992. Kristiani Blak dámdi væl hetta uppskotið at skipa At- lantsljóm sum ein part av Summartónum, og eftirsum hann dugir sera væl at leggja til rættis og hevur gott samband við stuðlar ymsastaðni, var fíggingin skjótt í lagi. Men, ikki les- aranum at siga, so krevur eitt so mikið stórt og umfat- andi tiltak sum Summar- tónar, at skil er í, og at alt er fyrireikað út í æsir — og tað í góðari tíð. Eitt nú mást tú halda allar umsóknarfreist- ir og arbeiða við gllum tí praktiska í minsta lagi eitt ár frammanundan. Í so máta eru Kristian Blak og Ólav- ur Hátún nokk so ólíkir. „ Við tað at avboð komu úr Íslandi til Atlantsljóm í 1996, varð henda kórstevn- an avlýst. Hetta vísir Ólav- ur Hátún eisini á í blødun- um. Hví íslendingar góvu avboð, veit eg ikki. Men tað var, sum Ólavur sjálvur sigur, sera óheppið fyri Summartónar, at Atlants- ljómur varð av ongum. Tað, sum harmaði Kristian Blak einamest í hesum máli, var kortini ikki, at ætlaða kór- stevnan varð avlýst (slíkt kann meir enn so koma fyri) men tað var meiri tað, at Kristian var seinastur av gllum, sum fekk hetta at vita — hóast hann sjálvandi átti at verið tann fyrsti! Sum neyndin fyri Summartónar vísir á: hevði Ólavur Hátún av illum sagt teimum frá beinanvegin og ikki bíðað til í seinastu létu. Her stóðu jú sera nógvir pengar upp á spæl, og at avlýsa tiltøk í evstu løtu kann skjótt fáa ilt í stuðlarnar. Summar- tónar kundu lættliga komið í ringt orð av hesum >eks- perimenti«, og uttan fíggj- arligan stuðul hevði henda tónleikastevna dottið niður- fyri. Og tað hevði verið til óbótaligan skaða fyri før- oyskt tónleikarlív. Tessvegna kann tað neyv- an undra nakran, at nevnd- in fyri Summartónar kom til ta niðurstøðu í fjør, at best mundi vera at skipa fyri At- lantsljómi og Summartón- um hver sær. No hard feel- ings, men … »Håsid er upptikid« Summartónar hava verið eitt av føstu summartiltøk- unum í Norðurlandahúsin- um síðani 1992. Norður- landahúsið er uppii at fyri- reika Summartónar, veitir ein triding av studlinum, og skrivlig avtala er ímillum Norðurlandahúsið og Summartónar, at henda tón- leikarstevna er seinastu vik- una í Juni — á hvgrjum ári. Longu í Mai mánaði í fjør boðaðu fyrireikararnir Norðurlandahúsinum frá, at BBC fór møguliga at koma til Summartónar 1998 og hevði kanska brúk fyri plássi í húsinum. Eisini hevur Kristian Blak sent Norðurlandahúsinum mangt faxið um júst Summ- artónar 1998. Tessvegna skuldi starvsfólkið í Norð- urlandahúsinum vitað um Summartónar eins væl og føroyingar vita um Olav- søkuna. Tiskil fekk Kristian Blak sum vátan vøtt frammaná, tá ið hann í Oktober mánaði frætti frå sangarum í Havn- arkórinum um ætlaninar at framføra Deyðsmessu Verdis seinasta vikuskiftið í Juni mánaði — og at tey høvdu fingið Nordurlanda- húsið til tess! Við ødrum orðum: Norðurlandahúsið hevði í hyggju at útihýsa einum av sínum egnu, føstu tiltøkum fyri at geva einum spildurnýggjum tiltaki inni- vist!!! Hóast skrivligu av- taluna ímillum Norður- landahúsið og Summartón- ar?? Higartil hevur Kristian Blak onga líkinda frágreið- ing fingið frá stjóranum í Norðurlandahúsinum um, hvussu hetta mistakið yvir- høvur kundi koma fyri. Men hinvegin bar Peter Turchianinoff ongan stór- vegis ótta fyri, at Atlants- ljómur fór at gerast veru- leiki í ár, so Summartónar mundu fara at fáa innivist í Norðurlandahúsinum kort- ini. Ja, so segði maðurin... Fólk kunnu vera ring at fáa fatur á hesa ársins tíð, so ringt kann vera at fáa øll leysatíðindi váttað — men Peter Turchianinoff hevur sagt Kristian Blak, at stýrið fyri Norðurlandahúsið hevði álagt honum at geva Atlantsljómi innivist í hús- inum nettupp ta vikuna. Hóast Turchianinoff væl visti av Summartónum, nyttaði honum einki at muta ímóti stýrinum. Her stóðu norðurlendskir pengar upp á spæl. Um nakað sum helst er í hesum tíðindum, fáa vit valla at vita, fyrr enn Peter Turchianinoff kemur aftur til Føroya um ólavsgku- mundið. Hetta mistakið kom eyð- vitað illa við hjá Summar- tónum. Tað eydnaðist at finna onnur konserthøli, men nógv eykaarbeiði stóðst av hesum. Norður- landahúsið er jú hóast alt væl egnað til stór tiltøk og eisini bygt til tað sama. Í so smáum býum sum Havnini syngur sjálvsagt fittur partur av teimum, sum ganga á konsertir, í kóri — og hesa vikuna, sum tónleikatiltók- ini bæði hava verið, eru tey í Havnarkórinum íkki sloppin tvøran fót fyri venj- ingum, hóast mong teirra væl kundu hugsað