týsdagur 21. juli 1998síða 11

Nr. 135 — 21. JULI 1998 tíðindablaðið S0S2/ A ———— HÆ, Í hun Jógvan i Lon Jacobsen, formaður i fóroysku målnevndini og limur i ritstjórnini, sum hevur gjórt nýggju móðurmálsorðabókina. - Í mun til nógv onnur smá mál er føroyskt væl fyri, men eg stúri fyri, at fóroyskt verður fyri einum tapi, tá ið tað ræður um ymisku fakókini. Tað er málið, ið verður tosað í olju- vinnuni og innan kunningartókni, sum er frammi í fjólmiðlunum, og kunnu vit ikki fylgja við har, er vandi avgjórt á ferð, sigur Jógvan í Lon Jacobsen, formaður í málneyndini. Foroyskt i Tur KJøLBRO Á fundinum, sum Norður- landaráðið helt í Føroyum í farna mánaði løgdu før- oysku umboðini í ráðnum, løgtingslimirnir Jógvan við Keldu og Dan Petersen, fram uppskot um tiltak, ið skal styrkja minstu málini í Norður londum. Føroyingarnir skutu upp, at pengar árliga verða settir av á fíggj- arlógini hjá Ráðharraráð- num til málsligt samstarv, at skúlabóka- og orða- bókagerð og útgáva verða stuðlað, og at sjónvarps- sendingar í teim smæstu mentanargkjunum verða stuðlaðar. Mælt varð til, at Norðurlandaráðið sær tað sum eitt mál at stuðla smæstu norðurlendsku málini, so tey verða varð- veidd og styrkt Í viðmerkingunum til uppskotið søgdu Jógvan við Keldu og Dan Petersen, at tað er orsøk til at stúra fyri gongdini, tí í ST-álitinum „Vár skap- ande mángfald“, sum kom út í 1995, verður sagt, at vandi er fyri, at 90% av málunum, ið verða tosað í dag, hvørva undir heilt komandi øldina. — Hatta er eitt rædandi tal. Tað leggur eina stóra ábyrgd á okkara herðar Eg dugi ikki at síggja, at føroyskt sum so er í vanda, men hinvegin mugu vit vera við innen tey nýggju teknisku fakini. Við tí hugburðinum sum er og tað at vit hava føroyskar fjølmiðlar, føroyskt undirvisingar- tilfar, nógvar føroyskar bøkur og annað, er fóroysk væl fyri í mun til so nógv onnur mál, sígur Jógvan í Lon Jacobsen, formaður í målnevndini og limur í ritstjórnini, ið hevur arbeitt við nýggju móðurmálsorðabókini, sum kemur út fríggja dagin. Størri tilvit I Øravikarskjalinum, sum er nyggi programm- politikkurin hjá Sjónvarpi Føroya, stendur, at miðað eigur at verða ímóti, at ein nógv stórri partur av sendingunum í SVF eru føroyskar. Men uttan mun til, hvat vit seta okkum fyri, er meginparturin sum SvF sendir í løtuni útlendskt tilfar Tað er ógvuliga óheppið, at vit síggja danskar filmir við danskari talu og donskum teksti og aðrar sendingar sjálvandi á øðrum máli Innan kunningartøkni er tad enska målid, sum fyrst og fremst er hóttanin Okkara fyrsta uppgåva eigur at vera at fáa hugburðin broyttan Ungdómurin má vera við og tað skal upplýsing í! Vit mugu lýsa støðuna sum hon er, tí ungfólk til dømis hugsa ikki um, at tey glaðbeint nýta eitt annað mál. Tey eiga at verða tilvitað um, at tað hevur virði í sær sjálvum, at føroyskt verður varð veitt. Og móðurmáls- undirvísingin eigur at verða betri, sigur Jógvan í Lon Jacobsen — Eitt álit er komið um kunningartøkni í fólka- skúlanum, sum Undir- vísingar- og mentamála- deildin hjá landsstýrinum hevur givið út, og har verður sagt, at landsstýrið raðfesir KT-tøkni høgt. Men tad undrar meg, at tad stendur so litid um målid og hvat skal gerast vid målsligu siduna å hesum øki. I síðsta enda er tað ein politiskur spurn ingur um vit skulu gera tær neyðugu fløgurnar í at umseta tey teknisku orðini, tí tað kostar pengar. Tað verður øgiliga aktuelt um oljuvinnan fer í gongd. Eg stúri fyri, at fóroyskt verður fyri einum tapi í tann mun, at ymisku fakøkini detta burt- urímillum. Og tað er øgiliga vandamikið, tí tað er málið, ið verður tosað í oljuvinnuni og innan kunningartøkni, sum er frammi í fjølmiðlunum Kunnu vit íkki fylgja við har, er vandi avgjørt á ferð, sigur Jógvan í Lon Jacobsen Fara tit at leggja trýst á, at hetta verður raðfest hægri? Tað gera vit altíð, vit royna at gera politikarar- nar varhugar við støduna og teir siga seg skilja okkara grundgevingar Men tá ið tað snýr seg um at játta pengar er søgan ein onnur, sigur Jógvan í Lon Jacobsen Samskifti I viðmerkingunum já føroysku umboðunum í Norðurlandaráðnum verður sagt, at samskiftið gjøgnum internetið og stóra útbreiðslan hjá sjonvarpsstødunum ávirka alla mentan og øll mål, sum verða tosað, og at tað er serliga ungdómurin, sum verður ávirkaður. Tí er orsøk til at halda, at ein stor utjavning fer fram Hinvegin er kunningar tøkni eisini ein håttur at styrkja um målid Tad er tad avgjørt og politikarar eiga at skilja, at teir verða noyddir til at raðfesta málsligu síðuna ki í vanda hesum viðvíkjandi, sigur Jógvan í Lon Jacobsen. Hóast mentapolitikkur er eitt mál fyri hvørt land sær, mugu Norðurlondini átaka sær eina felags ábyrgd fyri at verja smæstu mentanirnar og smáu málini í Norður- londum siga føroysku umbo i Nordurlanda ráðnum í vidmerking- unúm — Tað velst um, hvat okkara umboð í Norður landaráðnum klára, men tað er púra givið, at føroysku polikararnir mugu seta pengar av I orðalistar og hvørt av sínum, soleiðis at málið kann fylgja vid tøknifrød ligu menningini í « vinnuni og kunr tøkni, sigur J Jacobsen