sær at farið á konsert. Hvat í allari víðu verð skuldi tað vera gott fyri, at hesar stevnurnar kolu- deraðu??? Hver vinnur við ti, og hvat vinna tey? Hver sigur satt? Skulu vit trúgva tí, ið Peter Turchianinoff hevur sagt við Kristian Blak, so hevur hann fingið harraboð frá stýrinum fyri Norðurlanda- húsið at geva Atlantsljómi pláss hesa seinastu vikuna í Juni. Tað er annars ikki oftari enn so, at stýrið fer út í æsir við at leggja seg út í virksemið í húsinum. Tí er natúrligt at spyrja: Kann tað vera so, at Olavur Hátún er farin uttan um stjóran í Norðurlandahúsinum og beinleiðis til stýrið til tess at tryggja sær pláss hesa vikuna í Juni? Ella tosar Peter Turchianinoff í ørviti? Fyri flestøllum kunnu leysasøgurnar um Olav Hå- tún og stýrið í Norðurlanda- húsinum gott tykjast vera tann reini heilaspuni og ljótar illgitingar. Men tíverri er tað ikki heilt óhugsandi, tí Ólavur Hátún hevur roynt hetta kynstrið áður — við einum gðrum stjóra. Tað hevur undanmaður Turchi- aninoffs, Jan Kløvstad, sjålvur sagt mær: Olavur var komin al- goystur til sín einaferð og bað um húsið til eitthvert tiltak. Men Jan Kløvstad kundi bara boða honum frá, at Norðurlandahúsið var upptikid akkurát tå, og at Olavur var alt ov seint úti um seg. Hetta vildi Olavur Hátún ikki lata sær lynda, og í ødini fór hann til stýrið Nr. 131 — 15. JULI 1998 at forklaga Jan Kløvstad fyri »vantandi samstarvs- vilja«. Men Jan greiddi bara styrinum frå støduni, og so spurdist ikki meir burtur år ti. Kanska er Peter Turchi- aninoff ikki lika treiskur sum Jan Kløvstad i so máta...? „Hvussu er og ikki! Tá ið Ólavur Hátún sigur við Dimmalætting, at hann >mátti smíða, meðan jarnið var heitt, og í tí rokinum kom samstarvið við Summ- artónar ikki við<, tå »pellar« hann ikki bara. Tá lýgur hann, so tað stendur eftir. Tí Olavur Hátún veit væl av, at nevndin fyri Summar- tónar vil ikki samstarvast út í æsir um Atlantsljóm.. Knaska er tað hetta, sum nívir hann? Harafturat stendur rimmarfast, at Ólav- ur Hátún longu í heyst bí- legði sær Norðurlandahúsið til somu viku, sum Summ- artónar skuldu vera — og at Olavur er úti um seg í so góðari tíð, er nýtt, ið sjáld- an sker; tað vita øll, ið kenna Olav. Hetta málið må hava verið sera átroðkandi. Hetta ótrúliga >bragd< hevur Ólavur Hátún framt — uttan at spyrja hvørki Kristian Blak ella nakran annan eftir! Hevdi Olavur doyð av at samráðst við Summartónafólkini = um tíðspunktið fyri kórstevn- uni? Ólavsa jørn plaga sjáldan at vera heit eitt heilt ár frammanundan, so tað mátti borið til at »smidad«, te. ringt til Kristian og spurt… ha? Síðani kunnu vit altíð kjakast um organisati6nina í Norðurlandahúsinum, men tað ger kortini ikki Olav Há- tún til nakran eingil í hes- um føri. „Av berari tilvild Tað kann sjálvandi vera í berum, blektaðum gáloysni, at Olavur Hátún hevur lagt Atlanisljóm í somu viku sum Summartónar — og har- við medvirkað til, at Summ- artónar vórðu útihýstir úr Norðurlandahúsinum í ár. Kanska. Men tá ið hugsað verður um, hvussu altráður Olavur er eftir at halda før- oysku Kórstevnuna Dýra Biðidag — samstundis sum Hornorkesturstevna er — og at hann »av einihvørji or- søk« kallar Havnarkórið saman ul eykavenjingar so títt og knapt tað frættist um eitt nú kingokonsertir hjá Kristian Blak, fert tú at i vast í, um allar hesar >kollisión- ir< munnu vera av berari tilvild, ella um onkur djúp- ari filosofi er aftanfyri. Tá ið Ólavur Hátún har- afturat sigur við Dimma- lætting, at hann vónar, at „hesi bæði tiltøkini kunnu stuðla upp undir hver! annað heldur enn at leggja forðingar í vegin<, skilji eg ikki reiðiliga, hvat ið mað- urin meinar við. Er hann farin at tosa í ørviti á gam- alsaldrinum, ella er hetta feril av samvitskubiti? Tí álvaratos: tað skal meira enn góður vilji til at kalla Olavsa atburð í hesum máli fyri »samstarvslyndi«. Er hann blivin fornermaður, ella hvat bagir? Hvat verður tað næsta, ið vit fara at frætta frá Ólavi? Uppskot um at flyta ólav- søkuna til Oktober, tá ið Jazzfestivalurin er? Ella flyta jólini til Dýra bididag? Tað er at vóna, at fólk fer at taka væl undir við At- lantsljómi. Men tað er sanniliga eisini at vóna, at pláss kann vera fyri gllum sløgum av tónleiki í Før- oym, og at menn kunnu arbeiða saman í sátt og semju, og ikki bara lúra eftir, nær tiltgkini hjá ødr- um eru. Og leggja síni egnu tiltøk samstundis... Stockholm, í skergarðinum 7. juli 1998 Heri Eysturlíð